Η δημόσια εγγραφή (IPO) της SpaceX έχει ταρακουνήσει τις παγκόσμιες αγορές, οι οποίες καλούνται να αποτιμήσουν ένα αστρονομικό μέγεθος της τάξης του 1,78 τρισ. δολαρίων, ενσωματώνοντας στην τρέχουσα αξία της εταιρείας τεχνολογικά επιτεύγματα που βρίσκονται ακόμη στα χαρτιά, όπως η κυριαρχία στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τα τροχιακά κέντρα δεδομένων, οι εκτοξεύσεις πυραύλων, μέχρι και ο αποικισμός του Άρη.
Η αποτίμηση αυτή, η οποία εκτινάχθηκε από τα 400 δισ. δολάρια σε λιγότερο από έναν χρόνο, βασίζεται σε ένα παράτολμο στοίχημα. Σύμφωνα με αναλυτές και παρουσιάσεις που κυκλοφόρησαν ενόψει της εισαγωγής, τουλάχιστον 1 τρισ. δολάρια της συνολικής αξίας της SpaceX εξαρτάται αποκλειστικά από την επιτυχία αυτών των εξαιρετικά φιλόδοξων, μακροπρόθεσμων στόχων.
Η SpaceX εισέρχεται στο χρηματιστήριο ούσα ακόμη ζημιογόνος, με την αποτίμησή της να αντιστοιχεί σε ένα εξωπραγματικό νούμερο, 92 φορές τα έσοδα του προηγούμενου έτους. Πρόκειται για έναν πολλαπλασιαστή που ξεπερνά κατά πολύ τις αντίστοιχες αποτιμήσεις των παραδοσιακών κολοσσών της Μεγάλης Τεχνολογίας (Big Tech), προκαλώντας σκεπτικισμό ακόμη και σε υφιστάμενους μετόχους.
Χαρακτηριστική είναι η τοποθέτηση της Morningstar, οι αναλυτές της οποίας επισημαίνουν ότι, με βάση τα τρέχοντα θεμελιώδη οικονομικά της μεγέθη και τις υφιστάμενες επιδόσεις, η πραγματική αξία της SpaceX δεν ξεπερνά τα 780 δισ. δολάρια. Ο Νίκολας Όουενς, αναλυτής μετοχών της Morningstar, σημειώνει με νόημα πως η δυναμική της εισαγωγής ενισχύθηκε τεχνητά από τη μαζική υποστήριξη σχεδόν κάθε επενδυτικής τράπεζας στον πλανήτη, την ακόρεστη δίψα των επενδυτών για υποδομές AI, καθώς και την πρόωρη ένταξη της μετοχής στον δείκτη Nasdaq. «Όποιος αγοράζει σε αυτή την τιμή, πληρώνει για ένα σενάριο που είναι μεν πιθανό, αλλά σε καμία περίπτωση βέβαιο», προειδοποιεί ο Όουενς.
Στον αντίποδα, οι ανάδοχοι της έκδοσης εμφανίζονται ακραία αισιόδοξοι, ποντάροντας στη μοναδικότητα του επιχειρηματικού μοντέλου του Έλον Μασκ. Η Goldman Sachs προβλέπει ότι τα έσοδα της SpaceX από τον κλάδο της Τεχνητής Νοημοσύνης θα εκτιναχθούν κατά 100 φορές, αγγίζοντας τα 322 δισ. δολάρια έως το 2030. Παράλληλα, η Morgan Stanley οραματίζεται τα συνολικά έσοδα της εταιρείας να φτάνουν το αδιανόητο ποσό των 3,4 τρισ. δολαρίων μέχρι το 2040.
Ποιο είναι το αντικείμενο της SpaceX
Η πραγματική ισχύς της SpaceX έγκειται στο γεγονός ότι δεν πρόκειται για μια απλή εταιρεία πυραύλων, αλλά για τρεις αλληλοσυνδεόμενες, γιγαντιαίες επιχειρήσεις:
- Κατασκευή και εκτόξευση επαναχρησιμοποιούμενων πυραύλων, όπου διατηρεί ένα τεράστιο τεχνολογικό πλεονέκτημα.
- Παγκόσμια δορυφορική κάλυψη ίντερνετ μέσω του δικτύου Starlink, το οποίο έχει εξελιχθεί σε κυρίαρχο παίκτη των τηλεπικοινωνιών.
- Ανάπτυξη μοντέλων AI και υπολογιστικών υποδομών στο διάστημα.
«Ποτέ μην ποντάρεις εναντίον του Ίλον Μασκ», δηλώνει ο Ντέιβιντ Άντερμαν, πρώην γενικός σύμβουλος της SpaceX και επενδυτής στον κλάδο της διαστημικής τεχνολογίας.
