Αν και είναι πολύ νωρίς να εκτιμηθεί το μέτρο της επιβολής τέλους ύψους 3 ευρώ στα πακέτα που φτάνουν στη χώρα μας από την Κίνα, εντούτοις οι πρώτες παρενέργειες είναι ορατές. Σύμφωνα με τον πρόεδρο της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου & Επιχειρηματικότητας, Σταύρο Καφούνη, τα δέματα που φτάνουν στη χώρα μας από την Κίνα έχουν περιοριστεί σημαντικά. Μάλιστα, η κάμψη αυτή μπορεί να φτάνει ακόμη και το 50%.
Τα στοιχεία αυτά δεν είναι πλήρως επιβεβαιωμένα, αλλά προέρχονται κυρίως από τους διανομείς (couriers) που μεταφέρουν τα πακέτα. Η συμπεριφορά δε των Ελλήνων φαίνεται ν’ ακολουθεί εκείνη των Eυρωπαίων καταναλωτών, για τους οποίους οι μετρήσεις δείχνουν ότι τα 3 ευρώ που επιβλήθηκαν από 1ης Ιουλίου 2026 ανέκοψαν το «τσουνάμι» των πακέτων που «σάρωνε» την Ευρώπη τα τελευταία 2-3 χρόνια.
Σύμφωνα με στοιχεία των γαλλικών τελωνείων, ο αριθμός των αφίξεων δεμάτων καταγράφει πτώση 30% έως 40% στα αεροδρόμια από 1ης Ιουλίου 2026 μέχρι και σήμερα. Επίσης, σύμφωνα με δημοσίευμα της Les Echos, το οποίο επικαλείται στοιχεία του γαλλικού συνδέσμου επιχειρήσεων ηλεκτρονικού εμπορίου (FEVAD), τον Ιούλιο του 2026, στους ιστότοπους των κυριότερων κινεζικών πλατφορμών σημειώθηκε μεγάλη πτώση της επισκεψιμότητας. Σε ετήσια βάση οι επισκέψεις μειώθηκαν κατά 36,4% στην Temu, κατά 42,3% στη Shein και κατά 10,4% για το AliExpress.
Αντίστοιχη εικόνα επικρατεί και σε άλλες χώρες της ΕΕ. Τα παραπάνω, όμως, δεν σημαίνουν απαραίτητα και αντίστοιχη μείωση του τζίρου των κινεζικών πλατφορμών. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος ΕΣΕΕ, ο αριθμός των πακέτων μπορεί να μειώθηκε, αλλά ν’ αυξήθηκε η αξία του περιεχομένου τους. Αυτό είναι κάτι που θα φανεί στη συνέχεια και αφού υπάρξει μια πιο λεπτομερής καταγραφή της κίνησης.
Δυστυχώς, τα στοιχεία είναι περιορισμένα, καθώς οι κινεζικές εταιρείες τα δίνουν με το σταγονόμετρο. Και αυτό δεν ισχύει μόνον για τις εθνικές αγορές, αλλά για την Ευρώπη γενικότερα.
Για την Ελλάδα οι εξελίξεις αυτές έχουν μεγάλη σημασία. Έρευνα που δημοσιοποίησε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) έδειξε ότι η Ελλάδα είναι ο μεγαλύτερος «χρήστης-αγοραστής» κινεζικών πλατφορμών-προϊόντων στην Ευρωζώνη. Σχεδόν 8 στους 10 Έλληνες αξιοποιούν τις συγκεκριμένες πλατφόρμες. Η έρευνα της ΕΚΤ έδειξε επίσης ότι:
- οι κινεζικές πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου χρησιμοποιούνται ευρέως σε ολόκληρη τη ζώνη του ευρώ,
- οι πελάτες ελκύονται κυρίως από τις χαμηλές τιμές και τη μεγάλη ποικιλία προϊόντων, ιδίως σε κατηγορίες όπως τα είδη ένδυσης, τα είδη οικιακής χρήσης και τα ηλεκτρονικά είδη,
- όσοι δεν χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες αυτές αποθαρρύνονται κυρίως λόγω ανησυχιών για την ποιότητα και την εμπιστοσύνη, ενώ οι γεωπολιτικοί παράγοντες φαίνεται να διαδραματίζουν περιορισμένο ρόλο στις αποφάσεις των καταναλωτών.
