Σε συμφωνία με τη διοίκηση του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου και του Υπουργείου Πολιτισμού, έχουν καθυστερήσει οι εργασίες για την σταδιακή αποκατάσταση και τη βελτίωση της εικόνας του αναψυκτήριου που βρίσκεται στον εξωτερικού χώρο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, την οποία είχε αναλάβει πριν τρία χρόνια η «Rues Cliassiques», θυγατρική τής «Γρηγόρης Μικρογεύματα», κατόπιν Δημόσιου Ανοιχτού Πλειοδοτικού Διαγωνισμού για την εκμίσθωση 59 αναψυκτήριων στους Αρχαιολογικούς Χώρους.
Το powergame.gr, ύστερα από καταγγελίες πελατών και δημοσιευμένες αρνητικές κριτικές, επισκέφθηκε τον χώρο προκειμένου να καταγράψει τη σημερινή κατάσταση. Το φωτογραφικό υλικό που συγκεντρώσαμε από την καφετέρια που βρίσκεται στον κήπο του μουσείου δεν αποτυπώνει, τουλάχιστον ακόμη, τη βελτίωση που θα ανέμενε κανείς, ούτε φαίνεται να συμβαδίζει με τον αρχικό στόχο του διαγωνισμού, που είναι η ανάπλαση και η εναρμόνιση του αναψυκτηρίου, με την αισθητική ενός από τα σημαντικότερα μουσεία της Ελλάδας και ενός από τους πλέον επισκέψιμους χώρους παγκοσμίως.
Η πρόσοψη πριν μπείτε στον χώρο ©powergame.gr
Η καφετέρια στον κήπο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, φθορές στις τέντες ©powergame.gr
Όπως διευκρινίζει η Γρηγόρης, η καθυστέρηση των παρεμβάσεων συνδέεται με την επιλογή να συντονιστούν οι εργασίες με τον συνολικό σχεδιασμό του Υπουργείου Πολιτισμού, ώστε το αναψυκτήριο να εναρμονιστεί με τη νέα αρχιτεκτονική και αισθητική ταυτότητα του μουσείου. Μέχρι να προχωρήσει η υλοποίηση του ευρύτερου έργου, η εταιρεία αναφέρει ότι έχει ήδη πραγματοποιήσει στοχευμένες εργασίες συντήρησης και αισθητικής αναβάθμισης των υφιστάμενων εγκαταστάσεων.
Αξίζει ακόμη να σημειώσουμε ότι η αρνητική εικόνα που συναντήσαμε στο καφέ Le Jardin du Musée δεν επαναλαμβάνεται στους υπόλοιπους χώρους που επισκεφτήκαμε. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται το καφέ που βρίσκεται εντός του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου, το καφέ στο Νομισματικό Μουσείο Αθηνών και εκείνο στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο, τα οποία διαχειρίζεται η εταιρεία μέσω τρίτων.
Το μοντέλο συνεργασίας
Σήμερα, η Γρηγόρης, αν και ανέλαβε μέσω του διαγωνισμού την εκμετάλλευση και των 59 αναψυκτήριων και εστιατορίων σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία, δεν λειτουργεί η ίδια το σύνολο των καταστημάτων.
Τη διαχείριση των χώρων έχει αναλάβει η θυγατρική της, «Κλασικοί Δρόμοι», η οποία δημιουργήθηκε για την ανάπτυξη και λειτουργία των σημείων εστίασης σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία. Όπως είχε διευκρινίσει η «Γρηγόρης» σε ανακοίνωσή της, η νέα διαχείριση δεν συνεπάγεται την υιοθέτηση της εμπορικής ταυτότητας της αλυσίδας σε όλους τους χώρους, ενώ είχε δεσμευτεί για την αναβάθμιση των εγκαταστάσεων. Στο πλαίσιο αυτό, έχει επιλέξει ένα μοντέλο που στηρίζεται σε σημαντικό βαθμό στην υπεκμίσθωση σε τρίτους επιχειρηματίες. Ειδικότερα, σύμφωνα με την ίδια, από τα συνολικά 59 καταστήματα, τα 41 λειτουργούν μέσω υπεκμίσθωσης, ενώ μόλις 18 βρίσκονται υπό την άμεση διαχείρισή της. Δεν είναι, ωστόσο, γνωστό ποια καταστήματα εντάσσονται σε κάθε κατηγορία και σε ποιους αρχαιολογικούς χώρους ή μουσεία βρίσκονται.