Ο Άντερμαν θυμάται πως όταν εντάχθηκε στην εταιρεία, η αποτίμησή της ήταν μόλις 32 δισ. δολάρια. Όταν ο Μασκ του παρουσίασε το πλάνο για το Starlink, λέγοντάς του ότι έπρεπε να δημιουργήσουν αξία 200 δισ. δολαρίων για να χρηματοδοτήσουν το ταξίδι στον Άρη, το σχέδιο φάνταζε εξωπραγματικό. Σήμερα, το Starlink από μόνο του αξίζει περίπου 1 τρισ. δολάρια.
Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα της SpaceX είναι η έλλειψη ουσιαστικού ανταγωνισμού, μια επιχειρηματική «τάφρος» που διευρύνθηκε περαιτέρω μετά από τις πρόσφατες αποτυχίες της Blue Origin του Τζεφ Μπέζος.
Σύμφωνα με τον Τσαρλς Ρόμπερτς, επικεφαλής επενδυτικής στρατηγικής της Ark Ventures (η οποία διακρατεί μετοχές αξίας άνω των 100 εκατ. δολαρίων), η SpaceX έχει εξασφαλίσει μια συντηρητική πρωτοκαθεδρία τουλάχιστον 10 ετών έναντι οποιουδήποτε ανταγωνιστή.
Αυτή την κυριαρχία, ο Μασκ σχεδιάζει να την εξαργυρώσει στην επίγεια και τροχιακή αγορά του AI. Η εταιρεία έχει ήδη κλείσει συμφωνίες μακροχρόνιας μίσθωσης επίγειων υπολογιστικών υποδομών με την Anthropic και την Google, αποκομίζοντας 24 δισ.δολάρια ετησίως. Το επόμενο, ωστόσο, μεγάλο βήμα είναι τα δορυφορικά κέντρα δεδομένων (space-based data centres). Εκμεταλλευόμενη την ηλιακή ενέργεια στο διάστημα, η SpaceX επιδιώκει να γίνει ο απόλυτος πάροχος υπολογιστικής ισχύος για τη λειτουργία και εκπαίδευση μοντέλων Τεχνητής Νοημοσύνης, ενοικιάζοντας χωρητικότητα σε ανταγωνιστικές εταιρείες τεχνολογίας.
Το φαινόμενο Μασκ και η ετυμηγορία της αγοράς
Σε τελική ανάλυση, η επιτυχία της IPO εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη στάση των επενδυτών απέναντι στο πρόσωπο του ίδιου του 54χρονου δισεκατομμυριούχου.
Η ικανότητά του να ξεπερνά τα τεχνολογικά όρια του έχει χαρίσει μια φανατική βάση υποστηρικτών, τόσο μεταξύ των ιδιωτών επενδυτών – που διατηρούν σε δυσθεώρητα ύψη την αποτίμηση της Tesla – όσο και μεταξύ των κορυφαίων Venture Capitals της Silicon Valley, οι οποίοι έχουν επενδύσει δεκάδες δισεκατομμύρια δολάρια στην αυτοκρατορία του.
Για τις αγορές, η SpaceX δεν αποτελεί μια κλασική επενδυτική επιλογή βασισμένη σε τρέχουσες ταμειακές ροές, αλλά μια επιλογή πίστης σε ένα μέλλον όπου το διάστημα και η πληροφορική γίνονται ένα.
Το αν η τιμή της μετοχής δικαιολογείται, εξαρτάται από το πόσο μακριά μπορεί να κοιτάξει κανείς στο μέλλον, τι βαθμό ρίσκου είναι διατεθειμένος να αποδεχθεί και, κυρίως, αν πιστεύει ότι ο Μασκ θα καταφέρει για ακόμη μία φορά να κάνει το ουτοπικό, πραγματικότητα.
Οι μεγάλες παραγγελίες
Η ζήτηση από θεσμικούς επενδυτές, πάντως, ενόψει της IPO, φαίνεται να ξεπερνά ήδη κατά πολλές φορές τον αριθμό των διαθέσιμων μετοχών.
Καθώς πλησιάζει η επίσημη πρεμιέρα στη Wall Street, οι ανάδοχες τράπεζες ενημέρωσαν το επενδυτικό κοινό ότι το ενδιαφέρον εκτινάχθηκε κατακόρυφα μετά από τις διαδοχικές συναντήσεις με τη διοίκηση της εταιρείας.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η κάλυψη του θεσμικού σκέλους είναι καθολική, με αρκετά μεγάλα επενδυτικά ταμεία να έχουν υποβάλει μεμονωμένες εντολές που αγγίζουν ή και ξεπερνούν τα 10 δισ. δολάρια το καθένα. Για τον λόγο αυτό, οι τράπεζες προσανατολίζονται στο να συγκεντρώσουν τις κατανομές των θεσμικών μετοχών κυρίως σε αυτούς τους ισχυρούς, μακροπρόθεσμους διαχειριστές κεφαλαίων.
