Κάθε μήνα δημιουργούνται νέα ληξιπρόθεσμα χρέη προς την Εφορία ύψους περίπου 820 εκατ. ευρώ, μια εξέλιξη που αποτυπώνει με τον πιο καθαρό τρόπο την οικονομική πίεση που συνεχίζει να δέχεται η κοινωνία. Μέσα σε μόλις έναν χρόνο, από τον Αύγουστο του 2025 έως και τον Ιούλιο του 2026, οι νέες οφειλές προς την Εφορία ανήλθαν σε 9,86 δισ. ευρώ, δηλαδή κατά μέσο όρο περισσότερα από 800 εκατ. ευρώ κάθε μήνα.
Η εικόνα αυτή έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία η οικονομία καταγράφει ανάπτυξη και ο τουρισμός κινείται σε υψηλά επίπεδα. Ωστόσο, για ένα σημαντικό τμήμα νοικοκυριών και επιχειρήσεων, η καθημερινότητα εξακολουθεί να χαρακτηρίζεται από υψηλό κόστος διαβίωσης, ακριβή στέγαση, αυξημένους λογαριασμούς και συσσωρευμένες υποχρεώσεις.
Η πίεση αυτή μεταφέρεται πλέον και στις φορολογικές υποχρεώσεις. Τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, τα οποία επεξεργάστηκε το Γραφείο Προϋπολογισμού του Κράτους στη Βουλή, καταγράφουν αυτή την πίεση με αριθμούς. Σε διάστημα 12 μηνών δημιουργήθηκαν νέα χρέη 9,86 δισ. ευρώ.
Την ίδια στιγμή, το συνολικό ύψος των ληξιπρόθεσμων οφειλών προς την Εφορία παραμένει σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα και ανέρχεται σε περίπου 109,77 δισ. ευρώ. Από το συνολικό ποσό έχουν χαρακτηριστεί ως ανεπίδεκτα είσπραξης περίπου 5,5 δισ. ευρώ, ποσό που συνδέεται με την υπόθεση της Ακρόπολις Χρηματιστηριακής. Μετά την αφαίρεση των ανεπίδεκτων είσπραξης οφειλών (άνω των 30 δισ. ευρώ), το πραγματικό ληξιπρόθεσμο υπόλοιπο διαμορφώνεται περίπου στα 79 δισ. ευρώ.
Από αυτό το ποσό, τα φορολογικά χρέη αποτελούν τη μεγαλύτερη κατηγορία. Συγκεκριμένα, ανέρχονται σε 52,69 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 66,46% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Τα υπόλοιπα χρέη προέρχονται από άλλες κατηγορίες οφειλών, με χαμηλότερη εισπραξιμότητα.
Ο ΦΠΑ εξακολουθεί να αποτελεί τη μεγαλύτερη κατηγορία χρέους. Συγκεκριμένα οι οφειλές από την εν λόγω πηγή ανέρχονται σε 24,86 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 47,18% των συνολικών φορολογικών χρεών. Ακολουθούν οι οφειλές από φόρο εισοδήματος, οι οποίες αντιστοιχούν στο 42,22% των φορολογικών οφειλών. Σημαντικά μικρότερο είναι το βάρος των φόρων στην περιουσία, στους οποίους περιλαμβάνεται και ο ΕΝΦΙΑ. Οι συγκεκριμένες οφειλές ανέρχονται σε 2,76 δισ. ευρώ, αντιπροσωπεύοντας το 5,23% των φορολογικών χρεών.
Στις υπόλοιπες κατηγορίες περιλαμβάνονται πρόστιμα φορολογικά και μη φορολογικά, ύψους 17,31 δισ. ευρώ, τα οποία αντιστοιχούν στο 21,84% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Παράλληλα, οι μη φορολογικές οφειλές –όπως δάνεια, δικαστικά έξοδα και καταλογισμοί– ανέρχονται σε 9,27 δισ. ευρώ, ποσοστό 11,70% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου χρέους.
Η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη εάν από τις φορολογικές οφειλές αφαιρεθούν τα ποσά που συνδέονται με αφερέγγυους οφειλέτες και παλαιές οφειλές. Συγκεκριμένα, 8,12 δισ. ευρώ από τις φορολογικές οφειλές προέρχονται από αφερέγγυους οφειλέτες, ενώ άλλα 18,45 δισ. ευρώ αφορούν οφειλές με λήξη δόσεων πριν από περισσότερο από μία δεκαετία.
Μετά τις αφαιρέσεις απομένουν 26,12 δισ. ευρώ οφειλών, από τις οποίες, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΑΑΔΕ, προέρχεται το 91,99% των εισπράξεων. Πρόκειται ουσιαστικά για τον πυρήνα των οφειλών που βρίσκεται στο επίκεντρο της προσπάθειας της φορολογικής διοίκησης για αύξηση των εισπράξεων.
Το 74,36% του χρέους το οφείλει μόλις το 0,26% των οφειλετών
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και η κατανομή των ληξιπρόθεσμων χρεών ανάλογα με το ύψος της οφειλής. Η συντριπτική πλειονότητα των οφειλετών έχει σχετικά μικρές οφειλές, όμως το μεγαλύτερο μέρος του συνολικού χρέους συγκεντρώνεται στους μεγάλους οφειλέτες. Ειδικότερα, το 90,27% των οφειλετών χρωστά έως 10.000 ευρώ, όμως οι συγκεκριμένες οφειλές αντιστοιχούν μόλις στο 3,43% του συνολικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου. Στον αντίποδα, οφειλές άνω των 10.000 ευρώ αντιστοιχούν στο 96,43% του συνολικού ληξιπρόθεσμου χρέους. Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η εικόνα στην κατηγορία των οφειλών άνω του 1 εκατ. ευρώ καθώς μόλις το 0,26% των οφειλετών συγκεντρώνει το 74,36% του συνολικού χρέους.
Τα στοιχεία αναδεικνύουν τη μεγάλη συγκέντρωση του ληξιπρόθεσμου χρέους σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων οφειλετών, την ώρα που η πλειονότητα των φορολογουμένων με χρέη προς την Εφορία οφείλει σχετικά μικρότερα ποσά.
Σημειώνεται ότι τα φυσικά πρόσωπα έχουν συνολικές οφειλές 43,65 δισ. ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί στο 39,76% του συνολικού χρέους. Τα νομικά πρόσωπα συγκεντρώνουν υψηλότερες οφειλές, οι οποίες ανέρχονται σε 66,02 δισ. ευρώ, ή 60,24% του συνόλου.
Παρά τις διαθέσιμες ρυθμίσεις των 24, 48 και 72 δόσεων, μόνο ένα μικρό τμήμα του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου βρίσκεται σήμερα σε καθεστώς ρύθμισης. Συγκεκριμένα, σε ρύθμιση βρίσκεται ποσό 5,39 δισ. ευρώ, που αντιστοιχεί μόλις στο 6,83% του πραγματικού ληξιπρόθεσμου υπολοίπου.
Τα υψηλότερα ποσοστά ένταξης στις ρυθμίσεις καταγράφονται στις οφειλές από 10.001 έως 100.000 ευρώ. Αντίθετα, ιδιαίτερα περιορισμένη παραμένει η συμμετοχή τόσο στις πολύ μικρές οφειλές, κάτω των 500 ευρώ, όσο και στις πολύ μεγάλες οφειλές, άνω των 50.000 ευρώ.
