Νέο πακέτο στήριξης της εγχώριας βιομηχανίας, συνολικού ύψους περίπου 100 εκατ. ευρώ, έχει «κλειδώσει» η κυβέρνηση, με στόχο να περιορίσει τις επιβαρύνσεις που προκαλεί φέτος στο λειτουργικό κόστος των επιχειρήσεων το ράλι των ενεργειακών τιμών. Σύμφωνα με πληροφορίες του powergame.gr, η παρέμβαση θα έχει αναδρομική ισχύ, καλύπτοντας μέρος ή και το σύνολο του 2026, ενώ ιδιαίτερη σημασία έχει ότι στην περίμετρο των δικαιούχων εντάσσονται τόσο οι επιχειρήσεις που λαμβάνουν αντιστάθμιση για το έμμεσο κόστος CO2 όσο και εκείνες που δεν καλύπτονται από τον συγκεκριμένο μηχανισμό.
Η απόφαση σηματοδοτεί τη διεύρυνση του κυβερνητικού σχεδιασμού, καθώς, όπως είχε γράψει το powergame, η προσπάθεια στήριξης αρχικά επικεντρωνόταν στις επιχειρήσεις που βρίσκονται εκτός αντιστάθμισης. Ωστόσο, η άνοδος των τιμών ενέργειας οδήγησε στην επιλογή ενός πρόσθετου «διχτύου ασφαλείας» και για τις μεγαλύτερες βιομηχανίες της χώρας, παρά την ενίσχυση που έχει ήδη εξασφαλιστεί γι’ αυτές μέσω της αντιστάθμισης CO2.
Η νέα παρέμβαση θα αξιοποιήσει τα ευρωπαϊκά πλαίσια κρατικών ενισχύσεων CISAF (Clean Industrial Deal State Aid Framework) και METSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework), με διαφορετική αρχιτεκτονική για τις δύο κατηγορίες δικαιούχων. Κοινός παρονομαστής είναι η αναδρομική κάλυψη του αυξημένου κόστους ηλεκτροδότησης μέσα στο 2026, ενώ πλέον μένει να οριστικοποιηθούν ελάχιστες τελικές παράμετροι του μέτρου.
Στήριξη για όλο το 2026 στις επιχειρήσεις εκτός αντιστάθμισης
Για τις επιχειρήσεις που δεν δικαιούνται αντιστάθμιση CO2, η φόρμουλα προβλέπει την κάλυψη ολόκληρου του 2026, με συνδυαστική αξιοποίηση των δύο ευρωπαϊκών πλαισίων. Ειδικότερα, μέσω του CISAF αναμένεται να παρασχεθεί ενίσχυση για τους πρώτους μήνες του έτους, πιθανότατα έως τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο. Στη συνέχεια, από τον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο και μέχρι και τον Δεκέμβριο, τη σκυτάλη θα πάρει το METSAF, το οποίο προβλέπει αυξημένη δυνατότητα επιδότησης του ηλεκτρικού ρεύματος.
Υπενθυμίζεται ότι το CISAF αποτελεί το ευρωπαϊκό πλαίσιο κρατικών ενισχύσεων για την ανταγωνιστικότητα και την απανθρακοποίηση της βιομηχανίας, το οποίο υιοθετήθηκε τον Ιούνιο του 2025. Προβλέπει, μεταξύ άλλων, τη δυνατότητα μείωσης έως 50% της μέσης ετήσιας χονδρεμπορικής τιμής ηλεκτρισμού, για ποσότητα που δεν υπερβαίνει το 50% της ετήσιας κατανάλωσης της επιλέξιμης επιχείρησης.
Το METSAF (Middle East Crisis Temporary State Aid Framework), που εγκρίθηκε τον περασμένο Απρίλιο λόγω της ενεργειακής κρίσης στη Μέση Ανατολή, ενισχύει προσωρινά τις δυνατότητες του CISAF. Ειδικότερα, αυξάνει το μέγιστο ποσοστό μείωσης της τιμής από 50% σε 70%, διατηρώντας το όριο επιλέξιμης κατανάλωσης. Οι πρόσθετες ευελιξίες του ισχύουν έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026, με το μέτρο να επιτρέπει την ενίσχυση και βιομηχανιών οι οποίες υπάγονται στην αντιστάθμιση έμμεσου κόστους CO2. Και στις δύο περιπτώσεις, το 50% των επιδοτήσεων πρέπει να γίνει από τις βιομηχανίες «πράσινες» επενδύσεις.
Το κατώτατο όριο τιμής και οι μεγάλοι καταναλωτές
Σύμφωνα με πληροφορίες, μία από τις λίγες παραμέτρους που απομένει να οριστικοποιηθούν είναι το λεγόμενο floor price, δηλαδή το κατώτατο όριο στο οποίο μπορεί να υποχωρήσει η επιδοτούμενη τιμή αναφοράς. Η επιλογή κινείται μεταξύ 50 και 60 ευρώ ανά Μεγαβατώρα, τόσο για το βασικό σχήμα CISAF όσο και για την αυξημένη ενίσχυση του METSAF. Σημειώνεται ότι, με βάση το ευρωπαϊκό πλαίσιο, floor price δεν μπορεί να οριστεί κάτω από τα 50 ευρώ/MWh.
Η δεύτερη κατηγορία δικαιούχων, που βρίσκεται εκτός του μηχανισμού αντιστάθμισης, αντιστοιχεί σε ετήσια κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας περίπου 1-1,5 Τεραβατωρών. Για τις επιχειρήσεις αυτές επελέγη η κάλυψη ολόκληρου του 2026, καθώς εκτιμήθηκε ότι απαιτείται μεγαλύτερη ενίσχυση των μέχρι σήμερα μέτρων ελάφρυνσης του ενεργειακού κόστους.