Η προθεσμία υποβολής προσφορών για τους θεσμικούς λήγει το απόγευμα της Τετάρτης, ενώ οι ιδιώτες επενδυτές – στους οποίους θα διατεθεί έως και το 30% της έκδοσης – θα έχουν ελαφρώς μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο σε ορισμένες πλατφόρμες.
Η τιμολόγηση της IPO έχει προγραμματιστεί για τις 11 Ιουνίου, με την επίσημη έναρξη της διαπραγμάτευσης των μετοχών (υπό το σύμβολο SPCX) να αναμένεται την επόμενη ημέρα. Με σταθερή τιμή διάθεσης τα 135 δολάρια ανά μετοχή, η εταιρεία του Έλον Μασκ στοχεύει να αντλήσει περίπου 75 δισ. δολάρια. Το ποσό αυτό, αν επιτευχθεί, θα κλειδώσει τη συνολική αποτίμηση του κολοσσού στα 1,8 τρισ. δολάρια, καταρρίπτοντας το ιστορικό ρεκόρ της Saudi Aramco και καθιστώντας την εισαγωγή της SpaceX τη μεγαλύτερη που έχει καταγραφεί ποτέ στις παγκόσμιες αγορές.
Συμμαχία εργαζομένων της SpaceX πιέζει τα fee της Wall Street
Η εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο αλλάζει και τους όρους παιχνιδιού στον κλάδο της διαχείρισης πλούτου (wealth management).
Μια ομάδα περισσότερων από 100 νυν και πρώην εργαζομένων της εταιρείας του Έλον Μασκ αποφάσισε να ενώσει τις δυνάμεις της, χρησιμοποιώντας τη συλλογική της οικονομική ισχύ για να εξασφαλίσει μια εξαιρετικά προνομιακή συμφωνία χαμηλών προμηθειών με την επενδυτική εταιρεία Choreo.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η συγκεκριμένη ομάδα αντιπροσωπεύει έναν δυνητικό πλούτο που κυμαίνεται μεταξύ 1 και 5 δισ. δολαρίων, ο οποίος προέρχεται από τις μετοχές που έλαβαν ως αμοιβή κατά τη διάρκεια των ετών.
Αυτό που ξεκίνησε ως ένα ανεπίσημο φόρουμ συζητήσεων με επίκεντρο τη φιλανθρωπία, εξελίχθηκε σε μια οργανωμένη προσπάθεια για την επίτευξη οικονομιών κλίμακας. Μετά από αξιολόγηση διαφόρων εταιρειών, κατέληξαν σε συμφωνία με την Choreo (μια εταιρεία με έδρα το Σικάγο που διαχειρίζεται πάνω από 28 δισ. δολάρια), δημιουργώντας ένα tailor-made επενδυτικό πρόγραμμα στο οποίο τα μέλη της ομάδας μπορούν να ενταχθούν προαιρετικά.
Αν και οι ακριβείς όροι παραμένουν εμπιστευτικοί, πηγές αναφέρουν ότι η ετήσια προμήθεια διαχείρισης (management fee) θα διαμορφωθεί κάτω από το 0,5% των υπό διαχείριση περιουσιακών στοιχείων. Το ποσοστό αυτό υπονομεύει το τρέχον βιομηχανικό πρότυπο της Wall Street, το οποίο συνήθως κυμαίνεται μεταξύ 0,5% και 1% για μεμονωμένους πελάτες, ενώ διευκρινίζεται ότι δεν πρόκειται για μια προσωρινή προσφορά, αλλά για μια μακροχρόνια σταθερή δομή χρεώσεων.
Η κίνηση αυτή αποτελεί ένα τολμηρό πείραμα που μεταφέρει την ισχύ από τις συμβουλευτικές εταιρείες στους ίδιους τους επενδυτές, αποδεικνύοντας ότι το retail κοινό, όταν οργανώνεται σε ομάδες, μπορεί να επιβάλλει τους δικούς του όρους. Η πλειονότητα των εργαζομένων της SpaceX – πολλοί εκ των οποίων είναι μηχανικοί που δέχθηκαν χαμηλότερους μισθούς με αντάλλαγμα stock options – δεν είχε ποτέ στο παρελθόν μεγάλες περιουσίες προς διαχείριση.
Μέσω της μείωσης των προμηθειών, οι «SpaceXers» στοχεύουν να διοχετεύσουν μεγαλύτερο μέρος των κερδών τους σε φιλανθρωπικούς σκοπούς, όπως η δημιουργία υποτροφιών για πανεπιστήμια και η χρηματοδότηση προγραμμάτων που διευκολύνουν την πρόσβαση των παιδιών στις θετικές επιστήμες.
Η τάση αυτή φαίνεται να αποκτά μιμητές, καθώς και εργαζόμενοι της Anthropic, η οποία σχεδιάζει επίσης την είσοδό της στο χρηματιστήριο, βρίσκονται ήδη σε παρόμοιες συζητήσεις με συμβούλους για τη δημιουργία μιας αντίστοιχης συλλογικής επενδυτικής επιλογής.
