«Λευκός καπνός» για την περαιτέρω στήριξη της ενεργοβόρου βιομηχανίας έναντι του υψηλού ενεργειακού κόστους βγήκε χθες (Τρίτη 6 Οκτωβρίου) από τη Γενική Συνέλευση του ΣΕΒ, αντίθετα με ό,τι είχε συμβεί ένα χρόνο πριν. Ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης εξήγγειλε τις αδρές γραμμές ενός «πακέτου» συνολικού ύψους 95 εκατ. ευρώ, που σηματοδοτεί την ενεργοποίηση του ευρωπαϊκού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων (CISAF/METSAF) που προβλέπει απευθείας επιδότηση της τιμής τού ρεύματος των δικαιούχων επιχειρήσεων αλλά και τη διεύρυνση του «διχτύου προστασίας» που μέχρι τώρα αφορούσε κατά κύριο λόγο περί τις 50 μεγάλες βιομηχανίες (που δικαιούνταν αντιστάθμιση για το έμμεσο κόστος CO2) σε μια σημαντικά μεγαλύτερη περίμετρο, που περιλαμβάνει αρκετές εκατοντάδες μεσαίες και μικρές επιχειρήσεις καθώς και κλάδους όπως η τσιμεντοβιομηχανία, η χαρτοποιία, τα πλαστικά και τα τρόφιμα.
Θετική υποδοχή από ΣΕΒ και ΕΒΙΚΕΝ στις εξαγγελίες για το βιομηχανικό ρεύμα
Εν αναμονή της εξειδίκευσης της παρέμβασης από τα συναρμόδια Υπουργεία (Οικονομικών και Περιβάλλοντος και Ενέργειας ακόμα και σήμερα, η βιομηχανία εξέφρασε την ικανοποίησή της για την εξέλιξη. Ο επικεφαλής του ΣΕΒ (που βρισκόταν σε ανοιχτή γραμμή επικοινωνίας με την κυβέρνηση όλο το προηγούμενο διάστημα) Σπύρος Θεοδωρόπουλος χαιρέτισε την εξέλιξη από το βήμα της Γενικής Συνέλευσης του Συνδέσμου. Η δε ΕΒΙΚΕΝ που εκπροσωπεί τις ενεργοβόρες βιομηχανίες (και με την επιστολή που συνυπέγραψε μαζί με άλλους 15 βιομηχανικούς συνδέσμους ζητώντας την άμεση ενεργοποίηση του CISAF/METSAF από την κυβέρνηση λειτούργησε ως επιταχυντής των εξελίξεων) επίσης υποδέχθηκε θετικά τις ανακοινώσεις του πρωθυπουργού, κάνοντας λόγο για «εξέλιξη που επιβεβαιώνει ότι η διατήρηση της ανταγωνιστικότητας της ευρωπαϊκής και ελληνικής βιομηχανίας αποτελεί πλέον κεντρική προτεραιότητα». Όπως τονίζει ο επικεφαλής της Ενωσης Αντώνης Κοντολέων, η πρόσφατη εξαγγελία της προέδρου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για συνέχιση/παράταση των εργαλείων στήριξης της βιομηχανίας δείχνει ότι η Ευρώπη αναγνωρίζει την ανάγκη αντιμετώπισης του υψηλού ενεργειακού κόστους που εξακολουθεί να επιβαρύνει την παραγωγή. Η ΕΒΙΚΕΝ θεωρεί ιδιαίτερα σημαντικό ότι η Ελλάδα φαίνεται να αξιοποιεί τις δυνατότητες που παρέχει το νέο ευρωπαϊκό πλαίσιο, ακολουθώντας τις πρωτοβουλίες που ήδη εφαρμόζονται σε άλλα κράτη μέλη για τη στήριξη της βιομηχανικής ανταγωνιστικότητας.
Αναμένουμε την εξειδίκευση των μέτρων και των όρων εφαρμογής τους, ώστε να αξιολογηθεί η αποτελεσματικότητά τους και η δυνατότητα πρόσβασης του συνόλου των επιλέξιμων βιομηχανικών καταναλωτών.
Σε κάθε περίπτωση, η ανακοίνωση αποτελεί ένα θετικό πρώτο βήμα προς τη σωστή κατεύθυνση. Η μείωση του ενεργειακού κόστους και η διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού με τις υπόλοιπες ευρωπαϊκές χώρες παραμένουν αναγκαίες προϋποθέσεις για τη διατήρηση της παραγωγής, των επενδύσεων και των θέσεων εργασίας στην Ελλάδα».
Οι βασικοί άξονες της παρέμβασης
Όσον αφορά στις λεπτομέρειες της παρέμβασης που θα εξειδικευθούν, σύμφωνα με τις πρώτες εκτιμήσεις η επιδότηση της κατανάλωσης του ρεύματος των επιχειρήσεων θα κυμαίνεται μεσοσταθμικά στα επίπεδα των 25 ευρώ/MWh, αντίστοιχη με αυτή που προβλέπεται από εγκεκριμένα σχήματα κρατικών ενισχύσεων άλλων χωρών της ΕΕ που αποτελούν «πυξίδα» για το ελληνικό. Σύμφωνα με πληροφορίες, η επιδότηση θα είναι λίγο μεγαλύτερη για τις επιχειρήσεις που δεν λαμβάνουν αντιστάθμιση CO2 και θα εκτείνεται και σε μεγαλύτερη χρονική περίοδο, καθώς θα έχει αναδρομική ισχύ από τις αρχές του έτους.. Αναδρομικά θα δοθεί και η στήριξη στις επιχειρήσεις που λαμβάνουν αντιστάθμιση, με σημείο αφετηρίας όμως τον Αύγουστο. Το τελικό ποσό θα καθοριστεί στο τέλος του 2026 και εξαρτάται από το πώς θα διαμορφωθεί η μέση τιμή χονδρεμπορικής για τις χρονικές περιόδους που θα αφορά η επιδότηση.
