Η Ryanair ανακοίνωσε, στη χθεσινή συνέντευξη Τύπου, το κλείσιμο της βάσης της στη Θεσσαλονίκη για τη χειμερινή περίοδο του 2026, τη διακοπή της δραστηριότητάς της σε Χανιά και Ηράκλειο το ίδιο διάστημα, ενώ προχώρησε σε σαφή προειδοποίηση για περιορισμό της δραστηριότητάς της στο αεροδρόμιο της πρωτεύουσας. Με την κίνηση αυτή η εταιρεία άνοιξε νέο κύκλο σύγκρουσης με τη Fraport Greece, το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών και συνολικά με το μοντέλο χρεώσεων των ελληνικών αεροδρομίων.
Η ιρλανδική αεροπορική εταιρεία χαμηλού κόστους υποστηρίζει ότι η αύξηση των χρεώσεων στα αεροδρόμια κατά 66% τα τελευταία χρόνια καθιστά πλέον μη ανταγωνιστική τη λειτουργία της στην ελληνική αγορά, ιδιαίτερα κατά τη χειμερινή περίοδο. Από την άλλη πλευρά, η υπόθεση αναδεικνύει ξανά τον τρόπο με τον οποίο η Ryanair διαπραγματεύεται διαχρονικά με κυβερνήσεις, αεροδρόμια και τοπικές κοινωνίες, ασκώντας δηλαδή δημόσια πίεση, επιθετική ρητορική, απειλές αποχώρησης και μεταφορά χωρητικότητας σε αγορές που προσφέρουν χαμηλότερο κόστος και καλύτερους εμπορικούς όρους.
Τα αεροσκάφη πηγαίνουν εκεί όπου μειώνεται το κόστος
Η εταιρεία, μέσω του εμπορικού διευθυντή της, Jason McGuinness παρουσίασε την ελληνική υπόθεση ως μέρος μιας ευρύτερης ευρωπαϊκής στρατηγικής. Ο ίδιος τόνισε ότι: «Η Ryanair βρίσκεται σε φάση ισχυρής ανάπτυξης, καθώς το διάστημα μεταξύ του Απριλίου του 2025 και του Μαρτίου του 2026 μετέφερε 208 εκατ. επιβάτες, σημειώνοντας αύξηση 4% σε σχέση με την προηγούμενη χρονιά, ενώ ο στόχος για φέτος είναι να φτάσει τους 216 εκατ. επιβάτες».
Παράλληλα, επανέλαβε τον μακροπρόθεσμο στόχο της να αυξήσει την επιβατική της κίνηση από τα 200 στα 300 εκατ. επιβάτες έως το 2034, ανάπτυξη που θα στηριχθεί κυρίως στην παραλαβή 300 νέων Boeing Max 10 τα επόμενα χρόνια.
Η διοίκηση της εταιρείας ξεκαθάρισε ότι η νέα χωρητικότητα δεν θα κατανεμηθεί ομοιόμορφα σε όλες τις αγορές. Αντίθετα, θα κατευθυνθεί σε χώρες και αεροδρόμια που μειώνουν φόρους και τέλη προκειμένου να προσελκύσουν αεροπορικές εταιρείες.
Ως παραδείγματα αναφέρθηκαν η Σουηδία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία, η Αλβανία, η Πολωνία, το Μαρόκο και περιφερειακά αεροδρόμια της Ιταλίας. Σύμφωνα με τη Ryanair, οι συγκεκριμένες αγορές αντιλαμβάνονται ότι η διαθέσιμη αεροπορική χωρητικότητα στην Ευρώπη είναι περιορισμένη και γι’ αυτό μειώνουν φόρους αεροπορίας και αεροδρομιακές χρεώσεις ώστε να προσελκύσουν νέα δρομολόγια.
Η Σουηδία και η Ουγγαρία, όπως ανέφερε ο Jason McGuinness, έχουν ήδη καταργήσει τον φόρο αεροπορίας, ενώ περίπου πέντε περιφέρειες στην Ιταλία έχουν προχωρήσει επίσης σε μειώσεις χρεώσεων για να ενισχύσουν τη συνδεσιμότητά τους.
Στον αντίποδα, η Ryanair τοποθέτησε χώρες όπως η Γερμανία, η Γαλλία, η Αυστρία, το Βέλγιο και πλέον και την Ελλάδα, όπου, όπως υποστηρίζει, κυριαρχούν υψηλές χρεώσεις και λιγότερο ανταγωνιστικές πολιτικές.