Πάντως, για να πούμε και του στραβού το δίκιο, όπως έδειξε η έρευνα της ΕΚΤ, στα αγαθά που διακινούν οι κινεζικές πλατφόρμες σημειώνονται τα χαμηλότερα επίπεδα πληθωρισμού.
Η Ελλάδα είναι η χώρα με τη μεγαλύτερη χρήση των κινεζικών πλατφορμών. Οι 8 στους 10 Έλληνες αγοράζουν από κινεζικές πλατφόρμες, όταν ο μέσος όρος στην Ευρωζώνη είναι περίπου 55% και στη Γερμανία είναι 4 στους 10. Σύμφωνα δε με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, την πλατφόρμα Temu σε μηνιαία βάση αξιοποιούν 3,1 εκατομμύρια Έλληνες, την πλατφόρμα Shein 2,7 εκατομμύρια και την Aliexpress 1,64 εκατ. χρήστες. Ο βασικότερος δε λόγος αγορών είναι οι χαμηλές τιμές και δευτερευόντως η μεγάλη ποικιλία προϊόντων.
Μάλιστα, στη χώρα μας η ΕΣΕΕ εκτίμησε τον τζίρο των πακέτων αξίας κάτω των 150 ευρώ που διακινούνταν χωρίς τελωνειακές διατυπώσεις σε 800 έως 950 εκατ. ευρώ. Τα εκτιμώμενα αυτά ποσά αυτό είναι περίπου 50% υψηλότερα από το 2024, όταν ο τζίρος των πακέτων εκτιμήθηκε από την ΕΣΕΕ σε 530 έως 630 εκατ. ευρώ.
Αυτό σημαίνει ότι περίπου 1 στα 5 ευρώ ηλεκτρονικού εμπορίου που διεξάγονταν στη χώρα μας το 2024 προέρχονταν από τις πλατφόρμες της Κίνας. Τη χρονιά εκείνη το ηλεκτρονικό εμπόριο στη χώρα μας εκτιμήθηκε σε 3 δισ. ευρώ.
Υπενθυμίζεται ότι τα μέτρα κατά των κινεζικών πλατφορμών δεν έχουν εξαντληθεί με το τέλος των 3 ευρώ. Τον ερχόμενο Νοέμβριο έρχεται και νέα επιβάρυνση, που αφορά το κόστος τελωνειακής διαχείρισης μικρών πακέτων που δεν γνωρίζουμε ακόμη το ύψος τους. Επίσης, η γαλλική κυβέρνηση από 1ης Σεπτεμβρίου 2026 επέβαλε έναν νέο φόρο στα είδη ένδυσης, που τον ονομάζει «φόρο γρήγορης μόδας». Στόχος είναι η μείωση των φθηνών πωλήσεων αγαθών που πετιούνται στα σκουπίδια, επιβαρύνοντας το περιβάλλον.
Αν και ο φόρος αυτός θα εφαρμόζεται παντού και σε κάθε προμηθευτή ειδών ένδυσης και υπόδησης (π.χ. Zara, H&M κ.λπ.), πολλοί είναι εκείνοι που βλέπουν στο στόχαστρο της γαλλικής κυβέρνησης την κινεζική Shein. Μάλιστα, η κινεζική κυβέρνηση απείλησε με αντίμετρα στον φόρο αυτόν, ο οποίος σήμερα φτάνει στα 12 ευρώ και μέχρι το 2030 μπορεί να φτάσει για ένα ρούχο ακόμη στα 20 ευρώ.
Ο πρόεδρος της ΕΣΕΕ, Σταύρος Καφούνης, αναφέρει ότι στόχος των μέτρων δεν είναι να «τιμωρηθούν» οι πλατφόρμες. Ωστόσο, θα πρέπει να μάθουν και οι κινεζικές επιχειρήσεις να παίζουν με κανόνες και να συμμορφώνονται στα ευρωπαϊκά πρότυπα, όπως είναι υποχρεωμένες όλες οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις.
