Την ανάγκη η Ελλάδα να αποκτήσει δικές της πηγές ενέργειας και να γίνει ενεργειακά ανεξάρτητη υπογράμμισε ο διευθύνων σύμβουλος της Energean, Μαθιός Ρήγας, σε μια εκ βαθέων συνέντευξή του στο powergame.gr με φόντο την επικείμενη ερευνητική γεώτρηση στο μπλοκ 2 στο Ιόνιο που θα διενεργήσει η εταιρεία ως operator της παραχώρησης, όπου συμμετέχουν η ExxonMobil και η HelleniQ Energy.
Ο κ. Ρήγας χαρακτήρισε τη γεώτρηση ορόσημο, καθώς θα είναι η πρώτη ερευνητική γεώτρηση για υδρογονάνθρακες στα ελληνικά νερά μετά από περίπου 40 χρόνια και η πρώτη σε βαθιά νερά στην Ελλάδα. Όπως εξήγησε, η διαδικασία εκτιμάται ότι θα διαρκέσει 60 με 70 ημέρες, διάστημα στο οποίο θα φανεί αν υπάρχει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο. Ωστόσο, διευκρίνισε ότι ακόμη και σε περίπτωση επιτυχίας, θα ακολουθήσει νέα φάση αξιολόγησης, τεστ και γεωτρήσεων περιχαράκωσης, ώστε να διαπιστωθεί αν το κοίτασμα είναι εμπορικά εκμεταλλεύσιμο.
Πριν πάντως η συζήτηση φτάσει στο γεωτρύπανο στο Ιόνιο, στο όραμα της ενεργειακής ανεξαρτησίας και το πέρασμα από το «energy transition» (ενεργειακή μετάβαση) στο «energy addition» (συσσώρευση ενέργειας από όλες τις διαθέσιμες πηγές), ερωτώμενος πώς αποφάσισε να ασχοληθεί με τον κλάδο του upstream, ο επικεφαλής της Energean μοιράζεται μια προσωπική λεπτομέρεια, άγνωστη στο ευρύ κοινό: Ότι ως παιδί, ζωγράφιζε γεωτρύπανα, αγωγούς και εγκαταστάσεις παραγωγής πετρελαίου χωρίς να έχει κανένα σχετικό ερέθισμα από το οικογενειακό του περιβάλλον «Υπήρχε κάτι μέσα μου που δούλευε», λέει ο κ. Ρήγας, περιγράφοντας μια διαδρομή που ξεκίνησε από το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο, πέρασε από το Imperial College στο Λονδίνο και τη διεθνή τραπεζική αγορά και κατέληξε στη δημιουργία μιας εταιρείας υδρογονανθράκων με ελληνικό DNA και διεθνές αποτύπωμα που φιλοδοξεί να γίνει για την Ελλάδα ό,τι είναι η Total για τη Γαλλία και η Eni για την Ιταλία.
Πίνακας ζωγραφικής του Μαθιού Ρήγα της Energean
Η Energean από τον Πρίνο στη διεθνή αγορά
Η Energean γεννήθηκε το 2007, με αφετηρία τον Πρίνο και με στόχο να γίνει η πρώτη ελληνική εταιρεία έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων που θα μπορούσε να λειτουργήσει ως «εθνικός πρωταθλητής» της χώρας στον συγκεκριμένο τομέα.
Σήμερα, σχεδόν δύο δεκαετίες μετά, η εταιρεία έχει παρουσία -μεταξύ άλλων- σε Ελλάδα, Ισραήλ, Αίγυπτο και Ιταλία, ενώ κάνει τα επόμενα βήματα επέκτασης και στη Δυτική Αφρική. Είναι εισηγμένη στα χρηματιστήρια του Λονδίνου και του Τελ Αβίβ και παράγει πάνω από το 40% της κατανάλωσης φυσικού αερίου του Ισραήλ. Χαρακτηριστικό της μεγέθυνσης της εταιρείας είναι ότι ενώ ξεκίνησε με μια παραγωγή περίπου 1.000 βαρελιών ισοδύναμου πετρελαίου ημερησίως στον Πρίνο, η Energean έχει φτάσει να παράγει πάνω από 150.000 βαρέλια ισοδύναμου πετρελαίου ημερησίως, με επενδύσεις άνω των 4 δισ. δολαρίων.
