Σε φάση συστηματικής αναδιάρθρωσης όσον αφορά το ρυθμιστικό κομμάτι εισέρχεται η αγορά διαχείρισης απορριμμάτων στην Ελλάδα, καθώς η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων επιχειρεί να εγκαθιδρύσει ένα πολυεπίπεδο πλαίσιο εποπτείας και αξιολόγησης, με αιχμή την ψηφιοποίηση των δεδομένων, την πιστοποίηση των Φορέων Διαχείρισης Στερεών Αποβλήτων και την καθιέρωση ενιαίων δεικτών αποδοτικότητας. Το πλέγμα παρεμβάσεων που βρίσκεται σε εξέλιξη αναμένεται να κορυφωθεί την επόμενη διετία, με το 2026 να αποτελεί ορόσημο για τη λειτουργία ενός νέου, περισσότερο διαφανή και μετρήσιμου συστήματος ελέγχου του κλάδου.
Το ψηφιακό μάτι της ΡΑΑΕΥ
Στο επίκεντρο του σχεδιασμού βρίσκεται η ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου ψηφιακού μοντέλου παρακολούθησης της διαχείρισης στερεών αστικών αποβλήτων σε πραγματικό χρόνο, το οποίο, σύμφωνα με πληροφορίες του energygame.gr, προγραμματίζεται να παρουσιαστεί σε πρώτη έκδοση έως το τέλος του 2026. Η πλατφόρμα που θα λειτουργεί ως «ψηφιακό μάτι» φιλοδοξεί να καλύψει το σύνολο της αλυσίδας διαχείρισης, από τη συλλογή και τη μεταφορά έως την επεξεργασία και την τελική διάθεση, λειτουργώντας συμπληρωματικά προς το Ηλεκτρονικό Μητρώο Αποβλήτων, αλλά με πιο επιχειρησιακό και εποπτικό χαρακτήρα. Στόχος είναι να καταστεί δυνατή η συγκέντρωση και ανάλυση δεδομένων σε πραγματικό χρόνο, καθώς και η αποτύπωση των επιδόσεων των ΦοΔΣΑ με βάση μετρήσιμους δείκτες που θα εναρμονίζονται με διεθνή πρότυπα.
Σύμφωνα με πληροφορίες, το κρίσιμο βήμα για την ανάπτυξη της νέας ψηφιακής πλατφόρμας εποπτείας είναι η ολοκλήρωση και ανάρτηση του συνόλου των δεικτών αξιολόγησης που επεξεργάζεται η ΡΑΑΕΥ. Πρόκειται για περίπου εκατό ποσοτικούς και ποιοτικούς δείκτες, οι οποίοι θα αποτυπώνουν την απόδοση των ΦοΔΣΑ σε όλο το φάσμα της διαχείρισης απορριμμάτων. Με τον όρο «δείκτες» η ΡΑΑΕΥ αναφέρεται σε ένα σύνολο ποσοτικών και ποιοτικών μετρήσεων που αποτυπώνουν την απόδοση των ΦοΔΣΑ σε όλο το φάσμα της διαχείρισης απορριμμάτων από τη συλλογή και το κόστος λειτουργίας έως τα ποσοστά ανακύκλωσης, την αξιοποίηση υποδομών και την οικονομική βιωσιμότητα, ώστε να υπάρχει αντικειμενική, συγκρίσιμη και επαναλαμβανόμενη αξιολόγηση της αποτελεσματικότητας κάθε φορέα και του συστήματος συνολικά.
Πηγές με γνώση των διεργασιών αναφέρουν στο energygame.gr ότι η συγκέντρωση και επεξεργασία των δεδομένων βρίσκεται ήδη σε εξέλιξη και εκτιμάται πως έως το τέλος του 2026 θα έχουν αναρτηθεί οι δείκτες, οι οποίοι θα αποτελέσουν τη βάση ενός εθνικού «παρατηρητηρίου» επιδόσεων. Σε δεύτερη φάση θα προχωρήσει η πλήρης ανάπτυξη της ηλεκτρονικής πλατφόρμας και η μετάβαση σε καθεστώς παρακολούθησης σε πραγματικό χρόνο, καθώς, όπως επισημαίνεται, «δεν έχει νόημα να δημιουργηθεί η πλατφόρμα εάν προηγουμένως δεν έχουν οριστικοποιηθεί και συγκεντρωθεί οι δείκτες».
Δεύτερος κύκλος πιστοποίησης των ΦοΔΣΑ
Παράλληλα, η ΡΑΑΕΥ προχωρά στον δεύτερο κύκλο πιστοποίησης των ΦοΔΣΑ, διαδικασία που αποτελεί βασικό εργαλείο για την εξυγίανση του κλάδου. Η πιστοποίηση αποσκοπεί στη διασφάλιση ότι οι φορείς διαθέτουν τη διοικητική, οικονομική και τεχνική επάρκεια για να λειτουργούν αποτελεσματικά και νόμιμα, ενώ ταυτόχρονα επιχειρεί να δημιουργήσει ένα ενιαίο πλαίσιο λειτουργίας σε εθνικό επίπεδο. Ο πρώτος κύκλος ολοκληρώθηκε με σχεδόν καθολική συμμετοχή, με εξαίρεση τον ΦοΔΣΑ Αχαΐας, ο οποίος παραμένει σε εκκρεμότητα αλλά εκτιμάται από πηγές ότι θα συμμορφωθεί στο επόμενο διάστημα.
Η διαδικασία συνεχίζεται με σταδιακή συμπλήρωση στοιχείων και δικαιολογητικών, ενώ δεν προβλέπονται σημαντικές διαφοροποιήσεις στα κριτήρια του δεύτερου κύκλου. Η Αρχή επιδιώκει να λειτουργήσει περισσότερο «συνεργατικά παρά τιμωρητικά», δίνοντας χρόνο προσαρμογής στους φορείς, αλλά θέτοντας ταυτόχρονα σαφή όρια νομιμότητας και λειτουργικής επάρκειας.
Η συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο και το report αξιολόγησης
Συμπληρωματικά προς την πιστοποίηση, η ΡΑΑΕΥ αναπτύσσει και μεθοδολογία βαθμολόγησης των φορέων, σε συνεργασία με το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο. Η βαθμολόγηση θα βασίζεται σε πολυκριτηριακή ανάλυση, λαμβάνοντας υπόψη τη δομή, τα οικονομικά στοιχεία και τους δείκτες αποτελεσματικότητας κάθε φορέα. Αν και σε πρώτη φάση η βαθμολογία δεν θα συνδέεται με κυρώσεις ή οικονομικά κίνητρα, εκτιμάται ότι μελλοντικά θα μπορούσε να αποτελέσει εργαλείο πολιτικής, ενισχύοντας την πίεση για βελτίωση των επιδόσεων και μεγαλύτερη λογοδοσία.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
