Ανάμεσα στην ασφάλεια μιας τιμής που δεν αλλάζει για έναν χρόνο και στην προοπτική να πληρώνει λιγότερα για ρεύμα μεταφέροντας την κατανάλωσή του στις φθηνότερες ώρες κινείται πλέον ο Ευρωπαίος καταναλωτής. Προς το παρόν, η πλάστιγγα γέρνει προς τη βεβαιότητα. Περίπου ένας στους δύο οικιακούς πελάτες ηλεκτρικής ενέργειας βρίσκεται σε συμβόλαιο σταθερής τιμής και διάρκειας, ενώ μόλις 7% έχει επιλέξει δυναμική τιμολόγηση. Την ίδια ώρα, όμως, η έκθεση της ACER επισημαίνει ότι η μεγαλύτερη ευελιξία θα μπορούσε, υπό τις συνθήκες της αγοράς του 2025, να αφήσει περίπου 120 ευρώ τον χρόνο στην τσέπη ενός τυπικού νοικοκυριού.
Στην Ελλάδα η εικόνα έχει τη δική της ανάγνωση. Τα σταθερά «μπλε» τιμολόγια έχουν περάσει μέσα σε λιγότερο από δύο χρόνια από περίπου 13% σε πάνω από 31% της οικιακής αγοράς, καθώς οι καταναλωτές αναζήτησαν προστασία απέναντι στις διακυμάνσεις της χονδρικής. Η μετακίνηση αυτή συνεχίζεται παρά το γεγονός ότι, σε επίπεδο μέσης κατηγορίας, τα μπλε έγιναν ακριβότερα μέσα στο 2026. Μάλιστα, το μπλε τιμολόγιο της ΔΕΗ, myHome Online τάραξε τα νερά και έβαλε ξανά δυναμικά στο τραπέζι το «κλείδωμα» της τιμής για δώδεκα μήνες. Στην Ελλάδα, πάντως, η σχέση κόστους ηλεκτρισμού και φυσικού αερίου παραμένει ιδιαίτερα δυσμενής για τον εξηλεκτρισμό.
Σύμφωνα με την ACER, στους μη οικιακούς καταναλωτές ο λόγος τιμής ηλεκτρισμού προς φυσικό αέριο διαμορφώθηκε το 2025 στο 3,6, επίπεδο από τα υψηλότερα στην Ευρώπη και αισθητά πάνω από τον ευρωπαϊκό στόχο του 2. Μόνο η Ιταλία εμφανίζεται υψηλότερα, στο 3,7, ενώ στο ίδιο επίπεδο με την Ελλάδα βρίσκονται η Ιρλανδία και η Ρουμανία. Η εικόνα αυτή έχει άμεση σημασία για την ανταγωνιστικότητα των ηλεκτρικών τεχνολογιών, καθώς όταν το ρεύμα κοστίζει πολλαπλάσια σε σχέση με το αέριο, περιορίζεται το οικονομικό κίνητρο για μετάβαση σε ηλεκτρικές λύσεις. Η ACER επισημαίνει ότι φόροι, χρεώσεις δικτύου και λοιπές επιβαρύνσεις μπορούν να διευρύνουν περαιτέρω αυτή τη διαφορά, καθιστώντας την τιμή του ηλεκτρισμού κρίσιμο παράγοντα για την πορεία του εξηλεκτρισμού.
Πίσω από αυτή τη σύγκριση βρίσκεται ουσιαστικά η μεγάλη αλλαγή που επιχειρεί να καταγράψει η νέα έκθεση των ACER και CEER για τις ευρωπαϊκές αγορές λιανικής, όσο η ηλεκτροπαραγωγή αποκτά μεγαλύτερο μερίδιο ΑΠΕ και οι τιμές μέσα στην ίδια ημέρα αποκλίνουν περισσότερο, δεν μετρά πλέον μόνο πόσο ρεύμα χρησιμοποιεί ένα νοικοκυριό, αλλά και πότε το χρησιμοποιεί.
Οι Ευρωπαίοι εξακολουθούν να αγοράζουν «ηρεμία»
Η αφετηρία είναι το κόστος. Το 2025, το μέσο νοικοκυριό στην Ευρωπαϊκή Ένωση δαπάνησε περίπου 840 ευρώ για ηλεκτρική ενέργεια και 1.170 ευρώ για φυσικό αέριο. Η επιβάρυνση δεν είναι ίδια παντού: η δαπάνη για ηλεκτρισμό κινήθηκε μεταξύ 1,2% και 3,9% του εθνικού διάμεσου εισοδήματος, ανάλογα με το επίπεδο τιμών, το εισόδημα και την ποσότητα ενέργειας που καταναλώνεται.
Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, η προβλεψιμότητα εξακολουθεί να έχει μεγάλη αξία. Τα στοιχεία της ACER για περίπου 240 εκατ. οικιακούς πελάτες στην ΕΕ και τη Νορβηγία δείχνουν ότι γύρω στο 52% βρίσκεται σε συμβόλαια ενιαίας σταθερής τιμής και συγκεκριμένης διάρκειας, ενώ τα δυναμικά προϊόντα περιορίζονται στο 7%.
Η έκθεση αποτυπώνει ακόμη πιο καθαρά πόσο διαφορετικές είναι οι επιμέρους αγορές. Σε εννέα χώρες, περισσότερο από το 80% των νοικοκυριών βρίσκεται σε fixed-price, fixed-term προϊόντα. Στην Κροατία, τη Μάλτα, τη Ρουμανία και την Κύπρο το ποσοστό εμφανίζεται στο 100%, στη Γερμανία στο 98%, στην Ολλανδία στο 93%, στην Πορτογαλία στο 92%, στη Λετονία στο 84% και στην Πολωνία στο 81%.
Στην άλλη άκρη του φάσματος βρίσκεται η Νορβηγία, όπου το γράφημα της ACER εμφανίζει περίπου 97% των συμβολαίων ως δυναμικά, ενώ σημαντική παρουσία της συγκεκριμένης κατηγορίας καταγράφεται επίσης στην Εσθονία με περίπου 40%, στη Φινλανδία με 34% και στην Ισπανία με περίπου 30%.
Αυτή ακριβώς η απόσταση μεταξύ αγορών δείχνει ότι δεν υπάρχει ακόμη ένα ενιαίο ευρωπαϊκό πρότυπο. Το σταθερό συμβόλαιο προστατεύει τον πελάτη όταν η χονδρεμπορική ανεβαίνει, αλλά τον αφήνει εκτός των πολύ φθηνών ωρών όταν οι τιμές υποχωρούν. Το δυναμικό προϊόν κάνει το αντίστροφο: μεταφέρει στον λογαριασμό πολύ περισσότερο από το σήμα της αγοράς, δίνοντας τη δυνατότητα για εξοικονόμηση, αλλά και μεγαλύτερη έκθεση στις ακριβές ώρες.
Στην Ελλάδα, τα μπλε διπλασίασαν το μερίδιό τους
Η ελληνική αγορά κινείται επίσης προς μεγαλύτερη προβλεψιμότητα, αν και οι κατηγορίες που χρησιμοποιεί η ACER δεν αντιστοιχούν αυτούσιες στα ελληνικά «χρώματα» των τιμολογίων.
Στο ευρωπαϊκό γράφημα για το 2025, η Ελλάδα εμφανίζεται με περίπου 28% των οικιακών συμβολαίων στην κατηγορία «single-price, fixed-price, fixed-term» και με περίπου 72% στα flexible contracts. Το δεύτερο ποσοστό δεν σημαίνει ότι επτά στους δέκα Έλληνες είχαν δυναμικό τιμολόγιο. Στην ορολογία της ACER, τα flexible contracts περιλαμβάνουν ευρύτερα προϊόντα με χρονικές ζώνες ή σύνδεση της τιμής με κάποιον δείκτη, ενώ τα δυναμικά συμβόλαια αποτελούν ξεχωριστή κατηγορία. Συνεπώς, η ευρωπαϊκή ταξινόμηση δεν μπορεί να μεταφραστεί απευθείας σε πράσινα, κίτρινα ή πορτοκαλί τιμολόγια.
Η τάση προς τα σταθερά προϊόντα, πάντως, αποτυπώνεται καθαρά στα στοιχεία της ΡΑΑΕΥ. Τον Ιανουάριο του 2025 οι οικιακοί μετρητές με σταθερό τιμολόγιο ήταν 867.161, αντιπροσωπεύοντας το 14,72% του συνόλου. Μέχρι τον Δεκέμβριο είχαν σχεδόν διπλασιαστεί, φθάνοντας τους 1.653.984 και μερίδιο 27,83%. Η μετακίνηση συνεχίστηκε και το 2026. Τον Ιούνιο, οι πελάτες των μπλε τιμολογίων είχαν ανέλθει σε 1.879.013, ή 31,62% της οικιακής αγοράς, έναντι 1.219.370 και 20,65% έναν χρόνο νωρίτερα. Μέσα σε δώδεκα μήνες, δηλαδή, περίπου 660.000 επιπλέον παροχές πέρασαν σε σταθερά προϊόντα. Τα πράσινα εξακολουθούσαν να συγκεντρώνουν πάνω από το 53% των καταναλωτών, ενώ τα κίτρινα κινούνταν κοντά στο 15%. Σχεδόν ένας στους τρεις Έλληνες οικιακούς καταναλωτές έχει πλέον επιλέξει σταθερή τιμή, έναντι περίπου ενός στους πέντε μόλις έναν χρόνο νωρίτερα.
Διαβάστε περισσότερα στο energygame.gr
