Κατά περίπου δύο μήνες μετατίθεται η έναρξη της ερευνητικής γεώτρησης στο θαλάσσιο μπλοκ 2, δυτικά της Κέρκυρας, καθώς το γεωτρύπανο της Stena Drilling θα φτάσει τελικά στην Ελλάδα την 1η Απριλίου, αντί για τις αρχές του επόμενου έτους, όπως προέβλεπε ο αρχικός προγραμματισμός.
Η μετατόπιση αυτή οδηγεί στη μετάθεση της γεώτρησης από τον Φεβρουάριο στον Απρίλιο. Σύμφωνα με πληροφορίες, η Stena Drilling ενημέρωσε πρόσφατα την παραχωρησιούχο κοινοπραξία ότι η άφιξη του γεωτρύπανου μετατίθεται, επειδή παρατείνεται η διάρκεια των εργασιών στον προηγούμενο γεωτρητικό στόχο που έχει αναλάβει η εταιρεία στο εξωτερικό.
Θα πρέπει να σημειωθεί πως στις συμβάσεις τέτοιου είδους (και επομένως και στη σύμβαση για το μπλοκ 2) προβλέπεται πάντοτε ένα «χρονικό παράθυρο» για τις γεωτρήσεις, ακριβώς για την αντιμετώπιση απρόβλεπτων καθυστερήσεων. Υπενθυμίζεται ότι την κοινοπραξία αποτελούν η ExxonMobil (60%), η Energean (30%) και η Helleniq Energy (10%).
Στο τέλος του έτους η έγκριση της ΜΠΕ
Παράλληλα, προχωρά και το αδειοδοτικό σκέλος του έργου, καθώς η Energean, ως διαχειρίστρια (operator) της παραχώρησης, υπέβαλε μέσα στον Ιούλιο στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας τη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων για την ερευνητική γεώτρηση. Σύμφωνα με το προβλεπόμενο χρονοδιάγραμμα, η διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης και αξιολόγησης από τις αρμόδιες υπηρεσίες εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθεί προς τον Νοέμβριο, οπότε αναμένεται και η έκδοση της σχετικής έγκρισης.
Με αυτόν τον τρόπο, όλες οι βασικές διοικητικές εκκρεμότητες θα έχουν κλείσει αρκετούς μήνες πριν από την άφιξη του Stena DrillMAX, ώστε η κοινοπραξία να είναι έτοιμη να ξεκινήσει τις εργασίες στις αρχές Απριλίου. Το μπλοκ 2 είναι σήμερα η πιο ώριμη υπεράκτια παραχώρηση της χώρας για ερευνητική γεώτρηση, καθώς συγκεντρώνει υψηλής ποιότητας τρισδιάστατα σεισμικά δεδομένα και έχει περάσει από πολυετή φάση γεωλογικής αξιολόγησης.
Ο «Ασωπός 1» και οι πιθανότητες επιτυχίας
Η γεώτρηση θα πραγματοποιηθεί στον στόχο «Ασωπός 1», ο οποίος έχει επιλεγεί ως η πλέον υποσχόμενη περιοχή της παραχώρησης. Οι γεωλογικές αναλύσεις αποδίδουν πιθανότητα περίπου 16% να εντοπιστεί εμπορεύσιμο κοίτασμα υδρογονανθράκων.
Το ποσοστό αυτό μπορεί εκ πρώτης όψεως να φαίνεται περιορισμένο, ωστόσο θεωρείται ιδιαίτερα ικανοποιητικό για γεώτρηση εξερεύνησης σε μεγάλα θαλάσσια βάθη. Εφόσον επιβεβαιωθεί η ύπαρξη κοιτάσματος, οι αρχικές εκτιμήσεις κάνουν λόγο για δυνητικούς πόρους της τάξης των 200 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου, μέγεθος που θα μπορούσε να καταστήσει το μπλοκ 2 μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές ανακαλύψεις στη Μεσόγειο.
