Η συμφωνία της Νιτσιάκος με την MHP σηματοδοτεί την είσοδο του πρώτου μεγάλου πολυεθνικού παίκτη στον ελληνικό κλάδο του κοτόπουλου, έναν τομέα που έως σήμερα παρέμενε στα χέρια εγχώριων επιχειρήσεων και συνεταιριστικών σχημάτων.
Η MHP, κορυφαίος παραγωγός πουλερικών στην Ευρώπη, αποκτά σταδιακά το 70% της ελληνικής εταιρείας σε τρεις διαδοχικές φάσεις, με δυνατότητα να φτάσει έως και το 100% σε επόμενο στάδιο.
Από το Σχέδιο Μάρσαλ στην εκπαίδευση των πρώτων αγροτών στην εκτροφή κοτόπουλων
Για να κατανοήσει κανείς τη βαρύτητα αυτής της συμφωνίας, πρέπει να γυρίσει αρκετές δεκαετίες πίσω, στις απαρχές της οργανωμένης πτηνοτροφίας στην Ήπειρο.
Το 1956, τέσσερις Αμερικανοί από το Κεντάκι έφτασαν στην περιοχή μέσω του Σχεδίου Μάρσαλ και εκπαίδευσαν επτά αγρότες στον τρόπο εκτροφής κοτόπουλων. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1962, δημιουργήθηκε και άρχισε να αναπτύσσεται επισήμως ο Πτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Πίνδος, ο οποίος εξελίχθηκε σε βασικό πυλώνα του κλάδου.
Θεόδωρος Νιτσιάκος: Από υπάλληλος του Συνεταιρισμού της Πίνδου στη δική του επιχείρηση
Καθοριστική υπήρξε η δεκαετία του 1970. Τότε, ο Θεόδωρος Νιτσιάκος, υπάλληλος του Συνεταιρισμού Πίνδος και γεωπόνος, μετεκπαιδεύτηκε στην Ολλανδία σε θέματα πτηνολογίας.
Με καταγωγή από την Αετομηλίτσα Ιωαννίνων και γεννημένος στις 25 Μαρτίου 1944, είχε ήδη σπουδάσει στη Γεωπονική Σχολή Θεσσαλονίκης. Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, αποφάσισε να ακολουθήσει τον δικό του επιχειρηματικό δρόμο.
Το 1972 δημιούργησε μία μικρή μονάδα αναπαραγωγής πατρογονικών ορνίθων λίγο έξω από τα Ιωάννινα. Για να συγκεντρώσει τα απαραίτητα κεφάλαια, καθώς η Αγροτική Τράπεζα δεν κάλυπτε το σύνολο της χρηματοδότησης που χρειαζόταν, απευθύνθηκε στους γονείς του.
Εκείνοι πούλησαν τα πρόβατά τους για να στηρίξουν το πρώτο του επιχειρηματικό βήμα. Από εκείνη τη μικρή μονάδα ξεκίνησε η διαδρομή μίας εταιρείας που, μισό αιώνα αργότερα, θα βρισκόταν στο επίκεντρο ενός από τα σημαντικότερα deals στον ελληνικό αγροδιατροφικό τομέα και τον κλάδο τροφίμων.
Νιτσιάκος και Πίνδος: Οι μεγάλοι της Ηπείρου
Έκτοτε, ο συνεταιριστικός και ο ιδιωτικός παράγοντας στην πτηνοτροφία της Ηπείρου αναπτύχθηκαν παράλληλα. Από τη μία πλευρά η Πίνδος, από την άλλη η Νιτσιάκος, συνέβαλαν ώστε η ελληνική παραγωγή κοτόπουλου να καλύπτει σήμερα περίπου το 95% της εγχώριας ζήτησης.
Πρόκειται για μία σημαντική διαφοροποίηση σε σχέση με άλλες κατηγορίες κρέατος, όπως το χοιρινό και το μοσχάρι, όπου η Ελλάδα παραμένει έντονα ελλειμματική και εξαρτημένη από εισαγωγές.
