Έναν όμιλο ισχυρότερο, περισσότερο παραγωγικό, με μεγαλύτερη ακίνητη περιουσία, υψηλή ρευστότητα και παρουσία που θα ξεπερνά τα σημερινά γεωγραφικά του όρια περιέγραψε ο Απόστολος Βακάκης κατά την τακτική γενική συνέλευση των μετόχων της Jumbo. Ο πρόεδρος του ομίλου απέφυγε, όπως συνηθίζει, να προσφέρει συγκεκριμένες προβλέψεις για την πορεία της μετοχής ή για το ύψος των μελλοντικών διανομών. Ξεκαθάρισε, όμως, με αρκετή σαφήνεια προς ποια κατεύθυνση θέλει να οδηγήσει την εταιρεία την επόμενη δεκαετία, την ίδια στιγμή που η μετοχή του ομίλου έχει καταγράψει πτώση με υψηλό διψήφιο ποσοστό από την αρχή του έτους.
Ο βασικός στόχος είναι η δημιουργία μιας «πανίσχυρης εταιρείας», όπως ο ίδιος τη χαρακτήρισε. Στο μοντέλο που παρουσίασε, η Jumbo θα διαθέτει όσο το δυνατόν περισσότερα ιδιόκτητα καταστήματα, χαμηλό ενεργειακό κόστος, ισχυρό ταμείο και σημαντικές αντοχές απέναντι σε οικονομικές, γεωπολιτικές ή καταναλωτικές κρίσεις.
Ο Απόστολος Βακάκης δεν έκρυψε ότι η φιλοσοφία αυτή είναι βαθιά αμυντική. Η διοίκηση δεν επιχειρεί μόνο να αυξήσει τις πωλήσεις, αλλά να χτίσει αναχώματα που θα επιτρέπουν στον όμιλο να αντέχει σε περιόδους αβεβαιότητας, χωρίς να υποχρεώνεται να ακολουθεί πρακτικές που θεωρεί επιζήμιες για την εταιρεία ή τον καταναλωτή.
Προτεραιότητα στην ανάπτυξη και όχι στις ίδιες μετοχές
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη χρήση της διαθέσιμης ρευστότητας. Ερωτηθείς για το ενδεχόμενο νέου προγράμματος αγοράς ιδίων μετοχών, ο επικεφαλής της Jumbo έδειξε ότι η συγκεκριμένη επιλογή δεν βρίσκεται ψηλά στις προτεραιότητές του.
Η εταιρεία έχει προχωρήσει στο παρελθόν σε αγορές ιδίων μετοχών, όταν υπήρχε πλεονάζουσα ρευστότητα. Σήμερα, όμως, η διοίκηση θεωρεί προτιμότερο να κατευθύνει τα κεφάλαιά της σε νέα καταστήματα, καινούργιες αγορές, επενδύσεις στην παραγωγικότητα και, υπό προϋποθέσεις, σε υψηλότερες διανομές προς τους μετόχους.
«Πρώτα πρέπει να επενδύουμε στο μέλλον», ήταν το μήνυμα του Απόστολου Βακάκη. Ακόμη και σε χαμηλότερα επίπεδα τιμής της μετοχής, η διοίκηση δεν θεωρεί αυτονόητο ότι η αγορά ιδίων μετοχών αποτελεί την καλύτερη επενδυτική επιλογή για τα κεφάλαια του ομίλου.
Η τοποθέτηση αυτή δείχνει ότι η Jumbo επιλέγει να διατηρήσει τη χρηματοδοτική της δύναμη για την πραγματική οικονομία και την επέκταση του δικτύου, αντί να επιδιώξει βραχυπρόθεσμη χρηματιστηριακή στήριξη.
Από πολυεθνική σε «Βαλκανιονίκη»
Ο Απόστολος Βακάκης έδωσε και το γεωγραφικό στίγμα του ομίλου. Διευκρίνισε ότι η Jumbo δεν επιδιώκει να μετατραπεί σε μία κλασική πολυεθνική με παρουσία σε δεκάδες, απομακρυσμένες και δύσκολα ελεγχόμενες αγορές. Ο στόχος είναι περισσότερο περιφερειακός και μπορεί να αποδοθεί με τον όρο «Βαλκανιονίκης».
