Στη Δικαιοσύνη κατά της IBM και δύο μεγάλων ευρωπαϊκών εταιρειών προσέφυγε η Ευρωπαϊκή Ένωση, με αφορμή τα προβλήματα που παρουσιάστηκαν στην ανάπτυξη του νέου συστήματος ελέγχου των εξωτερικών συνόρων. Πρόκειται για το Entry/Exit System (EES), το οποίο τέθηκε σε εφαρμογή τον Οκτώβριο του 2025 και έχει βρεθεί στο επίκεντρο έντονων αντιδράσεων, καθώς τεχνικές δυσλειτουργίες και καθυστερήσεις στους συνοριακούς ελέγχους έχουν οδηγήσει σε πολύωρες αναμονές στα αεροδρόμια, ακόμη και σε απώλεια πτήσεων από επιβάτες.
Σύμφωνα με τον Guardian, ο ευρωπαϊκός οργανισμός eu-LISA, που είναι αρμόδιος για τη διαχείριση μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων στον χώρο της ελευθερίας, της ασφάλειας και της δικαιοσύνης, κατέθεσε αγωγή κατά της αμερικανικής IBM, της γαλλικής εταιρείας πληροφορικής Atos και της ιταλικής αμυντικής βιομηχανίας Leonardo.
Οι τρεις επιχειρήσεις συμμετέχουν στην κοινοπραξία που ανέλαβε την υλοποίηση και τη συντήρηση του συστήματος, το οποίο αποτελεί βασικό εργαλείο της ΕΕ για τον έλεγχο των ταξιδιωτών που εισέρχονται στον χώρο Σένγκεν από τρίτες χώρες.
Η αγωγή και οι καθυστερήσεις στην παράδοση του συστήματος
Η προσφυγή κατατέθηκε στις 22 Δεκεμβρίου 2025 σε δικαστήριο της Εσθονίας, όπου βρίσκεται η έδρα του eu-LISA, ωστόσο η ύπαρξή της έγινε γνωστή μέσα από τις τελευταίες ετήσιες οικονομικές καταστάσεις του οργανισμού.
Όπως αναφέρεται στο σχετικό έγγραφο, οι επανειλημμένες καθυστερήσεις στην παράδοση του EES από την ανάδοχο κοινοπραξία οδήγησαν τον οργανισμό στην ενεργοποίηση των προβλεπόμενων συμβατικών και νομικών μέσων, προκειμένου να προστατεύσει τα οικονομικά του συμφέροντα.
Η υπόθεση αποκαλύφθηκε αρχικά από τους Financial Times, οι οποίοι επικαλέστηκαν τις οικονομικές καταστάσεις του οργανισμού και την απάντησή του σχετικά με τη δικαστική διαδικασία.
Ο eu-LISA απέφυγε να σχολιάσει την αγωγή, διευκρινίζοντας πάντως ότι η δικαστική διαμάχη δεν επηρεάζει τη λειτουργία του EES, το οποίο, σύμφωνα με τον οργανισμό, βρίσκεται πλέον σε πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία σε ολόκληρη την Ευρώπη.
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ξεκαθάρισε ότι δεν συμμετέχει στη δικαστική υπόθεση, υπογραμμίζοντας ότι η διαφορά αφορά τις καθυστερήσεις που σημειώθηκαν κατά την ανάπτυξη και την παράδοση του συστήματος και όχι τη σημερινή λειτουργία του.
Ουρές τριών ωρών και επιβάτες που χάνουν πτήσεις
Η εισαγωγή του νέου συστήματος συνοριακών ελέγχων συνοδεύτηκε από σημαντικά προβλήματα σε αρκετά ευρωπαϊκά αεροδρόμια.
Από την έναρξη λειτουργίας του έχουν καταγραφεί δυσλειτουργίες στα ειδικά μηχανήματα αυτοεξυπηρέτησης, καθώς και επαναλαμβανόμενες διακοπές των πληροφοριακών συστημάτων που υποστηρίζουν τη διαδικασία ελέγχου των επιβατών.
Οι δυσκολίες αυτές, σε συνδυασμό με την έλλειψη προσωπικού στις υπηρεσίες συνοριακού ελέγχου, έχουν οδηγήσει σε ουρές αναμονής που φτάνουν ακόμη και τις τρεις ώρες σε περιόδους αιχμής.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, μάλιστα, ταξιδιώτες δεν κατάφεραν να επιβιβαστούν εγκαίρως στις πτήσεις τους, γεγονός που προκάλεσε αντιδράσεις από επιβάτες και διαχειριστές αεροδρομίων.
Παρά τα προβλήματα αυτά, οι ευρωπαϊκές αρχές διαχωρίζουν τη δικαστική διαμάχη με τους αναδόχους από τις δυσλειτουργίες που έχουν παρουσιαστεί μετά την έναρξη της εφαρμογής του EES.
Πώς λειτουργεί το νέο σύστημα εισόδου-εξόδου της ΕΕ
Το Entry/Exit System σχεδιάστηκε με στόχο την ενίσχυση της ασφάλειας στα εξωτερικά σύνορα της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την αποτελεσματικότερη παρακολούθηση της εισόδου και εξόδου ταξιδιωτών από τρίτες χώρες.
Το σύστημα προβλέπει την ηλεκτρονική καταγραφή βιομετρικών στοιχείων των ταξιδιωτών, όπως η φωτογραφία προσώπου και τα δακτυλικά αποτυπώματα, πριν τους επιτραπεί η είσοδος στον χώρο Σένγκεν.
Η ζώνη Σένγκεν περιλαμβάνει 29 ευρωπαϊκές χώρες, μεταξύ των οποίων 25 κράτη-μέλη της ΕΕ, καθώς και την Ισλανδία, το Λιχτενστάιν, τη Νορβηγία και την Ελβετία.
Οι νέοι έλεγχοι αφορούν ταξιδιώτες που δεν διαθέτουν υπηκοότητα χώρας της ζώνης Σένγκεν, της Ιρλανδίας ή της Κύπρου, σύμφωνα με το δημοσίευμα.
Η χρήση των βιομετρικών δεδομένων αποσκοπεί στην ακριβέστερη καταγραφή των μετακινήσεων και στον εντοπισμό περιπτώσεων υπέρβασης της επιτρεπόμενης διάρκειας παραμονής.
Ωστόσο, η εφαρμογή του συστήματος ανέδειξε τις δυσκολίες που μπορεί να προκύψουν όταν μεγάλες ψηφιακές υποδομές τίθενται σε λειτουργία ταυτόχρονα σε πολλά κράτη και σε ιδιαίτερα απαιτητικά περιβάλλοντα, όπως τα διεθνή αεροδρόμια.
Η δικαστική αντιπαράθεση με τις IBM, Atos και Leonardo προσθέτει πλέον μια νέα διάσταση στην υπόθεση, καθώς στο επίκεντρο τίθενται οι ευθύνες των αναδόχων για την καθυστερημένη παράδοση ενός από τα σημαντικότερα τεχνολογικά έργα της ευρωπαϊκής πολιτικής συνόρων.