Η Νιτσιάκος χτίστηκε βήμα βήμα πάνω σε ένα πλήρως καθετοποιημένο μοντέλο. Η εταιρεία κάλυψε σταδιακά όλη την αλυσίδα παραγωγής. Από την αναπαραγωγή, εκκόλαψη, πάχυνση, παραγωγή πτηνοτροφών, σφαγή, μεταποίηση και διανομή σε όλη την Ελλάδα. Εκτός από κοτόπουλο, έχει αναπτύξει δραστηριότητα και σε άλλα προϊόντα, όπως μοσχάρι, κουνέλι και γαλοπούλα, ενώ σημαντικό τμήμα της λειτουργίας της αποτελούν οι ζωοτροφές.
Σήμερα, η εταιρεία διαθέτει σφαγεία στα Ιωάννινα και στη Θεσσαλονίκη, εργοστάσιο έτοιμων προϊόντων στην Άρτα, τέσσερα εργοστάσια ζωοτροφών, εκκολαπτήριο, αποθήκες και μονάδες πάχυνσης. Παράλληλα, έχει επεκταθεί και σε δραστηριότητες όπως οι σκυλοτροφές και η αξιοποίηση ζωικών υποπροϊόντων.
Ο οικονομικός απολογισμός της Νιτσιακος δείχνει ισχυρή παρουσία, καθώς το 2024 η εταιρεία κατέγραψε τζίρο 530 εκατ. ευρώ και EBITDA 43 εκατ., με δανεισμό 55 εκατ. ευρώ. Για το 2025 οι προβλέψεις ανεβάζαν τον κύκλο εργασιών στα 570 εκατ. ευρώ.
Ο αιφνίδιος θάνατος του Θεόδωρου Νιτσιάκου το 2020
Το 2020 συμβαίνει ένα αιφνίδιο γεγονός, καθώς ο Θεόδωρος Νιτσιάκος στη διάρκεια προετοιμασίας για το κυνήγι που ήταν το αγαπημένο του χόμπι, έχασε τη ζωή του όταν το αυτοκίνητό του κατέληξε στο γκρεμό λόγω του παγετού. Έτσι, τη σκυτάλη ανέλαβε η δεύτερη γενιά της οικογένειας.
O ιδρυτής της εταιρείας Θεόδωρος Νιτσιάκος ©nitsiakos
Τα παιδιά του ιδρυτή Κώστα, Μαριλένα και Αγγελική, βρέθηκαν στο τιμόνι ενός μεγάλου καθετοποιημένου ομίλου τροφίμων, με ισχυρή βάση στην Ήπειρο και πανελλαδικό εμπορικό αποτύπωμα. Καθοριστική κίνηση αποτέλεσε η ίδρυση τριών εταιρειών συμμετοχών από τα τρία αδέλφια, μέσα από τις οποίες οργανώθηκαν τα περιουσιακά στοιχεία και οι συμμετοχές της οικογένειας.
Ουσιαστικά, με τις τρεις εταιρείες συμμετοχών, τα περιουσιακά στοιχεία της Νιτσιάκος χωρίστηκαν σε τρία διακριτά κομμάτια. Η κίνηση αυτή, που αρχικά ερμηνεύθηκε ως αναδιάρθρωση της οικογενειακής περιουσίας και της μετοχικής οργάνωσης, αποδεικνύεται σήμερα ότι προετοίμασε το έδαφος για την είσοδο της MHP.
Η συμφωνία άλλωστε προβλέπει την απόκτηση του 70% της εταιρείας σε τρεις διαδοχικές φάσεις και αφήνει ανοιχτή την προοπτική πλήρους εξαγοράς, έως και το 100%, σε μεταγενέστερο στάδιο.