Η εταιρεία θέλει να κυριαρχήσει στην ευρύτερη περιοχή, όπου ήδη γνωρίζει τις καταναλωτικές συνθήκες, τις εμπορικές ιδιαιτερότητες και τα δίκτυα εφοδιασμού. Η επιλογή αυτή περιορίζει τον επιχειρηματικό κίνδυνο και επιτρέπει στη διοίκηση να διατηρεί μεγαλύτερο έλεγχο στις επενδύσεις της.
Η ανάπτυξη εκτός των αγορών όπου η Jumbo διαθέτει άμεση παρουσία θα συνεχιστεί, σε πρώτη φάση, μέσα από συνεργασίες franchise. Η διοίκηση, ωστόσο, φαίνεται να αξιολογεί προσεκτικά την οικονομική απόδοση του συγκεκριμένου μοντέλου.
Ο Απόστολος Βακάκης ανέφερε ότι τα καταστήματα franchise απαιτούν σημαντικό χρόνο και διοικητική υποστήριξη από τον όμιλο, ενώ η Jumbo εισπράττει μόνο ένα μέρος του τελικού οικονομικού αποτελέσματος. Γι’ αυτό εξετάζεται η σταδιακή απομάκρυνση από την άμεση διαχείριση ορισμένων τέτοιων συνεργασιών, με μεγαλύτερη ανάθεση ευθύνης σε τρίτους.
Η στρατηγική αυτή δεν σημαίνει εγκατάλειψη της διεθνούς ανάπτυξης. Αντιθέτως, σημαίνει ότι η επέκταση θα πρέπει να είναι οικονομικά αποδοτική και να μην απορροφά δυσανάλογο μέρος του χρόνου των στελεχών σε σχέση με την απόδοση που δημιουργεί.
Οι συνεργασίες franchise συμπληρώνουν τα κέρδη
Στη γενική συνέλευση έγινε ειδική αναφορά και στο Ισραήλ, αγορά στην οποία η Jumbo δραστηριοποιείται μέσω συνεργασίας. Ο Απόστολος Βακάκης έδωσε έμφαση στις αναπτυξιακές δυνατότητες της χώρας μετά την ολοκλήρωση της πολεμικής περιόδου, επισημαίνοντας ότι πρόκειται για μία αγορά με πληθυσμό παρόμοιο με εκείνον της Ελλάδας, αλλά με δυνητικά υψηλότερη καταναλωτική δαπάνη.
Η Jumbo δεν εισπράττει ποσοστό επί του τζίρου, αλλά συμμετέχει στα κέρδη της δραστηριότητας. Αυτό δημιουργεί ισχυρότερο κίνητρο για υγιή και κερδοφόρα ανάπτυξη του δικτύου, καθώς ο όμιλος δεν περιορίζεται σε ένα απλό δικαίωμα χρήσης του εμπορικού σήματος.
Η αναφορά αυτή δείχνει ότι το μοντέλο επέκτασης μπορεί να διαφοροποιείται ανάλογα με την αγορά. Σε ορισμένες χώρες η Jumbo μπορεί να περιορίζεται σε μία πιο παθητική σχέση franchise, ενώ σε άλλες ενδέχεται να επιδιώκει στενότερη συμμετοχή στα οικονομικά αποτελέσματα. Σε ό,τι αφορά τις δραστηριότητες franchise, όπως στην περίπτωση του Ισραήλ, αλλά και στην περίπτωση του αλβανικού ομίλου Balfin, συμφερόντων του δισεκατομμυριούχου Samir Mane, για τις αγορές του Καυκάσου, της Κεντρικής Ασίας και της Ανατολικής Ευρώπης, ο κύριος Βακάκης ανέφερε ότι «δεν μας ενδιαφέρει η πορεία που θα έχουν οι συνεργασίες franchise». Και εξήγησε την τοποθέτησή του, επισημαίνοντας ότι οι συνεργασίες αυτές αποτελούν απλώς συμπληρωματικές δραστηριότητες, οι οποίες ενισχύουν τη ρευστότητα και την κερδοφορία της εταιρείας.
Η παραγωγικότητα ως όρος επιβίωσης
Κεντρική θέση στην παρουσίαση του Απόστολου Βακάκη είχε η παραγωγικότητα. Όπως εξήγησε, μία εταιρεία που θα λειτουργεί την επόμενη χρονιά ακριβώς όπως λειτουργούσε την προηγούμενη θα καταλήγει να παράγει χαμηλότερο κέρδος, επειδή το κόστος αυξάνεται ταχύτερα από τις δυνατότητες αναπροσαρμογής των τιμών.
