Σε ριζική αλλαγή του τρόπου οργάνωσης των ελεγκτικών μηχανισμών της προχωρά η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, δημιουργώντας τις ψηφιακές υποδομές που απαιτούνται για τη λειτουργία του νέου επιχειρησιακού μοντέλου της ΔΕΟΣ. Στο επίκεντρο βρίσκεται η αναβάθμιση του Κέντρου Ελέγχου και Διοίκησης, το οποίο προορίζεται να λειτουργήσει ως ο κεντρικός επιχειρησιακός εγκέφαλος της Αρχής.
Η αλλαγή δεν αφορά απλώς την ενίσχυση των υφιστάμενων συστημάτων. Όπως περιγράφεται στη προκήρυξης, η δημιουργία της νέας υπερδομής ΔΕΟΣ επιβάλλει διαφορετική φιλοσοφία λειτουργίας. Από τη διαχείριση μεμονωμένων ή περιορισμένου αριθμού ελέγχων, η ΑΑΔΕ καλείται να περάσει στην ταυτόχρονη διαχείριση πολλών επιχειρήσεων σε διαφορετικές περιοχές της χώρας, με κεντρικό συντονισμό και αξιοποίηση επιχειρησιακών πληροφοριών.
Η ΔΕΟΣ συγκεντρώνει σε ένα ενιαίο πλαίσιο τελωνειακούς ελέγχους, φορολογικούς ελέγχους πρόληψης, οικονομικούς και ειδικούς ελέγχους, καθώς και δράσεις για την πάταξη του οργανωμένου εγκλήματος. Προβλέπεται, επίσης, ενισχυμένη επιχειρησιακή συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών με άλλες εθνικές και διεθνείς υπηρεσίες. Η συνένωση αυτών των αρμοδιοτήτων δημιουργεί αυξημένες ανάγκες συντονισμού, καθώς οι δράσεις δεν θα εξελίσσονται απαραίτητα διαδοχικά, αλλά θα μπορούν να πραγματοποιούνται ταυτόχρονα, με διαφορετικές προτεραιότητες και επιχειρησιακές απαιτήσεις.
Ένα κέντρο, πολλές επιχειρήσεις ταυτόχρονα
Το νέο Κέντρο Ελέγχου και Διοίκησης θα έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί παράλληλες επιχειρήσεις σε διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές, να συγκεντρώνει την εικόνα από κάθε σημείο και να υποστηρίζει άμεσα τις ομάδες που βρίσκονται στο πεδίο. Η προκήρυξη προβλέπει τη δημιουργία ενός δικτύου επιχειρησιακών θαλάμων, οι οποίοι θα μπορούν να λειτουργούν σε περιφερειακές διευθύνσεις, μεγάλα λιμάνια και άλλα κρίσιμα σημεία ελέγχου.
Οι περιφερειακές δομές δεν θα αποτελούν ανεξάρτητα κέντρα. Θα εντάσσονται σε ένα ενιαίο σύστημα, με το κεντρικό επίπεδο να έχει συνεχή εικόνα της εξέλιξης των επιχειρήσεων, να μπορεί να παρεμβαίνει, να ανακατανέμει πόρους και να αλλάζει τις προτεραιότητες όταν οι συνθήκες το απαιτούν. Παράλληλα, οι τοπικές ομάδες θα διατηρούν τη δυνατότητα αυτόνομης δράσης, χωρίς να χάνεται ο κεντρικός έλεγχος.
Στο επιχειρησιακό περιβάλλον θα υπάρχουν διακριτοί ρόλοι για χειριστές, αναλυτές και διοίκηση. Οι πρώτοι θα διαχειρίζονται τα περιστατικά και την εκτέλεση των δράσεων, οι αναλυτές θα συγκεντρώνουν και θα επεξεργάζονται τις πληροφορίες, ενώ η διοίκηση θα καθορίζει τις προτεραιότητες και θα αποφασίζει για την κατανομή των διαθέσιμων δυνάμεων.
Καθοριστική για τη λειτουργία του νέου συστήματος θα είναι η διασύνδεση με τις πληροφοριακές εφαρμογές της ΑΑΔΕ και άλλων φορέων. Στο σχεδιασμό περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα ELENXIS, ICISnet, myDATA, eSEND, το Ψηφιακό Δελτίο Αποστολής, το Ψηφιακό Πελατολόγιο, το myCAR, το Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Μίσθωσης, καθώς και τα ηλεκτρονικά μητρώα και οι εφαρμογές που αφορούν τα σκάφη αναψυχής και τις ναυλώσεις.
Η συγκέντρωση αυτών των στοιχείων θα επιτρέπει τη συσχέτιση δεδομένων που μέχρι σήμερα βρίσκονται σε διαφορετικά συστήματα. Έτσι, οι ελεγκτικές υπηρεσίες θα μπορούν να εντοπίζουν αποκλίσεις στις συναλλαγές, ύποπτες κινήσεις στη διακίνηση καυσίμων, ασυμφωνίες στα παραστατικά, οχήματα που κυκλοφορούν ενώ έχουν δηλωθεί σε ακινησία, αλλά και ενδείξεις αδήλωτων εισοδημάτων από βραχυχρόνιες μισθώσεις ή ναυλώσεις σκαφών.
Η πληροφορία δεν θα αξιοποιείται μόνο για την έναρξη ενός ελέγχου. Θα υποστηρίζει όλα τα στάδια της επιχείρησης: την προετοιμασία και επιλογή στόχων, την παρακολούθηση της εξέλιξης σε πραγματικό χρόνο και την αξιολόγηση των αποτελεσμάτων μετά την ολοκλήρωσή της.
Σημαντικό μέρος του έργου αποτελεί η πλατφόρμα τεχνητής νοημοσύνης, με εφαρμογές Generative και Agentic AI, η οποία θα υποστηρίζει τους αναλυτές στην αναζήτηση, επεξεργασία και διασταύρωση πληροφοριών. Σκοπός είναι να εντοπίζονται ταχύτερα συσχετίσεις, μοτίβα και ενδείξεις παραβατικής δραστηριότητας, ώστε οι αποφάσεις να στηρίζονται σε περισσότερα και καλύτερα αξιοποιημένα δεδομένα. Η τεχνολογία θα λειτουργεί υποστηρικτικά, με την αξιολόγηση των ευρημάτων και τον τελικό έλεγχο να παραμένουν στους εξουσιοδοτημένους υπαλλήλους.
Το Κέντρο θα εξοπλιστεί με Video Wall, συστήματα επικοινωνίας και ζωντανής μετάδοσης εικόνας, χαρτογραφικές εφαρμογές και υποδομές παρακολούθησης συμβάντων. Παράλληλα, οι ελεγκτές θα χρησιμοποιούν tablets και smartphones, ώστε να ενημερώνουν το κέντρο και να αντλούν στοιχεία κατά τη διάρκεια των επιτόπιων ελέγχων. Στο σύστημα θα μπορούν να ενσωματώνονται, επίσης, δεδομένα γεωεντοπισμού, θαλάσσιας κυκλοφορίας, αισθητήρων, drones, καμερών σώματος και CCTV.