Ο κύριος McGuinness μάλιστα, με υπονοούμενο δήλωσε ότι οι ‘Έλληνες αφήνουν να κάνει κουμάντο η Γερμανία στον τουρισμό της” μιας και τις αποφάσεις δεν της παίρνει η Fraport Greece αλλά η Fraport στη Γερμανία.
Η έκθεση Ντράγκι και η «μάχη ανταγωνιστικότητας»
Η εταιρεία επικαλέστηκε και την έκθεση Ντράγκι για την ανταγωνιστικότητα της Ευρώπης, σχεδόν δύο χρόνια μετά τη δημοσίευσή της, σημειώνοντας ότι ένα από τα βασικά συμπεράσματά της ήταν πως η Ευρώπη πρέπει να γίνει πιο ανταγωνιστική. Για τον αεροπορικό κλάδο, σύμφωνα με τη Ryanair, δύο είναι τα βασικά προβλήματα, οι υψηλοί φόροι στην αεροπορία και οι αδυναμίες στις υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας (ATC) σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες.
Η Ryanair υποστηρίζει ότι σήμερα υπάρχει μια «Ευρώπη δύο ταχυτήτων», από τη μία χώρες και περιφέρειες που μειώνουν κόστος και προσελκύουν νέα δρομολόγια και από την άλλη αγορές που αυξάνουν χρεώσεις και χάνουν χωρητικότητα.
Η σύγκρουση με τη Fraport Greece
Στην περίπτωση της Ελλάδας, το βασικό πεδίο αντιπαράθεσης είναι οι αεροδρομιακές χρεώσεις. Η Ryanair υποστηρίζει ότι τα τέλη στα ελληνικά αεροδρόμια έχουν αυξηθεί κατά 66% σε σχέση με την περίοδο πριν από την πανδημία.
Η εταιρεία αναφέρθηκε ειδικά στη μείωση του τέλους ADF από τα 12 στα 3 ευρώ, την οποία αποφάσισε η ελληνική κυβέρνηση τον Νοέμβριο του 2024 με στόχο, όπως υποστηρίζει η Ryanair την ενίσχυση της συνδεσιμότητας και τη μείωση του κόστους πρόσβασης.
Ωστόσο, σύμφωνα με την εταιρεία, το όφελος της μείωσης δεν πέρασε ούτε στους επιβάτες ούτε στις αεροπορικές εταιρείες. Αντίθετα, κατηγόρησε τη διαχειρίστρια εταιρεία των αεροδρομίων, κάνοντας λόγο για «μονοπώλιο της Frankfurt», ότι απορρόφησε ουσιαστικά τη μείωση μέσω άλλων χρεώσεων.
Ο Jason McGuinness ανέφερε ότι το κόστος ανά επιβάτη για τη Ryanair στην Ελλάδα αυξήθηκε περίπου κατά 10 ευρώ τα τελευταία πέντε έως έξι χρόνια, από επίπεδα κοντά στα 17 ευρώ σε περίπου 28 ευρώ ανά επιβάτη.
Σε ερώτηση για το αν υπήρξαν διαπραγματεύσεις με τη Fraport Greece, αποκάλυψε ότι υπήρξε ανταλλαγή επιστολών μεταξύ των δύο πλευρών. Ωστόσο, όπως είπε, δεν κατατέθηκαν ουσιαστικές προτάσεις από τη διαχειρίστρια εταιρεία, ενώ η θέση της Fraport παραμένει ότι οι χρεώσεις της είναι ανταγωνιστικές, κάτι με το οποίο η Ryanair διαφωνεί έντονα.
Θεσσαλονίκη: Κλείνει η βάση, χάνονται δρομολόγια και μισό εκατομμύριο θέσεις
Η μεγαλύτερη επίπτωση αφορά τη Θεσσαλονίκη. Η Ryanair ανακοίνωσε ότι η βάση των τριών αεροσκαφών στο αεροδρόμιο της πόλης θα κλείσει για τη χειμερινή περίοδο του 2026.
Παράλληλα, θα καταργηθούν 10 δρομολόγια, ενώ θα υπάρξουν μεγάλες μειώσεις συχνοτήτων σε βασικές ευρωπαϊκές συνδέσεις όπως το Λονδίνο Stansted, η Ρώμη, το Μιλάνο και η Βιέννη. Σε αρκετές περιπτώσεις, καθημερινά δρομολόγια θα περιοριστούν σε μόλις δύο ή τρεις πτήσεις την εβδομάδα.