Αντίθετα, οι περίπου 40-50 μεγαλύτερες ενεργοβόρες βιομηχανίες, που δικαιούνται αντιστάθμιση CO2, αντιπροσωπεύουν τη μερίδα του λέοντος της συνολικής βιομηχανικής κατανάλωσης, η οποία φτάνει τις 6,5-7 Τεραβατώρες. Γι’ αυτές προβλέπεται πρόσθετη ενίσχυση μέσω του METSAF, με την περίοδο κάλυψης να ξεκινά πιθανότατα από τον Ιούλιο ή τον Αύγουστο και να ολοκληρώνεται στο τέλος Δεκεμβρίου.
Πρόσθετη επιδότηση και για τους δικαιούχους αντιστάθμισης
Η συγκεκριμένη επιλογή αξιοποιεί μία κρίσιμη ευελιξία του METSAF, καθώς το αρχικό CISAF περιόριζε ουσιαστικά τη δυνατότητα πρόσθετης στήριξης των επιχειρήσεων που ήδη λαμβάνουν αντιστάθμιση CO2, λόγω των κανόνων σώρευσης των κρατικών ενισχύσεων. Το έκτακτο πλαίσιο επιτρέπει ευνοϊκότερο συνδυασμό των δύο μηχανισμών, προβλέποντας ότι η συνολική ενίσχυση για την ίδια επιλέξιμη κατανάλωση μπορεί να φτάσει έως το άθροισμα της μέγιστης επιτρεπόμενης αντιστάθμισης CO2 και του 50% της μέγιστης επιδότησης ρεύματος μέσω του CISAF, όπως αυτό τροποποιήθηκε από το METSAF.
Η πρόσθετη προστασία των μεγαλύτερων βιομηχανιών κρίθηκε αναγκαία παρά το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει ήδη πετύχει σημαντική διεύρυνση της αντιστάθμισης για την περίοδο 2026-2030. Υπενθυμίζεται πως, έπειτα από πολύμηνες διαπραγματεύσεις του ΥΠΕΝ με την Κομισιόν, εξασφαλίστηκε υψηλότερος συντελεστής αντιστάθμισης (στο 0,82), αντί της μείωσης που κανονικά θα επερχόταν.
Έτσι, οι δικαιούχοι του μηχανισμού θα λαμβάνουν περίπου 75 εκατ. ευρώ περισσότερα ετησίως, σε σύγκριση με το σενάριο αναφοράς των μειωμένων ενισχύσεων. Ωστόσο, το νέο ράλι των ενεργειακών τιμών άλλαξε τα δεδομένα, καθώς αυξάνει εκ νέου το κόστος παραγωγής και επιβαρύνει ιδιαίτερα τις εξαγωγικές επιχειρήσεις.
Για το μέλλον της εγχώριας βιομηχανίας, μέσα σε αυτό το περιβάλλον ανατιμητικών πιέσεων, το πιο πρόσφατο «καμπανάκι» ήταν η κοινή ανακοίνωση 16 βιομηχανικών και επιχειρηματικών φορέων, στις 22 Σεπτεμβρίου. Οι φορείς ζήτησαν την άμεση ενεργοποίηση του CISAF, όπως ενισχύθηκε με το METSAF, επισημαίνοντας ότι περισσότερες από 700 ενεργοβόρες μεταποιητικές μονάδες χρειάζονται προστασία από τις διακυμάνσεις των τιμών ηλεκτρικής ενέργειας.
Από τις μειώσεις των ΥΚΩ στις μπαταρίες
Το νέο πακέτο των περίπου 100 εκατ. ευρώ έρχεται να προστεθεί στις παρεμβάσεις που έχει ήδη δρομολογήσει το ΥΠΕΝ για τη συγκράτηση του βιομηχανικού ενεργειακού κόστους. Ήδη από την 1η Ιουλίου έχουν μειωθεί κατά 50% οι χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) για τη βιομηχανία, μία παρέμβαση που αφορά περίπου 23.000 καταναλωτές και έχει ετήσιο κόστος της τάξης των 26 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, εκτός από την ενισχυμένη αντιστάθμιση CO2, το υπουργείο προχώρησε πρόσφατα στην απλοποίηση του πλαισίου αυτοκατανάλωσης ηλεκτρικής ενέργειας μέσω net billing, διευκολύνοντας τις επιχειρήσεις να καλύπτουν μέρος των αναγκών τους από την παραγωγή φωτοβολταϊκών.
Μάλιστα, με το νέο πλαίσιο δόθηκε για πρώτη φορά η δυνατότητα εγκατάστασης μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης, χωρίς να απαιτείται ο συνδυασμός με ηλιακό σταθμό. Πρόκειται για επιλογή που σχεδιάζουν να αξιοποιήσουν πολλές επιχειρήσεις, ώστε να περιορίσουν το κόστος ηλεκτροδότησής τους αξιοποιώντας τις διακυμάνσεις των τιμών στη χονδρεμπορική αγορά.
Στην ίδια κατεύθυνση κινείται και ο σχεδιασμός του ΥΠΕΝ για νέο πρόγραμμα επιδότησης μπαταριών αυτοκατανάλωσης στις επιχειρήσεις, με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ. Επομένως, το νέο «δίχτυ ασφαλείας» για το βιομηχανικό ρεύμα συμπληρώνει τις υφιστάμενες παρεμβάσεις, συνδυάζοντας την άμεση απορρόφηση μέρους των αυξήσεων του 2026 με επενδύσεις που μπορούν να περιορίσουν σε πιο μόνιμη βάση το ενεργειακό κόστος της ελληνικής παραγωγής.
