Χρειάστηκαν περίπου 15 χρόνια από τότε που ξεκίνησε, εν μέσω της οικονομικής κρίσης, η διαδικασία παραχώρησης της Εγνατίας Οδού, ώστε να κλείσει η εκκρεμότητα με την ανάληψη της διαχείρισης από μια κοινοπραξία της ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ με τη γαλλική EGIS. Ο νέος παραχωρησιούχος θα εγκατασταθεί τις πρώτες ημέρες του νέου έτους, αν δεν υπάρξουν νέες, δυσάρεστες, εκπλήξεις από πλευράς Δημοσίου. Η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού, στην οποία δεν έχει γίνει ποτέ βαριά συντήρηση, αν και είναι ένας από τους ακριβότερους οδικούς άξονες της χώρας λόγω γεφυρών και σηράγγων, κλείνει ένα μεγάλο κεφάλαιο στη διαχείριση οδικών αξόνων.
Ανοικτό παραμένει, όμως, το κεφάλαιο του βασικού τμήματος του Βόρειου Οδικού Άξονα Κρήτης (ΒΟΑΚ) στον διαγωνισμό για την παραχώρηση, του οποίου έχει μεν επικρατήσει ο όμιλος ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, αλλά είναι κοινό μυστικό πως εδώ και μήνες βρίσκεται σε εξέλιξη διαπραγμάτευση για τη διεύρυνση του μετοχικού σχήματος, με τη συμμετοχή και άλλων εγχώριων κατασκευαστών. Πρόκειται για το τμήμα Κίσσαμος – Χανιά – Ηράκλειο, αφού στα άλλα δύο τμήματα (Χερσόνησος – Νεάπολη και Νεάπολη – Άγιος Νικόλαος) έχουν ήδη εγκατασταθεί οι εργολάβοι.
Ανοικτοί παραμένουν και οι διαγωνισμοί, με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ) για τα τμήματα Θεσσαλονίκη – Έδεσσα και Δράμα – Αμφίπολη. Η τύχη τους θα εξαρτηθεί από τα δημοσιονομικά περιθώρια, καθώς οι ανάδοχοι θα αποζημιώνονται με τις λεγόμενες πληρωμές διαθεσιμότητας. Παραμένει, επίσης, το μεγάλο ερώτημα με τα νέα οδικά έργα της Αττικής.
- Θα γίνουν και πώς θα γίνουν κάποιες από τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού;
- Θα προχωρήσει η περίφημη αστική σήραγγα Ηλιουπόλεως και με ποιο μοντέλο θα υλοποιηθεί, αφού ήδη αντιδρούν οι δήμοι της περιοχής για τυχόν επιβολή διοδίων;
- Θα ανοίξουν οι φάκελοι με τις περίφημες Πρότυπες Προτάσεις, ώστε να δούμε αν θα προχωρήσει ο οδικός άξονας Ελευσίνα – Οινόφυτα που θα συμβάλλει στην αποσυμφόρηση του Κηφισσού;
- Θα προχωρήσει η μετεγκατάσταση των μεταφορικών εταιρειών από τον Ελαιώνα μέσω του διαγωνισμού του Υπερταμείου για κέντρο logistics στη Φυλή, στο ακίνητο του ΟΔΔΥ;
Τόσο για τις επεκτάσεις της Αττικής Οδού, όσο και για τον άξονα Ελευσίνα – Οινόφυτα έχουν κατατεθεί στο υπουργείο Υποδομών φάκελοι ώστε να προχωρήσουν μέσω του συστήματος των Πρότυπων Προτάσεων. Με βάση το συγκεκριμένο μοντέλο, ένας ιδιώτης ωριμάζει μελετητικά ένα έργο και το προτείνει στο Δημόσιο. Στη συνέχεια γίνεται διαγωνισμός και αν δεν αναλάβει το έργο ο προτείνων τότε αποζημιώνεται για το κόστος προετοιμασίας. Στο υπουργείο δεν έχουν ανοίξει εδώ και χρόνια τους φακέλους και ακούγονται διάφορα σενάρια για τις εναλλακτικές λύσεις, ώστε να προχωρήσουν κάποια από τα έργα στο Λεκανοπέδιο. Εσχάτως, υπήρξε ένα παράθυρο πως οι φάκελοι ενδέχεται να ανοίξουν ή τουλάχιστον κάποιοι.
Πώς θα γίνουν τα νέα οδικά έργα στην Αττική Οδό
Ένα από τα σενάρια που έχουν πέσει στο τραπέζι, αλλά η υλοποίησή του συνδέεται με εγκρίσεις από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, είναι η υλοποίηση των νέων έργων της Αττικής μέσω παράτασης υφιστάμενων συμβάσεων παραχώρησης. Για παράδειγμα θα μπορούσε να παραταθεί η σύμβαση παραχώρησης της Νέας Οδού (εκμεταλλεύεται το τμήμα Μεταμόρφωση – Σκάρφεια του ΠΑΘΕ και την Ιόνια Οδό) ώστε να χρηματοδοτηθεί η κατασκευή του άξονα Ελευσίνα – Οινόφυτα.
Με αντίστοιχο μοντέλο θα μπορούσαν να γίνουν και κάποιες επεκτάσεις της Αττικής Οδού. Πρόκειται για σενάρια αφού δεν είναι εύκολο να εγκριθούν τέτοια σχήματα σε οδικούς άξονες που θεωρούνται φιλέτα.
Σε κάθε περίπτωση πρέπει να βρεθεί μια φόρμουλα για την υλοποίηση κάποιων παρεμβάσεων που θα βοηθήσουν ώστε να διαχειριστούμε το κυκλοφοριακό, όταν αρχίσει να λειτουργεί η νέα πόλη που δημιουργείται στο Ελληνικό. Ήδη, σχεδιάζονται επεκτάσεις του Μετρό, ακόμα και μέσα στο συγκρότημα του Ελληνικού, ενώ στα χαρτιά παραμένουν άλλες πρωτοβουλίες όπως η (ακριβή και χρονοβόρος) μετατροπή της Λεωφόρου Βουλιαγμένης σε ελεύθερη λεωφόρο, με ανισόπεδους κόμβους στις διασταυρώσεις. Όσο για τη σήραγγα Ηλιουπόλεως, όπως αναφέρθηκε, ήδη προκαλεί αντιδράσεις χωρίς οι δημοτικοί άρχοντες να προτείνουν κάποια εναλλακτική λύση.
Για την ιστορία, οι επεκτάσεις της Αττικής Οδού είχαν αποτελέσει αντικείμενο δύο διαγωνισμών την τελευταία 25ετία. Και οι δύο διαγωνισμοί ακυρώθηκαν αφού δεν υπήρχαν ούτε επαρκείς τεχνικές μελέτες, ούτε επαρκή δεδομένα για το κόστος και το μοντέλο χρηματοδότησης των νέων έργων, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο δεν θα δημιουργήσουμε νέα μονοπώλια στις οδικές μετακινήσεις εντός του Λεκανοπεδίου.
Επίσης, ενώ από το 2012 έχει προχωρήσει η παραχώρηση του Ελληνικού, έχουμε χάσει περισσότερα από 10 χρόνια χωρίς να μελετήσουμε επαρκώς πως θα διαχειριστούμε τα πρόσθετα κυκλοφοριακά φορτία. Μέσα στη νέα χρονιά θα χρειαστεί να πάρουμε (δύσκολες) αποφάσεις.
