Τη μεγαλύτερη μεμονωμένη χρηματοδότηση που έχει εγκρίνει μέχρι σήμερα για την Ουκρανία στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού μηχανισμού Ukraine Facility αποφάσισε τη Δευτέρα 16 Νοεμβρίου το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Το Κίεβο αναμένεται να λάβει σύντομα σχεδόν 8 δισ. ευρώ, με στόχο τη στήριξη της οικονομίας, τη διατήρηση της λειτουργίας των κρατικών υπηρεσιών και τη χρηματοδότηση μεταρρυθμίσεων που συνδέονται με την ευρωπαϊκή πορεία της χώρας.
Από το συνολικό ποσό, περίπου 5 δισ. ευρώ προέρχονται από πόρους που διατέθηκαν μέσω του Δανείου Στήριξης της Ουκρανίας για το 2026. Πρόκειται για την ένατη εκταμίευση στο πλαίσιο του Ukraine Facility και τη μεγαλύτερη που έχει πραγματοποιηθεί μέσω του συγκεκριμένου προγράμματος.
Η έγκριση ήρθε μετά την ολοκλήρωση περισσότερων από 20 μεταρρυθμιστικών οροσήμων από την ουκρανική κυβέρνηση, τα οποία αφορούν κρίσιμους τομείς της δημόσιας διοίκησης και της οικονομίας.
Οι μεταρρυθμίσεις που άνοιξαν τον δρόμο για τα 8 δισ. ευρώ
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Συμβουλίου της ΕΕ, η εκταμίευση συνδέεται με την εκπλήρωση συγκεκριμένων στόχων που είχε αναλάβει η Ουκρανία στο πλαίσιο του σχεδίου μεταρρυθμίσεών της.
Οι παρεμβάσεις καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα δραστηριοτήτων, με ιδιαίτερη έμφαση στη λειτουργία των θεσμών, στην οικονομική διαχείριση και στην καταπολέμηση της διαφθοράς.
Μεταξύ των βασικών τομέων περιλαμβάνονται:
- Η μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος.
- Η αντιμετώπιση της διαφθοράς και του ξεπλύματος χρήματος.
- Η λειτουργία και η εποπτεία των χρηματοπιστωτικών αγορών.
- Η διαχείριση της δημόσιας περιουσίας.
- Η ενίσχυση του ανθρώπινου κεφαλαίου.
- Η βελτίωση του επιχειρηματικού περιβάλλοντος.
- Η αποκέντρωση και η περιφερειακή πολιτική.
- Ο ενεργειακός τομέας.
- Η αγροδιατροφική παραγωγή.
- Ο ψηφιακός μετασχηματισμός και η προστασία του περιβάλλοντος.
Η Ευρωπαϊκή Ένωση συνδέει την αποδέσμευση των χρημάτων με την επίτευξη αυτών των στόχων, επιδιώκοντας να διασφαλίσει ότι η χρηματοδότηση συνοδεύεται από συγκεκριμένη πρόοδο στον εκσυγχρονισμό της ουκρανικής οικονομίας και των κρατικών θεσμών.
Πού θα κατευθυνθεί η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση
Το νέο πακέτο αποσκοπεί πρωτίστως στην ενίσχυση της μακροοικονομικής σταθερότητας της Ουκρανίας, σε μια περίοδο κατά την οποία ο πόλεμος εξακολουθεί να επιβαρύνει σοβαρά τα δημόσια οικονομικά και τις παραγωγικές υποδομές της.
Η χρηματοδότηση θα συμβάλει στη διατήρηση της λειτουργίας της δημόσιας διοίκησης, στη στήριξη της οικονομικής ανάκαμψης και στην προώθηση της ανασυγκρότησης και του εκσυγχρονισμού της χώρας.
Παράλληλα, στηρίζει τη συνέχιση των μεταρρυθμίσεων που προβλέπονται στο λεγόμενο Ukraine Plan, το σχέδιο που έχει παρουσιάσει το Κίεβο για την ανάκαμψη, την ανοικοδόμηση και τη σταδιακή προσαρμογή της χώρας στις απαιτήσεις της ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Το συγκεκριμένο σχέδιο περιλαμβάνει χρονοδιάγραμμα εφαρμογής μεταρρυθμίσεων και επενδύσεων, με τις ευρωπαϊκές εκταμιεύσεις να εξαρτώνται από την επίτευξη προκαθορισμένων οροσήμων.
Με αυτόν τον τρόπο, οι Βρυξέλλες επιχειρούν να συνδυάσουν τη βραχυπρόθεσμη οικονομική υποστήριξη με τη μακροπρόθεσμη μεταρρύθμιση της ουκρανικής οικονομίας.
Ukraine Facility: Πάνω από 50 δισ. ευρώ έως το 2027
Ο ευρωπαϊκός μηχανισμός Ukraine Facility τέθηκε σε λειτουργία την 1η Μαρτίου 2024, προβλέποντας χρηματοδοτική στήριξη άνω των 50 δισ. ευρώ μέσω επιχορηγήσεων και δανείων για την περίοδο έως το 2027.
Βασικός σκοπός του προγράμματος είναι η οικονομική σταθεροποίηση της Ουκρανίας, η αποκατάσταση των ζημιών από τον πόλεμο και η δημιουργία των προϋποθέσεων για την ανοικοδόμηση και τον εκσυγχρονισμό της.
Από το συνολικό χρηματοδοτικό πακέτο, περισσότερα από 40 δισ. ευρώ προορίζονται για τις μεταρρυθμίσεις και τις επενδύσεις που περιλαμβάνονται στο Ukraine Plan.
Οι καταβολές δεν πραγματοποιούνται αυτόματα, αλλά συνδέονται με την πρόοδο στην εφαρμογή των συμφωνημένων μέτρων.
Μετά την ολοκλήρωση της ένατης εκταμίευσης, οι συνολικοί πόροι που θα έχει λάβει η Ουκρανία στο πλαίσιο του Ukraine Plan από τα μέσα του 2024 θα ξεπεράσουν τα 40 δισ. ευρώ.
Η νέα απόφαση αποτελεί ένα ακόμη σημαντικό βήμα στην οικονομική υποστήριξη του Κιέβου από την Ευρωπαϊκή Ένωση, επιβεβαιώνοντας ότι η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση παραμένει άμεσα συνδεδεμένη τόσο με τις ανάγκες της χώρας όσο και με την πρόοδο των μεταρρυθμίσεων που απαιτεί η ευρωπαϊκή της προοπτική.