Η εταιρεία ανακοίνωσε επίσης την αναστολή χειμερινών συνδέσεων με Στοκχόλμη, Βερολίνο, Χανιά, Γκέτεμποργκ, Νιντρέιν, Πόζναν και Ζάγκρεμπ.
Η Ryanair χαρακτήρισε την απόφαση για τη Θεσσαλονίκη «ιδιαίτερα λυπηρή αλλά αναπόφευκτη», υποστηρίζοντας ότι η συνεχής αύξηση των χρεώσεων δεν επιτρέπει πλέον ανταγωνιστική λειτουργία της βάσης.
Σύμφωνα με την εταιρεία, οι αλλαγές αυτές θα οδηγήσουν σε απώλεια περίπου μισού εκατομμυρίου θέσεων κατά τη χειμερινή περίοδο, με συνολική μείωση χωρητικότητας που φτάνει το 60%.
Ο McGuinness υπενθύμισε ότι η Ryanair δραστηριοποιείται στη Θεσσαλονίκη από το 2011 και εγκαινίασε βάση το 2014. Σήμερα εξυπηρετεί 33 δρομολόγια προς 20 χώρες, ωστόσο το χειμερινό δίκτυο θα περιοριστεί περίπου σε 15 προορισμούς έναντι περίπου 25 σήμερα.
Σε ερώτηση για το αν η εταιρεία σκοπεύει να επιστρέψει και να επαναλειτουργήσει τη βάση το καλοκαίρι του 2027, απάντησε ότι δεν έχει ληφθεί ακόμη σχετική απόφαση, καθώς, όπως είπε, «το βασικό πρόβλημα παραμένει άλυτο».
Τι σημαίνει για την Κρήτη η αποχώρηση από Χανιά και Ηράκλειο
Ιδιαίτερη σημασία έχει και η απόφαση για την Κρήτη. Ο Jason McGuinness επιβεβαίωσε ότι η Ryanair δεν θα πραγματοποιεί πτήσεις προς Χανιά και Ηράκλειο κατά τη χειμερινή περίοδο, διευκρινίζοντας πάντως ότι η εταιρεία δεν διατηρεί βάση αεροσκαφών στα δύο αεροδρόμια.
Η εξέλιξη αυτή δεν έχει το ίδιο επιχειρησιακό βάρος με το κλείσιμο της βάσης στη Θεσσαλονίκη, ωστόσο επηρεάζει άμεσα τη χειμερινή συνδεσιμότητα της Κρήτης σε μια περίοδο που το νησί προσπαθεί να επιμηκύνει την τουριστική του σεζόν.
Για τα Χανιά, η κίνηση έχει και ιστορικό βάρος, καθώς η Ryanair είχε συγκρουστεί και στο παρελθόν με τοπικούς φορείς και τη διαχείριση του αεροδρομίου, χρησιμοποιώντας παρόμοια επιχειρήματα περί υψηλού κόστους.
Για το Ηράκλειο, η απουσία χειμερινών πτήσεων σημαίνει μικρότερη παρουσία low cost επιλογών σε μια περίοδο που η αγορά προσπαθεί να ενισχύσει τον τουρισμό εκτός αιχμής.
Η Αθήνα παραμένει, αλλά με περικοπές
Σε αντίθεση με τη Θεσσαλονίκη, η βάση της Ryanair στην Αθήνα θα παραμείνει σε λειτουργία τον χειμώνα. Ωστόσο, η εταιρεία ανακοίνωσε ότι θα μειώσει τη διαθέσιμη χωρητικότητα κατά λίγο περισσότερο από 20%.
Η Αθήνα διατηρεί στρατηγική σημασία για τη Ryanair, όμως η εταιρεία άσκησε πίεση και προς το Διεθνές Αεροδρόμιο Αθηνών, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνται άμεσα μέτρα για την αποκατάσταση της ανταγωνιστικότητας του ελληνικού αεροπορικού κλάδου.
Η επιλογή αυτή δείχνει ότι η Ryanair δεν επιθυμεί να αποχωρήσει από την ελληνική αγορά, αλλά να επαναδιαπραγματευτεί τους όρους παρουσίας της.
