Η Boeing ζήτησε από την κυβέρνηση των Ηνωμένων Πολιτειών να παρέμβει προς την Ευρωπαϊκή Ένωση, απαιτώντας πλήρη διαφάνεια σχετικά με το πακέτο χρηματοδότησης ύψους 3 δισ. ευρώ που ενέκρινε η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (EIB) υπέρ της Airbus, επαναφέροντας στο προσκήνιο την πολυετή διαμάχη των δύο μεγαλύτερων αεροναυπηγικών εταιρειών του κόσμου για τις κρατικές ενισχύσεις.
Η αμερικανική εταιρεία απέστειλε επιστολή στον Εμπορικό Αντιπρόσωπο των ΗΠΑ, Τζέιμισον Γκριρ, ζητώντας να απαιτήσει από τις Βρυξέλλες πλήρη δημοσιοποίηση των όρων του δανείου, καθώς και διευκρινίσεις για το κατά πόσο η χρηματοδότηση συνάδει με τη συμφωνία εκεχειρίας που είχαν υπογράψει ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση το 2021.
Η συμφωνία προέβλεπε ότι κάθε σχετική χρηματοδότηση θα πρέπει να ακολουθεί ανοικτές και διαφανείς διαδικασίες.
Το μεγαλύτερο εταιρικό δάνειο στην ιστορία της Airbus
Αφορμή για την αντίδραση της Boeing αποτέλεσε η ανακοίνωση της 29ης Ιουνίου, με την οποία η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων γνωστοποίησε ότι εγκρίνει το μεγαλύτερο εταιρικό δάνειο στην ιστορία της προς την Airbus.
Από το συνολικό πακέτο των 3 δισ. ευρώ, η πρώτη δόση ανέρχεται σε 1 δισ. ευρώ, ενώ το πρόγραμμα χρηματοδότησης θα στηρίξει τις επενδύσεις της Airbus έως το 2030.
Η Boeing επισημαίνει ότι η ανακοίνωση έγινε μόλις τέσσερις ημέρες μετά την απόφαση της Ευρωπαϊκής Ένωσης να παρατείνει επ’ αόριστον την εκεχειρία στη διαμάχη με τις ΗΠΑ για τις επιδοτήσεις στην αεροναυπηγική. «Τουλάχιστον, η χρονική συγκυρία αυτού του δανείου προκαλεί έκπληξη», αναφέρεται χαρακτηριστικά στην επιστολή της εταιρείας.
Ο Τζέιμισον Γκριρ δήλωσε στο CNBC ότι η αμερικανική κυβέρνηση εξετάζει «πολύ προσεκτικά» το συγκεκριμένο δάνειο και ότι έχει ήδη θέσει το θέμα στις επαφές της με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και τη Boeing.
«Δεν μπορούμε να αποδεχθούμε μια κατάσταση όπου η Boeing λειτουργεί με όρους αγοράς, ενώ η Airbus ανταγωνίζεται έχοντας πρόσβαση σε αθέμιτη χρηματοδότηση. Αν η Ευρωπαϊκή Ένωση παρέχει άδικα δάνεια, τότε πρέπει να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα», δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος.
H Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων απέρριψε τους ισχυρισμούς
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων απέρριψε τους ισχυρισμούς περί προνομιακής μεταχείρισης, υποστηρίζοντας ότι πρόκειται για ένα συνηθισμένο δάνειο με επιτόκιο, όπως χιλιάδες άλλα που χορηγεί κάθε χρόνο σε ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
Η χρηματοδότηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς συμπίπτει με τα σχέδια της Airbus να ξεκινήσει το 2030 την ανάπτυξη ενός νέου επιβατικού αεροσκάφους που θα διαδεχθεί την ιδιαίτερα επιτυχημένη οικογένεια A320neo. Ο διευθύνων σύμβουλος της Airbus, Γκιγιόμ Φορί, αποκάλυψε λίγο πριν από την αεροπορική έκθεση του Φάρνμπορο ότι το εσωτερικό κωδικό όνομα του προγράμματος είναι «eAction».
Η Boeing υποστηρίζει ότι η χρονική σύμπτωση μεταξύ της ανακοίνωσης του δανείου και της επίσημης δέσμευσης της Airbus για την έναρξη του νέου προγράμματος δημιουργεί ερωτήματα τόσο για το ύψος όσο και για τον πραγματικό σκοπό της χρηματοδότησης.
Η μακροχρόνια διαμάχη μεταξύ Boeing και Airbus
Η διαμάχη μεταξύ Boeing και Airbus για τις κρατικές επιδοτήσεις αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες εμπορικές συγκρούσεις στην ιστορία του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου (ΠΟΕ).
Η υπόθεση διήρκεσε 17 χρόνια, με τις δύο πλευρές να αλληλοκατηγορούνται για παράνομες ενισχύσεις προς τις αεροναυπηγικές τους βιομηχανίες. Οι αποφάσεις του ΠΟΕ οδήγησαν στην επιβολή εκατέρωθεν δασμών σε προϊόντα συνολικής αξίας πολλών δισεκατομμυρίων δολαρίων, επηρεάζοντας όχι μόνο τον κλάδο της αεροναυπηγικής αλλά και άλλες βιομηχανίες.
Το 2021 οι δύο πλευρές συμφώνησαν σε πενταετή αναστολή των εμπορικών αντιποίνων, η οποία έληγε στις 6 Ιουλίου 2026, αλλά τελικά παρατάθηκε επ’ αόριστον, καθώς Ουάσινγκτον και Βρυξέλλες επιδιώκουν να αποφύγουν έναν νέο εμπορικό πόλεμο.
Η Boeing, πάντως, θεωρεί ότι η υπόθεση του δανείου προς την Airbus μπορεί να επηρεάσει και τις νέες διαπραγματεύσεις που προωθεί η κυβέρνηση Τραμπ για τις εισαγωγές αεροσκαφών και τα εμπορικά ισοζύγια.
Αμερικανός αξιωματούχος ανέφερε στο Reuters ότι το ζήτημα της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης ενδέχεται να τεθεί στις συνομιλίες με τους Ευρωπαίους εταίρους, ενώ ευρωπαϊκές πηγές επιμένουν ότι παρόμοια δάνεια είχαν κριθεί συμβατά με τους κανόνες του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου κατά την προηγούμενη αντιπαράθεση.
