Ένα νέο πλαίσιο λειτουργίας και ανάπτυξης των Βιομηχανικών Πάρκων, με μεγαλύτερη συμμετοχή των επιχειρήσεων στη διοίκησή τους, αυστηρότερη εποπτεία των φορέων διαχείρισης και εξασφαλισμένη χρηματοδότηση για τις αναγκαίες υποδομές, προτείνουν οι εκπρόσωποι της βιομηχανίας. Στο επίκεντρο των παρεμβάσεων βρίσκονται επίσης η μείωση του ενεργειακού κόστους, η αντιμετώπιση των χωροταξικών εμποδίων και η αξιοποίηση των πρώην λιγνιτικών περιοχών για νέες παραγωγικές επενδύσεις.
Οι προτάσεις περιλαμβάνονται στον οδικό χάρτη που διαμορφώθηκε κατά το 3ο Πανελλήνιο Συνέδριο Επιχειρήσεων Βιομηχανικών Πάρκων, το οποίο πραγματοποιήθηκε στις 16 και 17 Οκτωβρίου στην Τρίπολη και τη Μεγαλόπολη, με πρωτοβουλία του Πανελλήνιου Συνδέσμου Επιχειρήσεων ΒΙΠΕ (ΠΑΣΕΒΙΠΕ) και του Συνδέσμου Επιχειρήσεων Βιομηχανικής Περιοχής Τρίπολης.
Το βασικό μήνυμα των συμμετεχόντων είναι ότι η οργανωμένη βιομηχανική ανάπτυξη δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς ουσιαστικές αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο, επαρκή παραγωγική γη, σύγχρονες υποδομές και κανόνες διαφάνειας στη διαχείριση των Πάρκων.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στην αναθεώρηση του νόμου 4982/2022, καθώς, σύμφωνα με τα συμπεράσματα του συνεδρίου, η εφαρμογή του έχει αναδείξει ανισορροπίες μεταξύ των εγκατεστημένων επιχειρήσεων και των φορέων διαχείρισης, οι οποίες απαιτούν αντιμετώπιση.
Βιομηχανικά Πάρκα: Αλλαγές στη διαχείριση και αυστηρότεροι έλεγχοι
Μία από τις σημαντικότερες προτάσεις αφορά την ενίσχυση της εποπτείας της Πολιτείας στις υφιστάμενες Βιομηχανικές Περιοχές.
Οι επιχειρηματικοί φορείς ζητούν τακτικούς ελέγχους στα οικονομικά στοιχεία των διαχειριστών, στις χρεώσεις που επιβάλλονται στις επιχειρήσεις, στην ποιότητα των παρεχόμενων υπηρεσιών και στην κατάσταση των υποδομών.
Προτείνεται, μάλιστα, η πρόβλεψη διορθωτικών παρεμβάσεων και κυρώσεων όπου εντοπίζονται παραλείψεις, καθώς και η ενεργότερη αξιοποίηση της δημόσιας μετοχικής συμμετοχής στην ΕΤΒΑ ΒΙΠΕ Α.Ε., με εκπροσώπηση στο διοικητικό της συμβούλιο.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία συστήματος αξιολόγησης και πιστοποίησης των φορέων διαχείρισης, με συγκεκριμένους δείκτες για το λειτουργικό κόστος, την ποιότητα των υπηρεσιών, την ενεργειακή επάρκεια, την περιβαλλοντική διαχείριση και την αντιπλημμυρική προστασία.
Στόχος είναι να υπάρχει δυνατότητα σύγκρισης των Βιομηχανικών Πάρκων στην Ελλάδα και στο εξωτερικό, ώστε να δημιουργηθούν κίνητρα βελτίωσης των υπηρεσιών.
Ένα ακόμη βασικό αίτημα είναι ο διαχωρισμός της διαχείρισης των κοινών υποδομών από την ανάπτυξη και εκμετάλλευση ακινήτων εντός των Πάρκων.
Οι συμμετέχοντες ζητούν πραγματική δυνατότητα επιλογής και αλλαγής διαχειριστή, αλλά και νομοθετική κατοχύρωση της αυτοδιαχείρισης από τις εγκατεστημένες επιχειρήσεις.
Ως παραδείγματα αναφέρονται η Α΄ ΒΙΠΕ Βόλου, η ΒΙΠΕ Κιλκίς και το Επιχειρηματικό Πάρκο Σχιστού.