Οι «κόφτες»
Το κατώτατο όριο της τιμής του βιομηχανικού ρεύματος μετά την επιδότηση θα καθοριστεί στα 50 ευρώ/MWh, όπως προβλέπεται από το ευρωπαϊκό πλαίσιο. Εκτός από «πάτωμα» (floor price), το ελληνικό σχήμα περιλαμβάνει και «ταβάνι» , καθώς επιδίωξη είναι οι πόροι που θα διοχετευθούν προς τις βιομηχανίες να μην υπερβούν τα 95 εκατ. ευρώ που είναι το κονδύλι που έχει εγγραφεί στον προϋπολογισμό. Με άλλα λόγια, ακόμα και αν επιδεινωθεί περαιτέρω η ενεργειακή κρίση και οι χονδρεμπορικές τιμές ρεύματος (που κινούνται λίγο πάνω από τα 130 ευρώ/MWh από τις αρχές του μήνα), εκτιναχθούν σε ακραία επίπεδα, το κονδύλι δεν θα αυξηθεί. Κάτι που βρίσκεται σε συνάρτηση με τις δημοσιονομικές αντοχές και την ανάγκη να τηρηθούν αυστηρά οι «ευρωπαϊκές οροφές» για τις δαπάνες, όπως υπογράμμισε και ο Πρωθυπουργός, προσθέτοντας ότι θα επιδιώξει αυξημένη δημοσιονομική ευελιξία, με την πρώτη μάχη προς την κατεύθυνση αυτή να δίνεται το επόμενο διήμερο (8-9 Οκτωβρίου) στο Eurogroup και να κλιμακώνεται στη Σύνοδο Κορυφής (15-16 Οκτωβρίου).
Πώς θα κατανεμηθούν τα 95 εκατ. ευρώ, οι δυο ταχύτητες
Όσον αφορά στη κατανομή των 95 εκατ. ευρώ, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι περίπου το 30%, δηλαδή γύρω στα 30 εκατ. ευρώ θα μοιραστεί στις βιομηχανίες που είναι εκτεθειμένες στις υψηλές τιμές ρεύματος χωρίς την κάλυψη της αντιστάθμισης του έμμεσου κόστους CO2.Το υπόλοιπο 70% περίπου, δηλαδή γύρω στα 60-65 εκατ ευρώ, θα κατανεμηθεί στις μεγάλες βιομηχανίες που εισπράττουν αντιστάθμιση και στις οποίες αναλογεί και η μερίδα του λέοντος της κατανάλωσης ηλεκτρισμού του κλάδου.
Όπως προαναφέρθηκε, οι επιχειρήσεις «εκτός αντιστάθμισης» θα επιδοτηθούν αναδρομικά για ολόκληρο το 2026 στη βάση του CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework) που επιτρέπει στις βιομηχανίες να έχουν 50% χαμηλότερη τιμή ρεύματος για μέχρι το 50% της ετήσιας κατανάλωσής τους. Στην ουσία δηλαδή η επιδότηση της τιμής ανέρχεται σε 25%.
Οι επιχειρήσεις «εντός αντιστάθμισης» θα λάβουν επιδότηση από τον Αύγουστο και μετά στη βάση του σχήματος METSAF που επιτρέπει σώρευση με την αντιστάθμιση και ανεβάζει το ύψος της επιδότησης έως 70%. Επειδή όμως οι εν λόγω μεγάλες επιχειρήσεις εισπράττουν ήδη αποζημιώσεις για την αντιστάθμιση, η συνολική ενίσχυση δεν μπορεί να υπερβαίνει το 50% της επιδότησης ρεύματος που θα εισπράξει η πρώτη κατηγορία. Εδώ αξίζει να σημειωθεί ότι η πρόεδρος της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν κατά τη χθεσινή ομιλία της στο Ευρωκοινοβούλιο, προανήγγειλε την παράταση του METSAF (που κανονικά λήγει στα τέλη Δεκεμβρίου), χωρίς να δώσει λεπτομέρειες. Τόσο στην περίπτωση του CISAF όσο και σε εκείνη του METSAF, το 50% των επιδοτήσεων πρέπει να μετουσιωθεί από τις βιομηχανίες σε «πράσινες» επενδύσεις, όπως μπαταρίες.
Πότε θα εφαρμοστεί το μέτρο, οι συζητήσεις με Βρυξέλλες
Όσον αφορά στο χρόνο εφαρμογής της παρέμβασης, αυτός συναρτάται με το πότε θα εγκριθεί το ελληνικό σχήμα κρατικών ενισχύσεων από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και την αρμόδια Γενική Διεύθυνση Ανταγωνισμού (DG COMP). Με δεδομένο αφενός ότι το ΥΠΕΝ έχει ήδη ξεκινήσει τις προκαταρκτικές συζητήσεις με Βρυξέλλες, αφετέρου ότι το ελληνικό πλαίσιο δεν είναι καινοφανές αλλά ακολουθεί σε μεγάλο βαθμό την αρχιτεκτονική των σχημάτων άλλων χωρών που έχουν ήδη πάρει πράσινο φως από τις Βρυξέλλες, η προσδοκία της ελληνικής πλευράς είναι ότι οι διαπραγματεύσεις δεν θα τραβήξουν σε μεγάλο μάκρος.
