Στα μέσα Σεπτεμβρίου, έξω από την Ουάσινγκτον, η Λόκχιντ Μάρτιν (Lockheed Martin) αποκάλυψε για πρώτη φορά σε πλήρες μέγεθος το Vectis, ένα προηγμένο μη επανδρωμένο αεροσκάφος χαμηλής παρατηρησιμότητας. Το αεροσκάφος διαθέτει σχεδιασμό με έντονες ακμές και είναι ελαφρώς μικρότερο από ένα F-35 – το οποίο επίσης παράγει η Lockheed Martin.
Το Vectis αναπτύχθηκε στο Skunk Works, την απόρρητη εγκατάσταση της εταιρείας που έχει συνδεθεί ιστορικά με αεροσκάφη όπως τα U-2, SR-71 και F-117. Προορίζεται για πολλαπλές αποστολές stealth και ενσωματώνει τεχνητή νοημοσύνη και αυτόνομες λειτουργίες.
Για τον διευθύνοντα σύμβουλο Τζιμ Τέικλετ, το πρόγραμμα αποτελεί κεντρικό στοίχημα στην προσπάθεια αναμόρφωσης της Λόκχιντ, καθώς η αμυντική αγορά μετατοπίζεται προς την αυτονομία, το λογισμικό και την ταχύτερη ανάπτυξη νέων συστημάτων.
Το Vectis σχεδιάζεται ως ένα αυτόνομο, stealth μη επανδρωμένο αεροσκάφος πολλαπλών αποστολών, ικανό όμως να συνεργάζεται με επανδρωμένα αεροσκάφη και πλοία.
Στον σχεδιασμό του περιλαμβάνεται η δυνατότητα να λειτουργεί ως «συνοδός» του F-35, αναλαμβάνοντας αποστολές σε επικίνδυνες περιοχές (πριν φτάσει εκεί το F-35) και επεκτείνοντας τις επιχειρησιακές δυνατότητες των επανδρωμένων μαχητικών.
Ένα F-35 θα μπορεί να συνοδεύεται από πολλά Vectis που θα αναλαμβάνουν διαφορετικούς στόχους και αποστολές, αυξάνοντας δραματικά την αποτελεσματικότητα του δικτυοκεντρικού αεροσκάφους και μειώνοντας την ανάγκη για χειριστές.
Η πίεση από τους ανταγωνιστές
Η Λόκχιντ εξακολουθεί να στηρίζεται σε τεράστια προγράμματα όπως το F-35, τους πυραύλους και τους δορυφόρους. Ωστόσο, νεότερες εταιρείες με ισχυρή χρηματοδότηση έχουν αρχίσει να κερδίζουν σημαντικά συμβόλαια του Πενταγώνου.
Στον τομέα των επόμενης γενιάς αεροσκαφών, η Northrop Grumman εξασφάλισε το πρόγραμμα του βομβαρδιστικού B-21, ενώ η Boeing επικράτησε στα προγράμματα μαχητικών F-47 (αεροπορία – USAF) και F/A-XX (ναυτικό – US Navy για τα αεροπλανοφόρα και τους Πεζοναύτες-Marines).
Το F-35 παραμένει το κυρίαρχο αεροπορικό πρόγραμμα της Λόκχιντ, αλλά η εταιρεία αντιμετωπίζει καθυστερήσεις και αυξήσεις κόστους.
Η Λόκχιντ έχασε επίσης από τις Anduril Industries και General Atomics Technologies σε διαγωνισμό της Πολεμικής Αεροπορίας για collaborative combat aircraft, δηλαδή μη επανδρωμένα αεροσκάφη που επιχειρούν σε συνεργασία με επανδρωμένα μαχητικά.
Το Vectis θα μπορούσε να συμμετάσχει σε επόμενο διαγωνισμό, όμως η Λόκχιντ το προορίζει για ευρύτερο φάσμα αμερικανικών και διεθνών πελατών. Η εταιρεία δεν έχει δημοσιοποιήσει την τιμή μονάδας, ενώ ο προηγούμενος διαγωνισμός της Πολεμικής Αεροπορίας είχε ως στόχο κόστος περίπου 20 εκατ. δολάρια ανά αεροσκάφος.
