FT: Πρόταση για δάνειο 45 δισ. ευρώ στην Ουκρανία με εγγύηση τον προϋπολογισμό της ΕΕ

Η Κομισιόν έχει δεσμευθεί να συμβάλει στην κάλυψη των δύο τρίτων του ποσού, καλώντας παράλληλα τους υπόλοιπους δυτικούς συμμάχους να ενισχύσουν τη συνεισφορά τους

Ζελένσκι και Ούρσουλα φον ντερ Λάϊεν © Εuropa.eu

Στην πρόταση για τη χορήγηση νέου δανείου ύψους 45 δισ. ευρώ προς την Ουκρανία, μέσω δανεισμού με εγγύηση τον κοινό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αναμένεται να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καθώς το Κίεβο βρίσκεται αντιμέτωπο με ένα ιδιαίτερα αυξημένο χρηματοδοτικό κενό για το 2027.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, η πρόταση αναμένεται να παρουσιαστεί στα κράτη-μέλη την Τετάρτη, με στόχο να καλυφθεί μέρος των αυξημένων οικονομικών αναγκών της Ουκρανίας, σε μια περίοδο κατά την οποία οι ρωσικές επιθέσεις έχουν εντείνει τις καταστροφές στις υποδομές και έχουν αυξήσει τις απαιτήσεις χρηματοδότησης της χώρας.

Οι εκτιμήσεις για το χρηματοδοτικό κενό της Ουκρανίας την επόμενη χρονιά φτάνουν τα 70 δισ. ευρώ. Η Κομισιόν έχει δεσμευθεί να συμβάλει στην κάλυψη των δύο τρίτων του ποσού, καλώντας παράλληλα τους υπόλοιπους δυτικούς συμμάχους να ενισχύσουν τη συνεισφορά τους.

Το νέο χρηματοδοτικό σχήμα προβλέπει δανεισμό περίπου 45 δισ. ευρώ με εγγύηση τον προϋπολογισμό της ΕΕ, ακολουθώντας το μοντέλο που χρησιμοποιήθηκε για την υποστήριξη προηγούμενου δανείου ύψους 90 δισ. ευρώ προς το Κίεβο.

Ποιες είναι οι τέσσερις χώρες που αντιδρούν

Η νέα πρωτοβουλία αναμένεται, ωστόσο, να συναντήσει πολιτικές και δημοσιονομικές αντιστάσεις. Για την έγκρισή της απαιτείται η συμφωνία και των 27 κρατών-μελών, ενώ η Τσεχία, η Σλοβακία και η Ουγγαρία είχαν ήδη εξασφαλίσει εξαίρεση από το κόστος των τόκων του προηγούμενου δανείου των 90 δισ. ευρώ.

Οι τρεις χώρες, μαζί με τη Βουλγαρία, έχουν διαμηνύσει ότι δεν προτίθενται να συμμετάσχουν σε μελλοντικά χρηματοδοτικά προγράμματα για την Ουκρανία.

Η στάση αυτή έχει προκαλέσει έντονη ανησυχία στο Βερολίνο. Ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς προειδοποίησε την προηγούμενη εβδομάδα ότι η Γερμανία δεν θα συναινέσει στο νέο Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο της ΕΕ για την περίοδο 2028-2034, εάν δεν υπάρξει συμφωνία για τη συμμετοχή όλων των κρατών-μελών στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας τόσο το 2027 όσο και τα επόμενα χρόνια.

Η εξέλιξη αυτή συνδέει πλέον άμεσα δύο κρίσιμες ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις: τη χρηματοδοτική στήριξη του Κιέβου και τον σχεδιασμό του επόμενου κοινού προϋπολογισμού της Ένωσης.

Η Γερμανία αποτελεί τον μεγαλύτερο καθαρό συνεισφέροντα στον προϋπολογισμό της ΕΕ, αλλά και τον μεγαλύτερο διμερή ευρωπαϊκό χρηματοδότη της Ουκρανίας. Αντίθετα, οι τέσσερις χώρες που ζητούν εξαίρεση από τη χρηματοδότηση είναι καθαροί αποδέκτες ευρωπαϊκών κονδυλίων.

Σύμφωνα με πηγές που επικαλούνται οι Financial Times, η σύνδεση των δύο φακέλων θεωρείται ένας τρόπος να περιοριστεί ο κίνδυνος μελλοντικών βέτο στη χρηματοδότηση της Ουκρανίας, καθώς οι χώρες που εξαρτώνται από ευρωπαϊκούς πόρους θα βρεθούν αντιμέτωπες με την επιλογή είτε να στηρίξουν το Κίεβο είτε να διακινδυνεύσουν την πρόσβασή τους σε ευρωπαϊκά κονδύλια.

Η προειδοποίηση της Τσεχίας και οι επιφυλάξεις για εκβιαστικές πιέσεις

Η συγκεκριμένη στρατηγική, πάντως, δεν βρίσκει σύμφωνες όλες τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις. Ο πρωθυπουργός της Τσεχίας, Αντρέι Μπάμπις, σε επιστολή του προς τον πρόεδρο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου, Αντόνιο Κόστα, υποστήριξε ότι η συμφωνία για τη μελλοντική χρηματοδότηση της Ουκρανίας δεν μπορεί να αποτελεί προϋπόθεση για την έγκριση του επόμενου ευρωπαϊκού προϋπολογισμού.

Όπως σημείωσε, η ΕΕ πρέπει να διατηρήσει τη δυνατότητα να καθορίζει και να χρηματοδοτεί τις μακροπρόθεσμες πολιτικές και προτεραιότητές της, ανεξάρτητα από τις εξελίξεις.

Επιφυλάξεις έχουν εκφραστεί ακόμη και από χώρες που στηρίζουν σταθερά την Ουκρανία. Ο Ιρλανδός πρωθυπουργός Μίχολ Μάρτιν αναγνώρισε ότι ορισμένα κράτη-μέλη συνδέουν πλέον τα δύο ζητήματα, εκφράζοντας προβληματισμό για τη συγκεκριμένη τακτική, παρά το γεγονός ότι κατανοεί τις πιέσεις που ασκούνται από χώρες οι οποίες έχουν αναλάβει σημαντικό οικονομικό βάρος.

Στο τραπέζι η συμφωνία στη Σύνοδο Κορυφής

Οι ηγεσίες της Γερμανίας και της Ευρωπαϊκής Επιτροπής ανησυχούν ότι η εξασφάλιση μακροπρόθεσμης χρηματοδότησης για την Ουκρανία θα καταστεί δυσκολότερη, καθώς πλησιάζουν εκλογικές αναμετρήσεις σε σημαντικές ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Ισπανία, η Γαλλία, η Ιταλία και η Πολωνία.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν οι πολιτικές εξελίξεις στη Γαλλία, όπου η επικεφαλής της γαλλικής ακροδεξιάς, Μαρίν Λεπέν, έχει δηλώσει ότι σε περίπτωση επικράτησής της στις προεδρικές εκλογές του Απριλίου θα διακόψει τη στήριξη προς την Ουκρανία.

Οι δύο χρηματοδοτικοί φάκελοι αναμένεται να βρεθούν στο επίκεντρο της Συνόδου Κορυφής των Ευρωπαίων ηγετών στις Βρυξέλλες, στις 26 και 27 Νοεμβρίου, με στόχο να ληφθούν αποφάσεις έως το τέλος του έτους.