Σειρά δεδομένων και στοιχείων καλείται να εξετάσει η έρευνα για το πολύνεκρο δυστύχημα στο εργοστάσιο της Βιολάντα στα Τρίκαλα, κατόπιν εισαγγελικής παραγγελίας. Όπως επισημαίνει στο powergame.gr υψηλόβαθμο στέλεχος της Πυροσβεστικής και δικαστικός πραγματογνώμονας διερεύνησης εγκλημάτων εμπρησμού που επιθυμεί να διατηρήσει την ανωνυμία του, η έρευνα που πραγματοποιείται δεν αποτελεί ξεχωριστή διαδικασία, αλλά συνέχεια της πραγματογνωμοσύνης που έχει ξεκινήσει μετά το δυστύχημα, με στόχο τη διερεύνηση όλων των τεχνικών και θεσμικών παραμέτρων που σχετίζονται με το δυστύχημα.
Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής ευρήματα, η έκρηξη αποδίδεται σε διαρροή προπανίου, χωρίς ωστόσο να έχει αποσαφηνιστεί ακόμη η αιτία που την προκάλεσε. Όπως εξηγεί ο πραγματογνώμονας, εξετάζεται εάν η διαρροή οφείλεται σε διάβρωση ή φθορά των σωληνώσεων, σε αστοχία υλικών ή σε πλημμελή εγκατάσταση του δικτύου, ζητήματα που θα απαντηθούν μέσω τεχνικών ελέγχων και εργαστηριακών αναλύσεων.
Ερευνάται η αρτιότητα της υπόγειας εγκατάστασης του δικτύου αερίου στο εργοστάσιο
Η έρευνα επεκτείνεται πλέον και στο υπόγειο δίκτυο της εγκατάστασης, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν οι σωληνώσεις είχαν τοποθετηθεί σύμφωνα με τα προβλεπόμενα από τη νομοθεσία και τα διεθνή πρότυπα. Όπως σημειώνεται από το ίδιο πρόσωπο, η υπουργική απόφαση Δ3/1993 επιτρέπει μεν την υπόγεια όδευση σωληνώσεων υγραερίου, ωστόσο επιβάλλει συγκεκριμένα μέτρα προστασίας από διάβρωση, καθώς και τακτικούς ελέγχους στεγανότητας και καλής λειτουργίας.
«Θα μπορούσε να έχει αποφευχθεί η τραγωδία» – Το κόκκινο βιβλίο
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στις αναφορές εργαζομένων για οσμή αερίου πριν από το δυστύχημα. Όπως τονίζει ο πραγματογνώμονας, η μη διενέργεια ακόμη και ενός στοιχειώδους ελέγχου με φορητό ανιχνευτή διαρροής συνιστά σοβαρή παράλειψη, καθώς ένας τέτοιος έλεγχος θα μπορούσε να είχε εντοπίσει τη διαρροή εγκαίρως και να αποτρέψει την τραγωδία.
Στο πλαίσιο της έρευνας εξετάζεται πλέον και το κατά πόσο τηρούνταν οι προβλεπόμενοι περιοδικοί έλεγχοι των εγκαταστάσεων. Όπως εξηγεί, κάθε επιχείρηση οφείλει να διαθέτει το λεγόμενο «κόκκινο βιβλίο», ένα ειδικό βιβλίο ελέγχου και συντήρησης, το οποίο χορηγείται από την Πυροσβεστική και στο οποίο καταγράφονται όλα τα μέτρα ενεργητικής πυροπροστασίας. Το βιβλίο αυτό πρέπει να ελέγχεται και να υπογράφεται τουλάχιστον μία φορά το χρόνο από τον τεχνικό ασφαλείας ή τον αρμόδιο μηχανικό, πιστοποιώντας την καλή λειτουργία των συστημάτων. Το εάν το συγκεκριμένο βιβλίο υπήρχε, ποιος το υπέγραφε και τι ακριβώς καταγραφόταν σε αυτό αποτελεί πλέον αντικείμενο της έρευνας.
Η κρίσιμη πιστοποίηση ΑΤΕΧ για εγκαταστάσεις όπου γίνεται χρήση υγραερίων
Παράλληλα, ερωτήματα τίθενται και για την ύπαρξη πιστοποίησης ATEX, η οποία είναι υποχρεωτική σε εγκαταστάσεις όπου γίνεται χρήση υγραερίων. Η οδηγία ATEX αφορά την πρόληψη κινδύνων έκρηξης και προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη χρήση αντιεκρηκτικού τύπου εξοπλισμού, όπως διακόπτες, κινητήρες και ηλεκτρικές εγκαταστάσεις, ώστε να αποφεύγεται η δημιουργία σπινθήρα. Σύμφωνα με την εκτίμηση του πραγματογνώμονα, από τα μέχρι στιγμής στοιχεία εξετάζεται το κατά πόσο υπήρχαν τα απαιτούμενα μέτρα στο συγκεκριμένο πεδίο.
Η εισαγγελική παραγγελία ανοίγει πλέον το πεδίο ελέγχου και σε άλλες παραμέτρους, όπως οι διαδικασίες αδειοδότησης, οι έλεγχοι από το Σώμα Επιθεώρησης Εργασίας και άλλους αρμόδιους φορείς, αλλά και η επάρκεια των ελεγκτικών μηχανισμών και το κατά πόσο οι έλεγχοι πραγματοποιούνταν και εάν κινούνταν με βάση τα προβλεπόμενα από το νόμο. Δεν αποκλείεται, όπως σημειώνει το ίδιο πρόσωπο, να εξεταστεί και ο ρόλος των ίδιων των ελεγκτών, προκειμένου να διαπιστωθεί ποιοι έλεγχοι πραγματοποιήθηκαν και με ποια αποτελέσματα.
Απαιτούνται τουλάχιστον πέντε μήνες ενδελεχούς έρευνας
Η διαδικασία αναμένεται να είναι μακρά, με τον πραγματογνώμονα να εκτιμά ότι θα απαιτηθούν τουλάχιστον τέσσερις έως πέντε μήνες εντατικής έρευνας. Στο διάστημα αυτό θα συλλεγούν μεταξύ άλλων δείγματα σωληνώσεων και υπεδάφους, τα οποία θα εξεταστούν σε εξειδικευμένα εργαστήρια, ώστε να διαπιστωθεί εάν το περιβάλλον συνέβαλε στη διάβρωση του δικτύου.
Όπως χαρακτηριστικά σημειώνει, «άνοιξε ο ασκός του Αιόλου», εκτιμώντας ότι η υπόθεση ενδέχεται να αναδείξει ευρύτερα ζητήματα που αφορούν συνολικά το σύστημα αδειοδοτήσεων, ελέγχων και εποπτείας βιομηχανικών εγκαταστάσεων στη χώρα.