Με άλλα λόγια, η εταιρεία, έχοντας αποκτήσει το δικαίωμα εκμετάλλευσης των συγκεκριμένων χώρων μέσω του διαγωνισμού, έχει παραχωρήσει τη λειτουργία των περίπου επτά στα δέκα αναψυκτηρίων σε άλλους επιχειρηματίες, διατηρώντας, σύμφωνα με την ίδια, τον έλεγχο της ανάπτυξης των καταστημάτων, του τρόπου λειτουργίας τους και της γκάμας προϊόντων και υπηρεσιών. Όπως ανέφερε η ίδια σε σχετική ερώτησή μας, «με τους συνεργάτες μας εφαρμόζουμε το μοντέλο της υπεκμίσθωσης», επισημαίνοντας ότι πέντε από τους υπομισθωτές διαχειρίζονται παράλληλα και καταστήματα Γρηγόρης σε αντίστοιχες περιοχές της χώρας, ενώ συνολικά στο δίκτυο των καταστημάτων απασχολούνται περίπου 250 εργαζόμενοι κατά την περίοδο υψηλής επισκεψιμότητας και περίπου 150 κατά τη χαμηλή περίοδο, λόγω της εποχικότητας που χαρακτηρίζει τη δραστηριότητά του. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και το γεγονός ότι τα περισσότερα αναψυκτήρια των αρχαιολογικών χώρων και μουσείων δεν λειτουργούν με την εμπορική επωνυμία «Γρηγόρης».
Ο διαγωνισμός των 59 αναψυκτήριων
Το υπουργείο Πολιτισμού μέσω του ΟΔΑΠ (Οργανισμός Διαχείρισης και Ανάπτυξης Πολιτιστικών Πόρων) προκήρυξε την 1η Φεβρουαρίου του 2023 δημόσιο ανοιχτό πλειοδοτικό διαγωνισμό για 59 αναψυκτήρια και εστιατόρια σε αρχαιολογικούς χώρους, μνημεία και μουσεία της χώρας, καθώς και τη δυνατότητα εγκατάστασης 38 αυτόματων πωλητών, με σκοπό την αναβάθμιση των αναψυκτήριων και των χώρων εστίασης των μουσείων.
Σύμφωνα με την διακήρυξη αυτά χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες (Α, Β και Γ) ανάλογα με την γεωγραφική περιοχή, ενώ οι ενδιαφερόμενοι μπορούσαν να υποβάλουν προσφορές για μία ή περισσότερες ομάδες ή και όλες. Ως βασικό κριτήριο ανάθεσης ορίστηκε αποκλειστικά η υψηλότερη ετήσια τιμή του προσφερόμενου μισθώματος συνολικά, ανά ομάδα, δηλαδή η υψηλότερη προσφορά, ενώ σύμφωνα με το άρθρο 29 της διακήρυξης η κατακύρωση πραγματοποιούνταν χωριστά για καθεμία από τις τρεις ομάδες. Όπως προέκυψε από το αποτέλεσμα του διαγωνισμού που δημοσιεύθηκε στις 15 Μαΐου του 2023 η «ΓΡΗΓΟΡΗΣ Α.Β.Ε.Ε. – RUES CLASSIQUES ΜΟΝΟΠΡΟΣΩΠΗ Α.Ε.», ανέλαβε τη λειτουργία όλων των αναψυκτήριων και ορίστηκε ανάδοχος και των τριών ομάδων, με το συνολικό ετήσιο μίσθωμα και για τις τρεις ομάδες να ανέρχεται σε περίπου 1,5 εκατ. ευρώ. Τα μισθώματα ανά ομάδα είναι τα εξής: Ομάδα Α (19 αναψυκτήρια), ελάχιστο ετήσιο μίσθωμα, 529.995 ευρώ, Ομάδα Β (14 αναψυκτήρια), ελάχιστο ετήσιο μίσθωμα, 293.620 ευρώ και τέλος Ομάδα Γ (26 αναψυκτήρια) με ελάχιστο ετήσιο μίσθωμα, 531.347 ευρώ.
Την ίδια στιγμή, προκειμένου να στελεχωθούν 59 καταστήματα γίνεται κατανοητό ότι απαιτείται ένα τεράστιο δίκτυο υπαλλήλων και τεχνογνωσίας, το οποίο θα μπορούσε να το διαθέσει άμεσα μονάχα μια εταιρεία – αλυσίδα.
Ο στόχος του διαγωνισμού και τα σημερινά σχόλια
Σύμφωνα με ανακοίνωση του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, η βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχονται στους επισκέπτες αρχαιολογικών χώρων και μουσείων αποτελεί βασική προτεραιότητά του. Στην κατεύθυνση αυτή, η εταιρεία επισημαίνει ότι, κατά τα τρία πρώτα χρόνια της δραστηριότητάς της, προχώρησε σε σημαντικές επενδύσεις για την εγκατάσταση, την πλήρη ανακαίνιση και τον εκσυγχρονισμό των καταστημάτων, με στόχο τη δημιουργία πιο σύγχρονων, λειτουργικών και αισθητικά αναβαθμισμένων χώρων.
