Άρχισε ήδη να περνά στις αντλίες η επιδότηση που «ενεργοποιήθηκε» χθες από τα δύο ελληνικά διυλιστήρια για τη βενζίνη 95 οκτανίων και το ντίζελ κίνησης, καθώς το μέτρο εφαρμόζεται με τη μορφή έκπτωσης στην πώληση των καυσίμων προς τις εταιρείες εμπορίας. Οι τελευταίες υποχρεούνται να μετακυλίσουν το όφελος στα πρατήρια και αυτά, με τη σειρά τους, στους καταναλωτές, ώστε η ενίσχυση να αποτυπωθεί στις τελικές λιανικές τιμές.
Η συγκεκριμένη φόρμουλα σημαίνει πως η επίδραση του μέτρου είναι ουσιαστικά άμεση. Κάθε πρατήριο που παραλαμβάνει νέα ποσότητα καυσίμου, η οποία έχει ήδη αγοραστεί με την επιδότηση, οφείλει να διαθέτει το προϊόν με ενσωματωμένη την έκπτωση. Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, τα πρατήρια που εφοδιάστηκαν ήδη από χθες θα πρέπει να έχουν ενσωματώσει την έκπτωση στις τιμές τους, ενώ στα υπόλοιπα αυτό θα εξαρτηθεί από τον ρυθμό ανανέωσης των αποθεμάτων τους.
Κατά συνέπεια, μέσα σε μερικά 24ωρα εκτιμάται ότι η επιδότηση θα έχει περάσει στο σύνολο σχεδόν της επικράτειας. Για να διασφαλιστεί, μάλιστα, ότι το όφελος δεν θα… χαθεί σε κάποιο στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας, η Πολιτεία σχεδιάζει να ενεργοποιήσει μηχανισμό ελέγχου, ο οποίος -εκτός απροόπτου- θα αναληφθεί από την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή.
Η έκπτωση και η πραγματική εικόνα στην αντλία
Η επιδότηση ανέρχεται στα 7,95 λεπτά ανά λίτρο προ ΦΠΑ για την αμόλυβδη βενζίνη 95 οκτανίων, που αντιστοιχούν σε 10 λεπτά ανά λίτρο με τον ΦΠΑ. Στο ντίζελ κίνησης η ενίσχυση διαμορφώνεται στα 4,05 λεπτά προ ΦΠΑ, δηλαδή σε 5 λεπτά ανά λίτρο στην τελική τιμή.
Ωστόσο, οι οδηγοί δεν θα «δουν» αυτούσιες αυτές τις μειώσεις στις αντλίες. Όπως επισημαίνουν παράγοντες του κλάδου, η επιδότηση ενεργοποιείται σε μια χρονική συγκυρία κατά την οποία οι διεθνείς τιμές των προϊόντων διύλισης έχουν επανέλθει σε ανοδική τροχιά. Έτσι, μέρος της έκπτωσης απορροφάται ήδη από τις αυξήσεις στις τιμές διυλιστηρίου, περιορίζοντας το «ορατό» όφελος για τον καταναλωτή.
Με βάση τους δείκτες Platts, οι επόμενες ημέρες προδιαγράφονται πιο αρνητικές για το ντίζελ, όπου οι ανοδικές πιέσεις εμφανίζονται εντονότερες. Αντίθετα, στη βενζίνη οι αυξήσεις εκτιμάται ότι θα είναι πιο ήπιες, γεγονός που σημαίνει ότι η επιδότηση από την Helleniq Energy και τη Motor Oil θα επιφέρει μεγαλύτερη μείωση στις τελικές τιμές.
Μεγαλύτερες πιέσεις στο ντίζελ
Πέρα από τη γενικότερη αβεβαιότητα που προκαλεί η νέα ένταση στον Περσικό Κόλπο, η διαφοροποίηση οφείλεται στο γεγονός ότι το ντίζελ επηρεάζεται σημαντικά και από τον περιορισμό των ρωσικών εξαγωγών διυλισμένου προϊόντος, εξέλιξη που έχει μειώσει τη διαθεσιμότητα του καυσίμου στις διεθνείς αγορές και έχει ενισχύσει τις τιμές.