Το σχέδιο για 12 εκατ. επιβάτες και 50 νέα δρομολόγια
Παρά τη σύγκρουση με τα αεροδρόμια, η Ryanair επέμεινε ότι επιθυμεί να συνεργαστεί με την ελληνική κυβέρνηση για την ενίσχυση της συνδεσιμότητας της χώρας και κυρίως για την ανάπτυξη της χειμερινής περιόδου.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι η Ελλάδα διαθέτει ήδη πολύ ισχυρή παρουσία το καλοκαίρι, αλλά αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα εποχικότητας από τον Νοέμβριο έως τον Μάρτιο.
Σύμφωνα με τη Ryanair, εφόσον υπάρξει πάγωμα των αεροδρομιακών τελών και πραγματική μετακύλιση της μείωσης του τέλους ADF προς όφελος επιβατών και αεροπορικών εταιρειών, η εταιρεία είναι διατεθειμένη να αυξήσει σημαντικά τη δραστηριότητά της στην Ελλάδα.
Το σχέδιο που παρουσίασε προβλέπει αύξηση της επιβατικής κίνησης κατά 70%, στα 12 εκατ. επιβάτες ετησίως, ενίσχυση της χειμερινής χωρητικότητας κατά 40%, προσθήκη 10 επιπλέον αεροσκαφών και 50 νέα δρομολόγια που θα λειτουργούν όλο τον χρόνο.
Οι εργαζόμενοι και η «μη επιθυμητή» αποχώρηση
Απαντώντας σε ερωτήσεις για το μέλλον των εργαζομένων στη Θεσσαλονίκη, ο Jason McGuinness ανέφερε ότι η εταιρεία έχει ήδη συναντηθεί με το προσωπικό της και εξετάζει εναλλακτικές λύσεις εντός του δικτύου της.
Όπως είπε, η Ryanair εξακολουθεί να βρίσκεται σε φάση ανάπτυξης σε ευρωπαϊκό επίπεδο και θα προσπαθήσει να μεταφέρει εργαζόμενους σε άλλες βάσεις του ομίλου.
Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι η εταιρεία δεν επιθυμεί το κλείσιμο της βάσης στη Θεσσαλονίκη, αλλά θεωρεί ότι το σημερινό περιβάλλον χρεώσεων δεν επιτρέπει πλέον ανταγωνιστική λειτουργία.
Η σύγκριση με το Βερολίνο και το μήνυμα προς την Ελλάδα
Για τις προηγούμενες αποχωρήσεις της Ryanair από άλλες αγορές, ο McGuinness αναφέρθηκε χαρακτηριστικά στο Βερολίνο, όπου, όπως είπε, η εταιρεία έκλεισε τη βάση της μετά από αύξηση 50% στις αεροδρομιακές χρεώσεις.
Σύμφωνα με τον ίδιο, το πρόβλημα δεν αφορά μόνο την Ελλάδα, αλλά συνολικά αεροδρόμια που επιλέγουν να αυξάνουν «υπερβολικά και αδικαιολόγητα» τα τέλη χρήσης.
Αντίθετα, χώρες όπως η Πολωνία, η Αλβανία, η Σουηδία και περιφερειακά αεροδρόμια της Ιταλίας μειώνουν χρεώσεις και φόρους για να προσελκύσουν – όπως τη χαρακτήρισε – «σπάνια διαθέσιμη αεροπορική χωρητικότητα».
Ο McGuinness χαρακτήρισε τη Ryanair ως την «πιο οικονομικά ισχυρή αεροπορική εταιρεία στην Ευρώπη», υποστηρίζοντας ότι υπάρχει έντονος ανταγωνισμός για τη διαθέσιμη χωρητικότητα της εταιρείας, την οποία – σύμφωνα με τη διοίκηση – η Ελλάδα και η Fraport Greece «δεν αξιοποιούν» επαρκώς λόγω της πολιτικής χρεώσεων που εφαρμόζουν.
Καύσιμα και οι πιέσεις στις άλλες αεροπορικές
Η Ryanair συνέδεσε τις αποφάσεις της και με το αυξημένο λειτουργικό κόστος στον αεροπορικό κλάδο, κυρίως λόγω των υψηλών τιμών καυσίμων.
Ο McGuinness ανέφερε ότι η εταιρεία έχει καλύψει μέσω hedging περίπου το 80% των αναγκών της για τη φετινή χρονιά, παραμένοντας εκτεθειμένη μόνο για το υπόλοιπο 20%.
Παρά την αύξηση του κόστους, υποστήριξε ότι η ζήτηση για αεροπορικά ταξίδια παραμένει ισχυρή. Όπως ανέφερε, η Ryanair μετέφερε τον Απρίλιο 19,3 εκατ. επιβάτες, σημειώνοντας αύξηση 5% σε σχέση με τον Απρίλιο του 2025.
