Σε ισχύ βρίσκεται από χθες η προκήρυξη της ΕΔΕΥΕΠ για τη διενέργεια νέων σεισμικών ερευνών σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής Ελλάδας, καθώς δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ανοίγοντας και επισήμως το χρονικό «παράθυρο» για την υποβολή αιτήσεων από σεισμογραφικές εταιρείες. Με την κίνηση αυτή, το Δημόσιο να επιχειρεί να δημιουργήσει μια νέα, επικαιροποιημένη βάση γεωφυσικών δεδομένων για τις θαλάσσιες περιοχές στα δυτικά της χώρας, στην προσπάθεια περαιτέρω προώθησης του ελληνικού προγράμματος έρευνας και παραγωγής υδρογονανθράκων.
Σύμφωνα με την προκήρυξη, η προθεσμία υποβολής των αιτήσεων είναι η πρώτη εργάσιμη ημέρα μετά την παρέλευση 90 ημερών από την ημερομηνία δημοσίευσης. Επομένως, η καταληκτική ημερομηνία διαμορφώνεται στην Τρίτη 10 Νοεμβρίου,.
Υπενθυμίζεται πως η διαδικασία ενεργοποιήθηκε έπειτα από σχετική εισήγηση της ΕΔΕΥΕΠ προς το ΥΠΕΝ, η οποία οδήγησε στην έκδοση της απαιτούμενης απόφασης από τον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρο Παπασταύρου. Όπως επισήμαινε μεταξύ άλλων το υπουργείο στο δελτίο Τύπου, «προτεραιοποιείται η δημιουργία μιας τράπεζας δισδιάστατων και τρισδιάστατων δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης που θα καταστήσει τις εν λόγω περιοχές ελκυστικές για εταιρείες υδρογονανθράκων, καθώς θα εγγυάται την ευκολότερη πρόσβαση και τη βελτιωμένη ακρίβεια των δεδομένων με παράλληλη μείωση του επενδυτικού ρίσκου».
Εφαλτήριο για νέες παραχωρήσεις
Η νέα σεισμική αποτύπωση αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς τα υφιστάμενα δημόσια δεδομένα για την περιοχή προέρχονται από τις σεισμικές έρευνες που πραγματοποιήθηκαν το 2012-2013. Εκείνη την περίοδο, οι έρευνες βασίστηκαν σε αραιότερες σεισμικές γραμμές και σε τεχνολογικά εργαλεία τα οποία πλέον έχουν ξεπεραστεί από τις σύγχρονες μεθόδους υψηλότερης ανάλυσης. Η επικαιροποίηση του υλικού αναμένεται επομένως να προσφέρει πολύ πιο λεπτομερή εικόνα για τις γεωλογικές δομές.
Όπως έχει γράψει το powergame.gr, η προσδοκία είναι ότι η αναβάθμιση των στοιχείων θα λειτουργήσει ως εφαλτήριο για νέες παραχωρήσεις θαλάσσιων περιοχών. Όσο μειώνεται η γεωλογική αβεβαιότητα, τόσο περιορίζεται και το κόστος εισόδου για έναν δυνητικό επενδυτή, ο οποίος θα μπορεί να αξιολογήσει με μεγαλύτερη ακρίβεια το δυναμικό μιας περιοχής πριν αποφασίσει εάν θα διεκδικήσει δικαιώματα έρευνας και παραγωγής. Παράλληλα, η συγκέντρωση δεδομένων σε μια μεγάλη ενιαία θαλάσσια ζώνη επιτρέπει την αξιοποίηση οικονομιών κλίμακας, με το Δημόσιο να έχει τη δυνατότητα να ανακτήσει τη σχετική δαπάνη μέσω της διάθεσης των δεδομένων σε ενδιαφερόμενες εταιρείες.
Με αυτόν τον τρόπο, η ΕΔΕΥΕΠ επιχειρεί να λειτουργήσει ως καταλύτης για την επιτάχυνση του upstream, παρέχοντας στους επενδυτές ένα πιο ολοκληρωμένο «πακέτο» πληροφόρησης. Η κίνηση μπορεί να αποδειχθεί «κλειδί» για παράδειγμα για μικρότερους ή μεσαίους διεθνείς «παίκτες» του κλάδου, οι οποίοι αναζητούν πιο στοχευμένες επενδύσεις και χαμηλότερου ρίσκου ευκαιρίες, σε σχέση με τα μεγάλης κλίμακας πρότζεκτ που έχουν αναλάβει στην Ελλάδα οι Chevron και ExxonMobil.
Η επιστροφή της PGS στην ελληνική αγορά
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι, όπως αποκαλύπτει η ίδια η πρόσκληση, αφετηρία για τη νέα διαδικασία αποτέλεσε η επίσημη εκδήλωση ενδιαφέροντος της PGS Exploration (UK) Ltd., η οποία στις αρχές του έτους υπέβαλε σχετικό αίτημα στην ΕΔΕΥΕΠ. Η εταιρεία αποτελεί τον βρετανικό εταιρικό βραχίονα του νορβηγικού ομίλου PGS (νυν TGS) και διαθέτει διεθνή εξειδίκευση στις θαλάσσιες σεισμικές και γεωφυσικές έρευνες.