Μάλιστα, σύμφωνα με πληροφορίες της αγοράς, η Ρωσία αναζητεί πλέον πρόσθετες ποσότητες ντίζελ από τρίτες αγορές, όπως η Κίνα και οι αφρικανικές χώρες, ώστε να καλύψει τις εσωτερικές της ανάγκες. Εφόσον αυτή η τάση επιβεβαιωθεί και η Μόσχα προστεθεί στους αγοραστές, οι διεθνείς τιμές του ντίζελ ενδέχεται να δεχθούν ακόμη μεγαλύτερες ανοδικές πιέσεις το επόμενο διάστημα.
Στη βενζίνη, αντίθετα, η εικόνα παραμένει προς το παρόν πιο συγκρατημένη. Αυτό σημαίνει ότι η επιδότηση των 10 λεπτών ανά λίτρο θα γίνει περισσότερο αισθητή στις αντλίες, με μεγαλύτερη μείωση των τιμών. Ωστόσο, σταδιακά η αυξημένη καλοκαιρινή ζήτηση αναμένεται να ενισχύσει και σε αυτήν την περίπτωση τις τιμές διυλιστηρίου, περιορίζοντας το ορατό όφελος.
Ανάχωμα στις αυξήσεις, όχι εγγύηση για φθηνότερα καύσιμα
Τα παραπάνω δεδομένα οδηγούν τους ανθρώπους της αγοράς στο συμπέρασμα ότι, τουλάχιστον στην παρούσα συγκυρία, ο βασικός ρόλος της επιδότησης δεν θα είναι να μειώσει τις τιμές των καυσίμων κατά 10 και 5 λίτρα ανά λίτρο αντίστοιχα, αλλά να λειτουργήσει ως ανάχωμα απέναντι στις ανατιμήσεις που προκαλούν οι διεθνείς εξελίξεις. Ακόμη όμως και έτσι, η παρέμβαση θεωρείται ιδιαίτερα σημαντική, καθώς περιορίζει το μέγεθος των αυξήσεων, που διαφορετικά θα έφθαναν αυτούσιες στους καταναλωτές.
Η σημασία της είναι ακόμη μεγαλύτερη στην περίπτωση του ντίζελ κίνησης. Το συγκεκριμένο καύσιμο αποτελεί βασικό συντελεστή κόστους στις οδικές μεταφορές και, κατ’ επέκταση, στην εφοδιαστική αλυσίδα σχεδόν όλων των προϊόντων. Επομένως, κάθε μέτρο συγκράτησης της τιμής του συμβάλλει έμμεσα και στον περιορισμό των πληθωριστικών πιέσεων.
Η επιδότηση των δύο διυλιστηρίων θα παραμείνει σε ισχύ έως το τέλος Αυγούστου, χωρίς όμως να μπορούν να γίνουν ασφαλείς προβλέψεις για τη συνολική του επίδραση μέχρι τότε. Όπως σημειώνουν στελέχη του κλάδου, οι εκτιμήσεις περιορίζονται αναγκαστικά στο αμέσως επόμενο χρονικό διάστημα, καθώς οι γεωπολιτικές εξελίξεις έχουν καταστήσει την αγορά πετρελαίου εξαιρετικά ευμετάβλητη.
Το βλέμμα στις διεθνείς εξελίξεις
Η εικόνα στον Περσικό Κόλπο παραμένει ο βασικότερος παράγοντας αβεβαιότητας. Πάντως, η επαναφορά του ναυτικού αποκλεισμού από τις ΗΠΑ και οι επιθέσεις του Ιράν εναντίον πετρελαιοφόρων που διέρχονται από τα Στενά του Ορμούζ συνθέτουν ένα περιβάλλον που κάθε άλλο παρά προμηνύει αποκλιμάκωση.
Το αρνητικό αυτό τοπίο αποτυπώνεται ήδη στις διεθνείς αγορές. Το μπρεντ ξεπέρασε χθες τα 85 δολάρια ανά βαρέλι, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 20% σε σχέση με τα επίπεδα πριν από την επανέναρξη των εχθροπραξιών. Εφόσον οι εντάσεις συνεχιστούν, οι πιέσεις στα καύσιμα αναμένεται να διατηρηθούν ή και να ενταθούν περαιτέρω, γεγονός που καθιστά την επιδότηση ακόμη πιο κρίσιμη για τη συγκράτηση των τιμών στην ελληνική αγορά.
