Κοινή δήλωση για την παράτυπη μετανάστευση υπογράφηκε από 41 ηγέτες μεταξύ αυτών και από τον Κυριάκο Μητσοτάκη και τον Νίκο Χριστοδουλίδη, ύστερα από πρωτοβουλία που ανέλαβαν Βρετανία, Ιταλία και Δανία στο πλαίσιο της συνόδου κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στο Δουβλίνο. Με τη δήλωσή τους οι ηγέτες συμφώνησαν στην ανάγκη ενίσχυσης των επιστροφών παράτυπων μεταναστών, στην αποτελεσματικότερη προστασία των συνόρων, στην ανταλλαγή πληροφοριών και τη συνεργασία για τα κυκλώματα διακινητών.
Αντιμέτωποι με τη συνεχιζόμενη παγκόσμια αστάθεια, τις υβριδικές απειλές, όπως η εργαλειοποίηση της μετανάστευσης, και τη συνεχιζόμενη εκμετάλλευση ευάλωτων ατόμων από συμμορίες διακινητών ανθρώπων, οι ηγέτες επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους να διατηρήσουν τη μείωση της παράτυπης μετανάστευσης προς την Ευρώπη και εντός αυτής, αναγνωρίζοντάς την ως κοινή πρόκληση. Παράλληλα, αποτίμησαν την πρόοδο που έχει σημειωθεί από την τελευταία σύνοδο της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας, καθώς και τη σημασία της διαρκούς εστίασής τους στο ζήτημα. Βασιζόμενοι στις προτεραιότητες που καθορίστηκαν στο Ερεβάν, οι ηγέτες υπογράμμισαν την ανάγκη υιοθέτησης πιο ολοκληρωμένης, συστηματικής προσέγγισης, η οποία θα καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή, για την αντιμετώπιση της παράτυπης μετανάστευσης και της εγκληματικότητας που τη διευκολύνει.
Οι ηγέτες συμφώνησαν στα εξής:
- Ετοιμότητα και ανταπόκριση ως βασικά στοιχεία για την ακεραιότητα των συνόρων. Περιλαμβάνεται η χρήση εργαλείων, όπως τα συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, για την πρόβλεψη και τη διαχείριση των μεταναστευτικών ροών και τον εντοπισμό αναδυόμενων κινδύνων για την ασφάλεια. Περιλαμβάνει επίσης την ανάγκη για νέα εργαλεία αντιμετώπισης έκτακτων απειλών, διασφαλίζοντας την ανθεκτικότητα και την ασφάλεια των συνόρων.
- Άμεση αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης. Οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν να διαδραματίσουν σημαντικό ρόλο στην ανάδειξη των κινδύνων των παράτυπων διελεύσεων και στην αντιμετώπιση ψευδών αφηγημάτων.
- Η καινοτομία στο επίκεντρο των ευρωπαϊκών προσπαθειών. Οι εταίροι θα πρέπει να συνεργάζονται για τον συντονισμό των προσπαθειών τους, καθώς αναπτύσσονται, δοκιμάζονται και προωθούνται νέες προσεγγίσεις και καινοτόμες λύσεις.
- Συνεργασία στις χώρες προέλευσης και διέλευσης. Περιλαμβάνεται η στήριξη των μεταναστών και των χωρών προέλευσης και διέλευσης, ώστε οι άνθρωποι να παραμένουν ασφαλέστεροι κοντά στις πατρίδες τους και να αποτρέπονται επικίνδυνα επόμενα ταξίδια προς την Ευρώπη, ενώ παράλληλα προωθούνται η ανάπτυξη δεξιοτήτων, η δημιουργία θέσεων εργασίας και οι αμοιβαία επωφελείς συνεργασίες.
- Αποτελεσματικές επιστροφές και επανεισδοχή. Ενίσχυση της συνεργασίας με τις χώρες προέλευσης και διέλευσης, μεταξύ άλλων μέσω της αποτελεσματικής αξιοποίησης των διαθέσιμων εργαλείων και κινήτρων, ώστε να διασφαλίζεται ότι όσοι δεν έχουν δικαίωμα παραμονής στην Ευρώπη μπορούν να επιστρέφονται αποτελεσματικά και σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.
- Μεγαλύτερη ροή πληροφοριών μεταξύ των χωρών. Οι συμμορίες διακινητών είναι ειδικές στην αποφυγή των αρχών επιβολής του νόμου και επιδιώκουν να καταχρώνται τα συστήματα μετανάστευσης. Οι πληροφορίες θα πρέπει να ανταλλάσσονται με πιο απρόσκοπτο και συστηματικό τρόπο, ώστε να συμβαδίζουν με τις προκλήσεις για την ασφάλεια των συνόρων και να ενισχύεται η επιχειρησιακή συνεργασία κατά των εγκληματικών δικτύων.
- Οι διεθνείς συμβάσεις ως ακρογωνιαίος λίθος της προστασίας. Εβδομήντα πέντε χρόνια μετά την υιοθέτηση της Σύμβασης για τους Πρόσφυγες και υπενθυμίζοντας τη Διακήρυξη του Κισινάου του Μαΐου 2026 για την ΕΣΔΑ και τη μετανάστευση, οι ηγέτες υπογράμμισαν τη σημασία της διασφάλισης ότι οι συμβάσεις εξακολουθούν να ανταποκρίνονται στις σύγχρονες μεταναστευτικές προκλήσεις. Αυτό περιλαμβάνει τη στήριξη του έργου της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (IOM) και άλλων διεθνών οργανισμών, ώστε τα πλαίσια προστασίας να παραμείνουν αξιόπιστα και βιώσιμα.
Οι ηγέτες επιβεβαίωσαν τη δέσμευσή τους για διεθνή συνεργασία στα ζητήματα αυτά, μεταξύ άλλων μέσω της συνεχιζόμενης συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση και το Συμβούλιο της Ευρώπης. Ενόψει της συνέχειας, συμφώνησαν να διατηρήσουν τη δυναμική προς μια σταθερή μείωση των αριθμών και να συζητήσουν εκ νέου το ζήτημα στη σύνοδο κορυφής της Ευρωπαϊκής Πολιτικής Κοινότητας στην Ελβετία.