Για την Jumbo η αύξηση της παραγωγικότητας δεν αποτελεί μια γενική εταιρική διακήρυξη, αλλά αναγκαιότητα. Περιλαμβάνει τη βελτίωση των λειτουργιών, την καλύτερη αξιοποίηση του ανθρώπινου δυναμικού, τη μείωση του κόστους ενέργειας, τον περιορισμό των μη αποδοτικών διαδικασιών και τη συνεχή προσαρμογή του προϊοντικού μείγματος.
Ο όμιλος δεν σκοπεύει να διατηρήσει αμετάβλητο το χαρτοφυλάκιό του. Προϊόντα που σήμερα δεν είναι οικονομικά βιώσιμα μπορεί να επιστρέψουν στα ράφια εάν μειωθούν τα μεταφορικά κόστη. Αντίστροφα, προϊόντα που σήμερα θεωρούνται αποδοτικά μπορεί να αποσυρθούν εφόσον η μεταφορά, η αποθήκευση ή άλλες λειτουργικές δαπάνες τα καταστήσουν ασύμφορα.
Η διοίκηση δεν προτίθεται να μεταφέρει μηχανικά το αυξημένο κόστος στον καταναλωτή. Ο Απόστολος Βακάκης υποστήριξε ότι η Jumbo δεν θα διαθέτει προϊόντα τα οποία δεν προσφέρουν αντιληπτή αξία, απλώς και μόνο επειδή έχουν επιβαρυνθεί από μεταφορικά ή άλλα κόστη. Η ισχυρή κεφαλαιακή θέση της εταιρείας, όπως ανέφερε, της επιτρέπει να απορρίπτει τέτοιες επιλογές.
Η μοναδική «θρησκεία» είναι ο καταναλωτής
Απαντώντας σε ερωτήσεις για τις εκλογές, την πολιτική αβεβαιότητα και την πιθανή επίδρασή τους στη μετοχή, ο πρόεδρος της Jumbo κράτησε αποστάσεις από κάθε πολιτική πρόβλεψη. «Εμείς ασχολούμαστε με τον καταναλωτή», ήταν η βασική του απάντηση. Χαρακτήρισε μάλιστα τον καταναλωτή ως τη μοναδική «θρησκεία» της εταιρείας, υποστηρίζοντας ότι οι επιχειρήσεις που τον σέβονται, τον εκτιμούν και τον υπηρετούν δεν προδίδονται από εκείνον.
Η θέση αυτή αποτελεί τον πυρήνα του επιχειρηματικού μοντέλου της Jumbo. Η διοίκηση θεωρεί ότι ο καταναλωτής μπορεί να αξιολογήσει την πραγματική σχέση τιμής και αξίας και ότι όσες επιχειρήσεις επιχειρούν να τον παραπλανήσουν τελικά βλάπτουν τον εαυτό τους.
Ο Απόστολος Βακάκης εμφανίστηκε, πάντως, έντονα ανήσυχος για την αγοραστική δύναμη των νοικοκυριών. Παρ’ ότι η Jumbo εξακολουθεί να εμφανίζει πραγματική αύξηση των πωλούμενων ποσοτήτων στην Ελλάδα, ο ίδιος σημείωσε ότι η περίοδος παραμένει μεταβατική και ότι δεν δικαιολογείται υπερβολική αισιοδοξία.
Η αύξηση της αξίας του καλαθιού δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη ευημερίας, καθώς ένα μέρος της συνδέεται με τον πληθωρισμό. Για την Jumbo το κρίσιμο στοιχείο είναι ότι πουλά περισσότερα τεμάχια, διατηρώντας την ανταγωνιστικότητά της.
Συγκράτηση των αμοιβών στην κορυφή – Απαγόρευσε αυξήσεις στα διοικητικά στελέχη
Η συντηρητική στάση της διοίκησης αποτυπώνεται και στην πολιτική αμοιβών. Ο Απόστολος Βακάκης αποκάλυψε ότι απαγόρευσε για το 2026 οποιαδήποτε αύξηση αποδοχών στη διοικητική ομάδα, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου.
Όπως υποστήριξε, θα ήταν ανήθικο η κορυφή της διοίκησης να εξαιρείται από τις συνέπειες μιας περιόδου κρίσης, τη στιγμή που η εταιρεία ζητάει αυξημένη προσπάθεια και πειθαρχία από το σύνολο του οργανισμού.