Ωστόσο, αυτό δεν αποτυπώνεται επί του παρόντος ισάξια σε όλα τα εστιατόρια που εκμισθώνει και παραχωρεί σε τρίτους με χαρακτηριστικότερο παράδειγμα το Εθνικό και Αρχαιολογικό μουσείο, κάτι που διαπιστώνεται δυστυχώς, πέρα από τις εικόνες που παραθέσαμε παραπάνω, και από τα σχόλια των επισκεπτών. Χαρακτηριστικά πριν ένα μήνα ένας χρήστης σχολίασε ότι «κάποτε ήταν ένα σημείο συνάντησης στολίδι και τώρα είναι παρατημένο με σκουπίδια παντού», ενώ υπήρξαν και άλλα παρόμοια σχόλια για την έλλειψη καθαριότητας των εγκαταστάσεων, που θέτουν σε κίνδυνο την υγιεινή των πελατών, γράφοντας χαρακτηριστικά «είναι ντροπή ιδίως μπροστά στο πρώτο μουσείο της χώρας».
Παράλληλα, η γκάμα των προϊόντων και οι τιμές, οι οποίες χαρακτηρίζονται υψηλές, δεν γοητεύουν επίσης τους επισκέπτες, ειδικά λαμβάνοντας υπόψη ότι η καφετέρια λειτουργεί self – service, με τα ροφήματα και τα τρόφιμα να σερβίρονται σε χάρτινα σκεύη. Ακόμη, όπως προκύπτει και από το τιμοκατάλογο, στο Le Jardin du Musée όπως και στο χώρο που βρίσκεται μέσα στο μουσείο, τα οποία βρίσκονται υπό την ίδια επιχειρηματική διαχείριση, προσφέρονται κυρίως γρήγορο φαγητό, όπως σάντουιτς και σφολιάτες.
Την ίδια στιγμή, και από τη δική μας επίσκεψη προκύπτει ότι η καφετέρια παρουσιάζει μια εικόνα εμφανών φθορών, με την οροφή να δείχνει σημάδια παλαιότητας και αποχρωματισμούς, ενώ παράλληλα όπως φαίνεται και στις φωτογραφίες οι τέντες που περιβάλλουν το κήπο είναι τρύπιες σε πολλά σημεία, ενώ τα υλικά κατασκευής και οι επιμέρους εγκαταστάσεις δεν συνθέτουν ένα ιδιαίτερα προσεγμένο αισθητικό αποτέλεσμα.
Φθορές στις τέντες της καφετέριας στον κήπο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ©powergame.gr
Η οροφή της καφετέριας στον κήπο του Εθνικού Αρχαιολογικού Μουσείου ©powergame.gr
Αντίθετα, ο χώρος στο Νομισματικό Μουσείο είναι προσεγμένος και πρόσφατα ανακαινισμένος, αποπνέοντας μια εντελώς διαφορετική ατμόσφαιρα. Θετικότατη είναι ακόμη και η εικόνα στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο. Και στις δύο εικόνες βλέπουμε ότι έχει δοθεί μεγαλύτερη προσοχή στη διακόσμηση και την αισθητική του χώρου.
Η βελιωμένη εικόνα στην εσωτερική καφετέρια του μουσείου ©powergame.gr
Η καφετέρια στον εσωτερικό χώρο του μουσείου ©powergame.gr
Η καφετέρια στο Βυζαντινό και Χριστιανικό Μουσείο ©powergame.gr
Καφετέρια στο Νομισματικό Μουσείο ©powergame.gr
Πάντως όσον αναφορά τα μελλοντικά σχέδια της εταιρείας υπάρχουν βλέψεις για βελτίωση των υπηρεσιών που παρέχει το μουσείο και η ίδια απαντά ότι «πρόκειται για μια επένδυση με μακροπρόθεσμη επιχειρηματική λογική, που είναι η δημιουργία σύγχρονων, ποιοτικών και βιώσιμων χώρων εστίασης, αντάξιων του πολιτιστικού περιβάλλοντος στο οποίο λειτουργούν. Με ορίζοντα τη σύμβαση 6+6 ετών, στόχος μας είναι να εξελίσσουμε διαρκώς την πρόταση και τις υπηρεσίες μας, συνδέοντας κάθε επίσκεψη σε έναν χώρο πολιτισμού με την αυθεντική ελληνική φιλοξενία».
Αυτό που θέλουμε να τονίσουμε είναι ότι είναι κρίμα να έχει «αφεθεί» στην τύχη του ένα καφέ με προοπτικές που βρίσκεται σε έναν από τους σημαντικότερους πολιτιστικούς χώρους διεθνώς. Στην περίπτωση του Le Jardin du Musée, υπάρχει ένας χώρος με αντικειμενικά σημαντικές δυνατότητες, ο οποίος όμως σήμερα δείχνει να βρίσκεται σε μια παρατεταμένη μεταβατική περίοδο, εν αναμονή της συνολικής ανάπλασης του Μουσείου. Το ζητούμενο είναι αυτή η αναμονή να μην μετατρέπεται σε μόνιμη υστέρηση σε σχέση τόσο με τις ανάγκες των επισκεπτών όσο και με την εικόνα που αρμόζει στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.