Πέντε πρωτότυπα με χρηματοδότηση από LM
Ένα από τα πιο ασυνήθιστα στοιχεία του προγράμματος είναι ότι η Λόκχιντ χρηματοδοτεί μόνη της την κατασκευή πέντε πρωτοτύπων Vectis, χωρίς να διαθέτει ακόμη συμβόλαιο παραγωγής ή δεσμευμένο αγοραστή.
Η εταιρεία υποστηρίζει ότι το πρώτο πρωτότυπο πέρασε από τον σχεδιασμό στις δοκιμές σε αεροδυναμική σήραγγα μέσα σε μόλις δύο μήνες. Η προσέγγιση αυτή αποτελεί μέρος της προσπάθειας του Τέικλετ να μεταφέρει την ταχύτητα και την ευελιξία του Skunk Works στο σύνολο της Λόκχιντ.
Η εταιρεία θέλει επίσης να επενδύει σε έρευνα και ανάπτυξη πριν ακόμη το Πεντάγωνο ζητήσει συγκεκριμένο σύστημα, δίνοντας στους μηχανικούς μεγαλύτερη ελευθερία να σχεδιάζουν και να δοκιμάζουν πρωτότυπα.
H μετοχή της εταιρείας έχει ενισχυθεί κατά 35%
Η στρατηγική έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η Λόκχιντ δέχεται πιέσεις από επενδυτές.
Από τότε που ο Τέικλετ ανέλαβε τον Ιούνιο του 2020, η μετοχή της εταιρείας έχει ενισχυθεί κατά 35%, επίδοση που την κατατάσσει τέταρτη μεταξύ των μεγάλων αμερικανικών αμυντικών ομίλων και απέχει σημαντικά από την άνοδο 150% του S&P 500 στο ίδιο διάστημα.
Το F-35 αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ένα τέταρτο των πωλήσεων της Λόκχιντ. Παράλληλα, η εκτιμώμενη δαπάνη απόκτησης του προγράμματος έχει αυξηθεί περίπου 10% από τα τέλη του 2023, φτάνοντας τα 536 δισ. δολάρια.
Η εταιρεία κατασκευάζει επίσης το σύστημα αναχαίτισης Patriot PAC-3 και άλλα κρίσιμα αμυντικά συστήματα.
Νέα προσέγγιση στο Πεντάγωνο
Η αλλαγή προσέγγισης στο Πεντάγωνο αποτελεί σημαντικό μέρος της στρατηγικής. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ ανακοίνωσε αυτή την εβδομάδα μια προσπάθεια διάρκειας 120 ημερών για τον εντοπισμό μελλοντικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, στην οποία συμμετέχουν ο Έλον Μασκ, ο ιδρυτής της Anduril Πάλμερ Λάκι και ο πρώην πρόεδρος της Βουλής των Αντιπροσώπων Νιουτ Γκίνγκριτς.
Η νέα κατεύθυνση δίνει μεγαλύτερο περιθώριο στη βιομηχανία να προτείνει λύσεις, να κατασκευάζει πρωτότυπα και να τα δοκιμάζει πριν καθοριστούν πλήρως οι απαιτήσεις.
Ωστόσο, η προσέγγιση έχει και κινδύνους. Αμερικανός αξιωματούχος στρατηγικής στην Ευρώπη και την Αφρική έχει εκφράσει την ανησυχία ότι η αμυντική βιομηχανία μπορεί σε ορισμένες περιπτώσεις να δημιουργεί απαιτήσεις για δυνατότητες που ο στρατός δεν χρειάζεται.
Για τη Λόκχιντ, το Vectis είναι συνεπώς κάτι περισσότερο από ένα νέο drone. Αποτελεί δοκιμή του κατά πόσο ένας παραδοσιακός αμυντικός κολοσσός μπορεί να συνδυάσει τη βιομηχανική κλίμακα των μεγάλων προγραμμάτων με την ταχύτητα των νεότερων εταιρειών τεχνολογίας και άμυνας.