Κατά τον ίδιο, οι συνεχείς κρίσεις αναγκάζουν την Jumbo να γίνεται καλύτερη και πιο παραγωγική, αποτρέποντας τον εφησυχασμό και την αίσθηση αυτάρκειας που θα μπορούσε να δημιουργηθεί σε ένα πιο ήρεμο περιβάλλον.
Τι είπε για τη μετοχή και τους θεσμικούς
Σε ό,τι αφορά την πίεση στη μετοχή, ο Απόστολος Βακάκης απέδωσε μέρος των κινήσεων των διεθνών θεσμικών επενδυτών όπως η μείωση της συμμετοχής της Capital Group στην Jumbo, στην προσαρμογή των χαρτοφυλακίων τους εν όψει της πιθανής μετάβασης της ελληνικής αγοράς στην κατηγορία των ανεπτυγμένων αγορών.
«Τα μεγάλα funds λειτουργούν με συγκεκριμένους κανόνες κατανομής κεφαλαίων και ενδέχεται να μειώνουν ή να αυξάνουν τις θέσεις τους, όχι μόνο βάσει της εικόνας μιας εταιρείας, αλλά και ανάλογα με την κατηγορία στην οποία εντάσσεται μία χρηματιστηριακή αγορά», σχολίασε σχετικά.
Ο ίδιος δεν επιχείρησε να προβλέψει την πορεία της τιμής της μετοχής, ούτε να δεσμευθεί για ενέργειες στήριξής της. Επανέλαβε ότι η αποστολή της διοίκησης είναι να δημιουργεί μία καλύτερη εταιρεία και ότι η μετοχή θα πρέπει να αξιολογείται με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Το σχέδιο της επόμενης δεκαετίας
Το μήνυμα της γενικής συνέλευσης είναι ότι ο Απόστολος Βακάκης δεν σχεδιάζει μία απλή επέκταση του υφιστάμενου μοντέλου της Jumbo. Θέλει έναν όμιλο πολύ μεγαλύτερο, αλλά και διαφορετικό. Η γιγάντωσή του κατά τον ίδιο δεν θα βασιστεί μόνο στην αύξηση των σημείων πώλησης. Θα στηριχθεί στην ιδιοκτησία των καταστημάτων, στην ενεργειακή αυτονομία, στην ισχυρή ρευστότητα, στην ευέλικτη σύνθεση των προϊόντων και στη γεωγραφική κυριαρχία στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων.
Ταυτόχρονα, η εταιρεία δεν θέλει να θυσιάσει την αποδοτικότητα για χάρη της επέκτασης. Νέα καταστήματα, αγορές και συνεργασίες θα προχωρούν μόνο όταν προσφέρουν πραγματική αξία και όταν δεν επιβαρύνουν δυσανάλογα τον οργανισμό.
H απόδοση του ομίλου ανά αγορά στο εξάμηνο – Βασικός μοχλός ανάπτυξης η Ελλάδα
Σε ό,τι αφορά τις αγορές όπου δραστηριοποιείται αποκλειστικά με εταιρικά καταστήματα, η Ελλάδα παρέμεινε ο βασικός μοχλός ανάπτυξης του ομίλου Jumbo στο πρώτο εξάμηνο του 2026, καταγράφοντας την ισχυρότερη οργανική επίδοση μεταξύ των αγορών δραστηριοποίησης. Τον Ιούνιο οι καθαρές πωλήσεις της μητρικής αυξήθηκαν κατά περίπου 10%, ενώ στο εξάμηνο η άνοδος διαμορφώθηκε σε 7%.
Θετική εικόνα παρουσίασε και η Κύπρος, παρά την εγγύτητά της στις γεωπολιτικές εντάσεις της Μέσης Ανατολής. Οι πωλήσεις αυξήθηκαν κατά 6% τον Ιούνιο και κατά 4% στο εξάμηνο, επιβεβαιώνοντας την ανθεκτικότητα της αγοράς.
Στη Βουλγαρία οι πωλήσεις καταστημάτων και ηλεκτρονικού εμπορίου ενισχύθηκαν κατά 12% τον Ιούνιο και 11% στο εξάμηνο. Η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική εκτιμάται ότι θα στηρίξει βραχυπρόθεσμα την κατανάλωση. Αντίθετα, στη Ρουμανία καταγράφηκε πτώση 6% τον Ιούνιο και 7% στο πεντάμηνο, λόγω της οικονομικής κατάστασης που επικρατεί στη γειτονική χώρα.