Η εκδήλωση ενδιαφέροντος από τον συγκεκριμένο «παίκτη» έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς δείχνει ότι η PGS Exploration εκτιμά πως εξακολουθούν να υπάρχουν μη παραχωρημένες περιοχές στη Δυτική Ελλάδα με εμπορικό ενδιαφέρον για πελάτες της και ευρύτερα για εταιρείες του upstream. Ουσιαστικά, η εταιρεία επανέρχεται στην ελληνική αγορά περίπου 14 χρόνια μετά την προηγούμενη μεγάλη σεισμική αποτύπωση που πραγματοποίησε ο όμιλος PGS για λογαριασμό του Δημοσίου.
Οι συγκεκριμένες έρευνες του 2012-2013 τις θαλάσσιες περιοχές από το Ιόνιο και τη δυτική Πελοπόννησο μέχρι τη νότια Κρήτη, στο πλαίσιο της τότε προσπάθειας της πολιτείας να προχωρήσει σε παραχωρήσεις μπλοκ για έρευνα και παραγωγή υδρογονανθράκων. Τα δεδομένα εκείνης της περιόδου αποτέλεσαν ουσιαστικά τη βάση πάνω στην οποία στηρίχθηκε ο γύρος μισθώσεων που ακολούθησε, οδηγώντας σε παραχωρήσεις που παραμένουν ενεργές μέχρι σήμερα.
Από την Κέρκυρα έως νότια της Κρήτης
Η περιοχή που τίθεται τώρα στο επίκεντρο της νέας σεισμικής αποτύπωσης εκτείνεται και πάλι από τα βόρεια της Κέρκυρας έως νότια της Κρήτης, καλύπτοντας σε γενικές γραμμές μια ζώνη αντίστοιχης έκτασης με εκείνη που είχε ερευνηθεί την περίοδο 2012-2013. Ωστόσο, η τελική έκταση των ερευνών, όπως και το εάν θα πραγματοποιηθούν δισδιάστατες ή τρισδιάστατες σεισμικές μελέτες, θα εξαρτηθούν από την προσφορά και το πρόγραμμα που θα υποβάλει η εταιρεία (ή οι εταιρείες) που θα επιλεγεί.
Επίσης, στη ζώνη προς σάρωση περιλαμβάνονται τόσο μη παραχωρημένες περιοχές όσο και θαλάσσια οικόπεδα που έχουν επιστρέψει στο Δημόσιο, όπως το «Δυτικά Κρήτης», το οποίο είχε παραχωρηθεί στην κοινοπραξία ExxonMobil – Helleniq Energy. Παράλληλα, η νέα διαδικασία μπορεί να αγγίξει και περιοχές που ήδη διαθέτουν ενεργές συμβάσεις μίσθωσης. Στην περίπτωση αυτή, πάντως, η χορήγηση της σχετικής άδειας από την ΕΔΕΥΕΠ θα προϋποθέτει την προηγούμενη έγγραφη συναίνεση των υφιστάμενων μισθωτών.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, να υπάρξουν συνέργειες με τα σεισμικά προγράμματα που δρομολογούνται ήδη από τους παραχωρησιούχους. Για παράδειγμα, ανάλογα με την τεχνική προσφορά της εταιρείας που θα επιλεγεί, θα μπορούσαν να πραγματοποιηθούν 3D σεισμικές έρευνες σε περιοχές όπου οι παραχωρησιούχοι σχεδιάζουν να πραγματοποιήσουν 2D σεισμικά, επιταχύνοντας έτσι την απόκτηση λεπτομερέστερης εικόνας για το υπέδαφος. Αντίστοιχα, είναι πιθανό να υπάρξει συγχρονισμός με τις έρευνες που δρομολογεί η Chevron με τη Helleniq Energy στα μπλοκ «Νότια Πελοπόννησος», «Νότια Κρήτη Ι», «Νότια Κρήτη ΙΙ» και «Α2».
Τα κριτήρια επιλογής αναδόχου
Η ΕΔΕΥΕΠ θα αξιολογήσει τις αιτήσεις με βάση μια σειρά από κριτήρια, τα οποία αφορούν τη νομική ικανότητα, την τεχνική επάρκεια, την οικονομική δυνατότητα, καθώς και την τεχνική και οικονομική προσφορά των ενδιαφερόμενων εταιρειών. Η ανάθεση θα γίνει με βάση την πλέον συμφέρουσα προσφορά, λαμβάνοντας υπόψη τη βέλτιστη σχέση μεταξύ τεχνικών και οικονομικών κριτηρίων και τους αντίστοιχους συντελεστές βαρύτητας που προβλέπονται στην πρόσκληση.
Με την ολοκλήρωση της διαδικασίας, η ΕΔΕΥΕΠ θα συνάψει έγγραφη σύμβαση με τον ή τους επιλεγμένους αναδόχους για την εκτέλεση του προγράμματος σεισμικών διασκοπήσεων. Το αποτέλεσμα δεν θα είναι απλώς η απόκτηση ενός ακόμη συνόλου γεωφυσικών δεδομένων, αλλά η δημιουργία μιας νέας «βάσης» πάνω στην οποία μπορεί να στηριχθεί ο επόμενος κύκλος ανάπτυξης του ελληνικού upstream.