Το ευρύτατο επενδυτικό πλάνο
Στο μεταξύ, η Νιτσιάκος είχε ήδη θέσει σε εφαρμογή ένα από τα μεγαλύτερα επενδυτικά προγράμματα στον κλάδο. Το πλάνο φτάνει τα 167 εκατ. ευρώ και περιλαμβάνει νέο σφαγείο στη Βιομηχανική Περιοχή Ιωαννίνων, με δυνατότητα σφαγής 15.000 κοτόπουλων την ώρα, νέο εργοστάσιο ζωοτροφών στη Θεσσαλονίκη και αναθρεπτήριο κοτόπουλων. Το 50% του προγράμματος καλύπτεται μέσω χαμηλότοκου δανείου από το Ταμείο Ανάκαμψης.
Η χρονική συγκυρία της συμφωνίας με την MHP αποκτά έτσι ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Η ουκρανικών ριζών MHP SE, με έντονο διεθνές αποτύπωμα, εισέρχεται σε μία εταιρεία που βρίσκεται ήδη σε φάση μεγάλης παραγωγικής αναβάθμισης.
Για τη Νιτσιάκος, η συμμαχία σημαίνει πρόσβαση σε κεφάλαια, τεχνογνωσία, διεθνή δίκτυα και δυνατότητες ταχύτερης εξωστρέφειας. Για την MHP, η ελληνική εταιρεία αποτελεί πύλη εισόδου σε μία αγορά με υψηλή αυτάρκεια, ισχυρές εγχώριες επιχειρήσεις και σημαντική κατανάλωση κοτόπουλου.
Αγορά κοτόπουλου: Απολύτως αυτάρκης η Ελλάδα, κυριαρχούμενη από Έλληνες παίκτες έως σήμερα
Η είσοδος της MHP έχει και ευρύτερη σημασία για την ελληνική αγορά. Μέχρι σήμερα, ο κλάδος των πουλερικών χαρακτηριζόταν από την κυριαρχία ελληνικών σχημάτων. Πρωταγωνιστικό ρόλο διατηρεί ο Πτηνοτροφικός Συνεταιρισμός Πίνδος, με μερίδιο 32%-33% σε όγκο παραγωγής.
Ακολουθεί η Νιτσιάκος με περίπου 29%, ενώ η Αμβροσιάδης κινείται στο 21%. Αμέσως μετά βρίσκεται η Αγγελάκης. Οι τέσσερις αυτοί παίκτες αποτελούν τον βασικό κορμό της ελληνικής παραγωγής κοτόπουλου και τα τελευταία χρόνια εντείνουν τις επενδυτικές τους κινήσεις για να ανταποκριθούν στην αυξημένη ζήτηση.
Η συμφωνία της Νιτσιάκος με την MHP έρχεται να αλλάξει τις ισορροπίες. Για πρώτη φορά, ένας μεγάλος πολυεθνικός όμιλος αποκτά ισχυρή θέση στον ελληνικό κλάδο του κοτόπουλου, ο οποίος μέχρι σήμερα είχε μείνει έξω από το κύμα διεθνοποίησης που έχει ήδη επηρεάσει άλλους τομείς των τροφίμων.
Το ερώτημα πλέον είναι εάν η είσοδος της MHP θα λειτουργήσει ως αφετηρία για νέες κινήσεις συγκέντρωσης ή στρατηγικών συνεργασιών στον κλάδο.
Για τη Νιτσιάκος, το deal σηματοδοτεί τη μετάβαση από την οικογενειακή διαδρομή των πέντε δεκαετιών σε μία νέα εποχή. Η εταιρεία που ξεκίνησε από μία μικρή μονάδα στα Ιωάννινα, με τη στήριξη των γονιών του ιδρυτή της, περνά πλέον σε φάση όπου η ελληνική παραγωγική βάση συνδέεται με έναν από τους μεγαλύτερους ευρωπαϊκούς παίκτες στα πουλερικά.