Ο οδικός χάρτης της γεώτρησης στο Μπλοκ 2
Το μεγάλο στοίχημα πλέον βρίσκεται στο Ιόνιο καθώς η Energean ετοιμάζεται πυρετωδώς για την πρώτη ερευνητική γεώτρηση για υδρογονάνθρακες σε ελληνικά νερά μετά από περίπου 40 χρόνια και την πρώτη σε βαθιά νερά στη χώρα μας. Ο Μαθιός Ρήγας εξηγεί ότι πρόκειται για μια γεώτρηση σε βάθη άνω των 800 μέτρων, με τεχνικές απαιτήσεις πολύ διαφορετικές από τις γεωτρήσεις παραγωγής που έχουν γίνει στον Πρίνο. Η Energean, όπως τονίζει, διαθέτει πλούσια εμπειρία από αντίστοιχες γεωτρήσεις στην Ανατολική Μεσόγειο, κυρίως στο Ισραήλ, στην Αίγυπτο και στο Μαρόκο. «Είναι σημαντικό να ξέρουν όλοι πως ό,τι έχουμε κάνει γίνεται με τις αυστηρότερες προδιαγραφές ασφαλείας και με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον και τις τοπικές κοινωνίες», υπογραμμίζει.
Η γεώτρηση στο μπλοκ 2 εκτιμάται ότι θα διαρκέσει 60 με 70 ημέρες. Σε αυτό το διάστημα θα φανεί αν υπάρχει πετρέλαιο ή φυσικό αέριο. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι θα είναι άμεσα γνωστό το μέγεθος ή η εμπορική αξία του κοιτάσματος. Αν υπάρξει ένδειξη επιτυχίας, θα ακολουθήσουν τεστ, αξιολόγηση και γεωτρήσεις περιχαράκωσης, ώστε να διαπιστωθεί αν το εύρημα είναι οικονομικά εκμεταλλεύσιμο.
Ο CEO της Energean σημειώνει ότι η πιθανότητα επιτυχίας της πρώτης γεώτρησης είναι 16%. Για κάποιον που δεν γνωρίζει τον κλάδο, αυτό μπορεί να ακούγεται αποθαρρυντικό. Για τις εταιρείες έρευνας και παραγωγής, όμως, είναι η φύση της δουλειάς. «Κάνουμε πολλές γεωτρήσεις. Όλες έχουν μικρό ποσοστό επιτυχίας, αλλά όταν βρεθεί ή μια ή οι δυο γεωτρήσεις που αποκαλύπτουν εμπορικά εκμεταλλεύσιμα κοιτάσματα, αυτές ξεπληρώνουν όλες τις υπόλοιπες».
«Το ζητούμενο είναι να μην εξαρτάται η χώρα από κανέναν»
Κεντρικό μήνυμα του κ. Ρήγα είναι ότι η πιθανή ανακάλυψη εμπορικά εκμεταλλεύσιμου κοιτάσματος φυσικού αερίου στο Ιόνιο θα μπορούσε να αλλάξει τα δεδομένα για την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας. Όπως λέει, το ζητούμενο δεν είναι να γίνει η Ελλάδα πλούσια χάρη στους υδρογονάνθρακες, αλλά να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο της ενεργειακής της πολιτικής. Όπως σημείωσε, μια χώρα που εξαρτάται ενεργειακά από τρίτους -είτε από την Ανατολή, είτε από τη Δύση, είτε από τον Κόλπο- παραμένει εκτεθειμένη σε γεωπολιτικούς και οικονομικούς κινδύνους.