Παράλληλα, εκτίμησε ότι μέσα στο 2026 θα υπάρξει μεγάλος αριθμός ακυρώσεων πτήσεων και περικοπών χωρητικότητας από ανταγωνιστικές αεροπορικές εταιρείες, ιδιαίτερα από όσες διαθέτουν ασθενείς ισολογισμούς ή δεν έχουν εφαρμόσει στρατηγικές αντιστάθμισης κινδύνου.
Αντίθετα, η Ryanair υποστηρίζει ότι θα εκτελέσει κανονικά ολόκληρο το φετινό της πρόγραμμα και θα συνεχίσει την ανάπτυξή της προς τον στόχο των 216 εκατ. επιβατών.
Τι απαντά η Fraport Greece
Από την πλευρά της, σε χθεσινή ανακοίνωση της, η Fraport Greece απέρριψε τις αιτιάσεις της Ryanair περί υψηλών χρεώσεων, χαρακτηρίζοντάς τες «αβάσιμες» και «προσχηματικές». Η εταιρεία υποστήριξε ότι η απόφαση της Ryanair να περιορίσει το χειμερινό πτητικό της έργο στη Θεσσαλονίκη συνδέεται αποκλειστικά με τον εμπορικό σχεδιασμό, το επιχειρηματικό μοντέλο και την κερδοφορία της αεροπορικής εταιρείας.
Παράλληλα, σημείωσε ότι εξακολουθεί να θεωρεί τη Ryanair σημαντικό συνεργάτη, όπως και τις περισσότερες από 40 αεροπορικές εταιρείες που δραστηριοποιούνται σήμερα στο αεροδρόμιο «Μακεδονία», συνδέοντας τη Θεσσαλονίκη με 93 προορισμούς σε 33 χώρες.
Η Fraport Greece υπενθύμισε επίσης ότι έχει επενδύσει περισσότερα από 100 εκατ. ευρώ στην αναβάθμιση και επέκταση του αεροδρομίου της Θεσσαλονίκης, επισημαίνοντας ότι η επιβατική κίνηση έχει αυξηθεί κατά 40% στα εννέα χρόνια διαχείρισής της. Σύμφωνα με την εταιρεία, στόχος παραμένει η διατήρηση σύγχρονων υποδομών και υψηλής επιχειρησιακής ετοιμότητας, ώστε το αεροδρόμιο να μπορεί να υποστηρίξει τη διαρκή ανάπτυξη της Θεσσαλονίκης ως διεθνούς προορισμού.
Το γνωστό «παζάρι» της Ryanair
Στην πραγματικότητα, η Ryanair έχει οικοδομήσει ολόκληρο το επιχειρηματικό και διαπραγματευτικό της μοντέλο πάνω στην πίεση, στη δημόσια σύγκρουση και στην απαίτηση για όσο το δυνατόν χαμηλότερο κόστος λειτουργίας.
Η τακτική της είναι σχεδόν πάντα η ίδια, απειλή αποχώρησης, δημόσια πίεση, επιθετικές δηλώσεις, απαίτηση για μειώσεις τελών, πρόσθετα κίνητρα ή ειδική μεταχείριση. Αν τα αιτήματα δεν ικανοποιηθούν, η εταιρεία μεταφέρει τη χωρητικότητά της αλλού.
Η Ελλάδα δεν αποτελεί εξαίρεση, καθώς η υπόθεση της Θεσσαλονίκης, των Χανίων και του Ηρακλείου εντάσσεται ακριβώς σε αυτό το μοτίβο. Η Ryanair δεν λέει απλώς ότι μειώνει πτήσεις. Λέει ταυτόχρονα ότι διαθέτει εναλλακτικές αγορές έτοιμες να υποδεχθούν τα αεροσκάφη της, όπως είναι η Αλβανία, η Πολωνία, η Σουηδία, η Σλοβακία, η Ουγγαρία και η περιφερειακή Ιταλία.
Με αυτόν τον τρόπο επιχειρεί να στείλει μήνυμα τόσο στα αεροδρόμια όσο και στην κυβέρνηση ότι, αν η Ελλάδα θέλει περισσότερη χειμερινή συνδεσιμότητα και νέες επενδύσεις, πρέπει να γίνει φθηνότερη για τις αεροπορικές εταιρείες.