Επιπλέον, προτείνεται η δημιουργία μικτού συμβουλίου σε κάθε Πάρκο, με εκπροσώπους των επιχειρήσεων και του διαχειριστή, καθώς και η κατάρτιση ετήσιου προϋπολογισμού και απολογισμού, με διακριτή καταγραφή των δαπανών συντήρησης, διαχείρισης και επενδύσεων.
Χωροταξικά εμπόδια και νέοι κανόνες για την ανάπτυξη Πάρκων
Σημαντικό κεφάλαιο αποτελεί το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική.
Οι επιχειρηματικοί φορείς επισημαίνουν ότι η αποτελεσματικότητα του σχεδιασμού θα εξαρτηθεί από την ολοκλήρωση των Τοπικών και Ειδικών Πολεοδομικών Σχεδίων, ώστε να εξασφαλιστούν κατάλληλες χρήσεις γης και επαρκείς εκτάσεις για παραγωγικές δραστηριότητες.
Ζητείται επίσης ο σχεδιασμός να λαμβάνει υπόψη τις ιδιαίτερες συνθήκες κάθε περιοχής, συμπεριλαμβανομένων των νησιωτικών περιφερειών.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στο άρθρο 8 του νόμου 4982/2022, το οποίο προβλέπει ότι ο φορέας ανάπτυξης ενός Επιχειρηματικού Πάρκου πρέπει να έχει αποκτήσει προηγουμένως την απαιτούμενη έκταση.
Σύμφωνα με τους συμμετέχοντες, η συγκεκριμένη απαίτηση δημιουργεί σοβαρά εμπόδια, ιδιαίτερα για φορείς με δημόσια συμμετοχή, που καλούνται να αγοράσουν μεγάλες εκτάσεις πριν διασφαλιστεί η καταλληλότητά τους για βιομηχανική ανάπτυξη.
Για τον λόγο αυτό προτείνεται η τροποποίηση της διάταξης.
Μόνιμη χρηματοδότηση για έργα και υποδομές
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στη δημιουργία χρηματοδοτικού μηχανισμού για την αναβάθμιση των υφιστάμενων Βιομηχανικών Πάρκων, πολλά από τα οποία διαθέτουν πεπαλαιωμένες υποδομές.
Η πρόταση προβλέπει αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων, με τις ενισχύσεις να συνδέονται με το πραγματικό κόστος των αναγκαίων έργων.
Για τα νέα Πάρκα ζητείται χρηματοδότηση των εξωτερικών υποδομών, όπως οδικές και σιδηροδρομικές συνδέσεις, με παράλληλη ιεράρχηση και ωρίμανση των σχετικών έργων.
Στα συμπεράσματα περιλαμβάνεται ακόμη η ανάγκη καλύτερου συντονισμού μεταξύ υπουργείων, Αποκεντρωμένων Διοικήσεων και πολεοδομικών υπηρεσιών, ώστε να επιταχύνονται οι αδειοδοτικές διαδικασίες χωρίς να περιορίζονται οι περιβαλλοντικές απαιτήσεις.
Ενεργειακά μικροδίκτυα και φωτοβολταϊκά για φθηνότερο ρεύμα
Το υψηλό ενεργειακό κόστος αναδείχθηκε σε μία από τις βασικές προκλήσεις για την ανταγωνιστικότητα των εγκατεστημένων επιχειρήσεων.
Μεταξύ των λύσεων που προτάθηκαν περιλαμβάνονται συνεργατικά σχήματα αυτοπαραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας και αποθήκευσης, με χρηματοδοτική υποστήριξη της εγκατάστασης και του εκσυγχρονισμού τους.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε σε συστήματα αυτοπαραγωγής με μηδενική έγχυση ηλεκτρικής ενέργειας στο δίκτυο, σε συνδυασμό με αποθήκευση, αλλά και στην αξιοποίηση βιομηχανικών μικροδικτύων κατά τα ευρωπαϊκά πρότυπα.
Στόχος είναι τόσο η μείωση του κόστους ηλεκτροδότησης όσο και η βελτίωση της ποιότητας και της αξιοπιστίας της παρεχόμενης ενέργειας.
Παράλληλα, προτάθηκε η ενίσχυση της επαγγελματικής κατάρτισης με βάση τις πραγματικές ανάγκες της παραγωγής, με χαρακτηριστικό παράδειγμα την Ακαδημία Φαρμάκου στην Τρίπολη.
Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης: Κίνητρα και νέες ρυθμίσεις
Σημαντικό μέρος των προτάσεων αφορά τη μετατροπή Άτυπων Βιομηχανικών Συγκεντρώσεων σε οργανωμένα Επιχειρηματικά Πάρκα Εξυγίανσης.