Φέρνοντας ως παράδειγμα το Ισραήλ, όπου η Energean έχει αναπτύξει σημαντική δραστηριότητα, ο κ. Ρήγας επισήμανε ότι μια χώρα που πριν από χρόνια εισήγαγε σχεδόν το σύνολο της ενέργειας που χρειαζόταν, σήμερα έχει καταφέρει να καταστεί ενεργειακά ανεξάρτητη και να εξάγει φυσικό αέριο. Σύμφωνα με τον ίδιο, η ύπαρξη εγχώριων πηγών ενέργειας βοήθησε το Ισραήλ να διατηρήσει σταθερότερο ενεργειακό κόστος, ακόμη και μέσα σε συνθήκες πολέμου και περιφερειακής αστάθειας.
Η συνεργασία με την ExxonMobil
Στο Block 2, η Energean έχει στο πλευρό της την ExxonMobil και όπως επισημαίνει ο κ. Ρήγας, η εμπιστοσύνη της μεγαλύτερης πετρελαϊκής εταιρείας παγκοσμίως αποτελεί μεγάλη ευθύνη. Η ExxonMobil, όπως αναφέρει, συμμετέχει επειδή εμπιστεύεται την Energean στη συγκεκριμένη γεώτρηση, στη συγκεκριμένη χώρα και στη συγκεκριμένη περιοχή. Για τον ίδιο, ο συνδυασμός είναι κρίσιμος: η τεχνογνωσία, η ταχύτητα και η αφοσίωση μιας μικρότερης εταιρείας όπως η Energean, μαζί με την ισχύ και την υποστήριξη ενός διεθνούς κολοσσού όπως η ExxonMobil.
Η ανάγκη για εθνική ενεργειακή στρατηγική
Ο Μαθιός Ρήγας αναδεικνύει την ανάγκη για σταθερή εθνική ενεργειακή στρατηγική. Όπως λέει, η ενεργειακή ανεξαρτησία της Ελλάδας δεν αφορά κάποιο κόμμα, αλλά την ασφάλεια εφοδιασμού της χώρας. Στο παρελθόν, σύμφωνα με τον ίδιο, πολλά έργα ταλαιπωρήθηκαν ή δεν προχώρησαν λόγω γραφειοκρατίας, δικαστικών προσφυγών, έλλειψης πολιτικής βούλησης και τοπικών αντιδράσεων. «Ήρθε όμως η ώρα αυτό να τελειώσει. Η γεώτρηση στο Ιόνιο δεν πρέπει να γίνει αντικείμενο πολιτικής ή τοπικής εκμετάλλευσης, αλλά να αντιμετωπιστεί ως μια προσπάθεια που αφορά το εθνικό συμφέρον», λέει.
Το χρονοδιάγραμμα μιας πιθανής ανάπτυξης
Αν η γεώτρηση είναι επιτυχής και αν οι επόμενες φάσεις δείξουν ότι υπάρχει εμπορικά εκμεταλλεύσιμο κοίτασμα, τότε θα ξεκινήσει ο «μαραθώνιος» της ανάπτυξης. Ο CEO της Energean εκτιμά ότι, μετά την ολοκλήρωση της φάσης αξιολόγησης και περιχαράκωσης, ένα κοίτασμα θα μπορούσε να τεθεί σε πλήρη ανάπτυξη μέσα σε περίπου πέντε χρόνια. Ως παράδειγμα φέρνει το Ισραήλ, όπου η Energean πήρε το θαλάσσιο οικόπεδο που περιείχε το κοίτασμα Karish το 2017, έλαβε τελική επενδυτική απόφαση το 2018 και ξεκίνησε παραγωγή το 2022, παρά τις μεγάλες δυσκολίες που προκάλεσε η πανδημία. Στον αντίποδα, αναφέρεται στην Κύπρο, όπου το κοίτασμα «Αφροδίτη» ανακαλύφθηκε το 2011, αλλά ακόμη δεν έχει περάσει σε παραγωγή. Το πρόβλημα, σύμφωνα με τον ίδιο, δεν είναι απαραίτητα η ικανότητα των εταιρειών, αλλά το αν ένα έργο αποτελεί πραγματική προτεραιότητα για όσους το έχουν στα χέρια τους…