Η επένδυση
Παρ΄ότι η ExxonMobil διαθέτει πλέον το πλειοψηφικό ποσοστό, operator κατά τη φάση της έρευνας παραμένει η Energean, η οποία έχει αναλάβει τον σχεδιασμό και την εκτέλεση της γεώτρησης. Το επιχειρησιακό μοντέλο προβλέπει, ωστόσο, αλλαγή σκυτάλης εφόσον επιβεβαιωθεί εμπορικά αξιοποιήσιμο κοίτασμα.
Σε εκείνο το στάδιο, όταν η παραχώρηση περάσει από την εξερεύνηση στην ανάπτυξη και παραγωγή, το «τιμόνι» θα αναλάβει ο αμερικανικός κολοσσός. Η ερευνητική γεώτρηση αποτελεί επένδυση ύψους περίπου 60-70 εκατ. ευρώ, ποσό που θα κατευθυνθεί όχι μόνο στις γεωτρητικές εργασίες, αλλά και σε ένα ευρύ φάσμα υπηρεσιών και υποστηρικτικών δραστηριοτήτων. Πρόκειται για το πρώτο ουσιαστικό επενδυτικό αποτύπωμα ενός έργου που μπορεί να αλλάξει τον ενεργειακό χάρτη της χώρας.
Στην περίπτωση όμως που η γεώτρηση οδηγήσει σε ανακάλυψη αξιοποιήσιμου κοιτάσματος, τότε θα ακολουθήσει μια επένδυση που εκτιμάται ότι θα ξεπεράσει τα 5 δισ. ευρώ. Τα κεφάλαια αυτά θα χρειαστούν για την ανάπτυξη των εγκαταστάσεων παραγωγής, των υποθαλάσσιων αγωγών και των απαραίτητων υποδομών μεταφοράς του φυσικού αερίου, με χρονικό ορίζοντα έναρξης της παραγωγής την περίοδο 2030-2035.
Η πρώτη υπεράκτια γεώτρηση μετά από δεκαετίες
Η σημασία της συγκεκριμένης γεώτρησης υπερβαίνει κατά πολύ το ίδιο το μπλοκ 2. Πρόκειται ουσιαστικά για την πρώτη υπεράκτια ερευνητική γεώτρηση στην Ελλάδα έπειτα από περισσότερα από 40 χρόνια, σηματοδοτώντας την επιστροφή της χώρας στις βαθιές θαλάσσιες έρευνες υδρογονανθράκων.
Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σε μια περίοδο όπου η Ευρώπη εξακολουθεί να επιδιώκει μεγαλύτερη ενεργειακή αυτονομία και διαφοροποίηση των πηγών εφοδιασμού της, μετά τις ανακατατάξεις που προκάλεσε η ενεργειακή κρίση των τελευταίων ετών.
Παρότι η επιτυχία της γεώτρησης δεν μπορεί να προεξοφληθεί, η πραγματοποίησή της αποτελεί από μόνη της σημαντικό ορόσημο για την ελληνική οικονομία. Δημιουργεί τεχνογνωσία, κινητοποιεί επενδύσεις υψηλής προστιθέμενης αξίας, ενισχύει την παρουσία κορυφαίων διεθνών ενεργειακών εταιρειών στη χώρα και μπορεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την περαιτέρω αξιολόγηση των υπόλοιπων θαλάσσιων παραχωρήσεων στο Ιόνιο και νότια της Κρήτης.
Ακόμη όμως και στην περίπτωση που η γεώτρηση δεν οδηγήσει σε εμπορεύσιμη ανακάλυψη, τα δεδομένα που θα συλλεχθούν θα αποτελέσουν πολύτιμη παρακαταθήκη για τη συνέχιση των ερευνών στις ελληνικές θάλασσες, καθώς θα προσφέρουν νέα γεωλογικά στοιχεία για μία από τις μεγαλύτερες αχαρτογράφητες δομές της Μεσογείου.