Μεταξύ άλλων, προτείνεται η δημιουργία ειδικών ζωνών επιτάχυνσης στρατηγικών επενδύσεων, μέσω κοινής νομοθετικής πρωτοβουλίας των υπουργείων Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Ανάπτυξης.
Ζητούνται επίσης μεταβατικές ρυθμίσεις για τη δόμηση γηπέδων εντός εγκεκριμένων Πάρκων Εξυγίανσης, σαφές θεσμικό πλαίσιο για την επέκταση επιχειρήσεων σε όμορα ακίνητα και ολοκλήρωση των κανόνων χαρακτηρισμού του οδικού δικτύου.
Οι συμμετέχοντες θεωρούν απαραίτητη την κρατική χρηματοδοτική ενίσχυση των παρεμβάσεων εξυγίανσης, καθώς η μέχρι σήμερα εμπειρία έχει αναδείξει τις δυσκολίες υλοποίησης τέτοιων έργων.
Μεγαλόπολη: Πρόταση για συμμετοχή 10% των πρώην λιγνιτικών δήμων
Ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι προτάσεις για τη Μεγαλόπολη και τις υπόλοιπες περιοχές που επηρεάζονται από την απολιγνιτοποίηση.
Σύμφωνα με τα συμπεράσματα, η Μεγαλόπολη διαθέτει εκτάσεις, ενεργειακή τεχνογνωσία και εξειδικευμένο ανθρώπινο δυναμικό που μπορούν να αξιοποιηθούν για επενδύσεις στην καθαρή ενέργεια, την αποθήκευση, την ανακύκλωση, τα logistics, την αγροδιατροφή και την προηγμένη μεταποίηση.
Στο πλαίσιο αυτό, προτείνεται οι πρώην λιγνιτικοί δήμοι να συμμετέχουν με ποσοστό 10% στα Επιχειρηματικά Πάρκα που θα αναπτυχθούν στις περιοχές τους με δημόσια χρηματοδότηση.
Παράλληλα, ζητείται η δημιουργία μηχανισμού μίας στάσης για τον συντονισμό των ενεργειακών, τηλεπικοινωνιακών και οδικών υποδομών.
Μία ακόμη πρόταση αφορά τη σύσταση μόνιμου Συμβουλίου Τοπικής Μετάβασης, με εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης, των εργαζομένων, των επιχειρήσεων, των Επιμελητηρίων και της κοινωνίας των πολιτών.
Το συμβούλιο θα παρακολουθεί τις επενδύσεις, θα συντονίζει τις υποδομές και θα αξιολογεί τα οφέλη για την τοπική οικονομία.
Στο αρχικό πλαίσιο προτάσεων περιλαμβάνεται επίσης η παροχή ειδικών φορολογικών κινήτρων για την προσέλκυση επενδύσεων στις περιοχές ενεργειακής μετάβασης.
Οι επόμενες κινήσεις για τον νόμο 4982/2022
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο έργο της Νομοπαρασκευαστικής Επιτροπής που επεξεργάζεται τροποποιήσεις του ισχύοντος θεσμικού πλαισίου για τα Επιχειρηματικά Πάρκα.
Οι εκπρόσωποι των επιχειρήσεων ζητούν συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα ολοκλήρωσης των εργασιών της, θεσμική συμμετοχή των Επιμελητηρίων και άμεση εκπροσώπηση του ΠΑΣΕΒΙΠΕ, ως δευτεροβάθμιου φορέα των εγκατεστημένων επιχειρήσεων.
Παράλληλα, τίθεται ζήτημα ενιαίου κρατικού συντονισμού, με σαφείς προθεσμίες και δημόσια παρακολούθηση της προόδου των παρεμβάσεων.
Στο συνέδριο συμμετείχαν 60 ομιλητές και 40 εκπρόσωποι υφιστάμενων και νέων Επιχειρηματικών Πάρκων, καθώς και στελέχη των υπουργείων Ανάπτυξης, Περιβάλλοντος και Ενέργειας και Παιδείας, της αυτοδιοίκησης, των Επιμελητηρίων και της βιομηχανίας.
Στις εργασίες συζητήθηκαν επίσης οι επενδύσεις στη ΒΙΠΕ Τρίπολης, η προοπτική ανάπτυξης ευρωπαϊκού κέντρου φαρμακοβιομηχανίας και η σύνδεση των παραγωγικών επενδύσεων με την επαγγελματική εκπαίδευση.
