Στα μέσα του 2027 αναμένεται να φτάσουν στην Ελλάδα τα πρώτα Coradia Stream από το πακέτο των 23 συρμών που προβλέπει η νέα σύμβαση με την Hellenic Train, θυγατρική της ιταλικής Trenitalia (FS Group). Η εταιρεία, διά του διευθύνοντος συμβούλου της, Roberto Rinaudo, κατά τη διάρκεια της χθεσινής δημοσιογραφικής ενημέρωσης εμφανίστηκε βέβαιη ότι θα τηρήσει τόσο τη συμφωνία όσο και το ιδιαίτερα συμπιεσμένο χρονοδιάγραμμα παράδοσης. Βέβαια, βασική προϋπόθεση που θέτει η Hellenic Train είναι να έχει ολοκληρωθεί από την πλευρά του υπουργείου Υποδομών η κρίσιμη αναβάθμιση της σιδηροδρομικής υποδομής έως το καλοκαίρι του 2026, ώστε το νέο τροχαίο υλικό να μπορέσει να αξιοποιηθεί πλήρως, σύμφωνα με τον αρχικό σχεδιασμό. Σε διαφορετική περίπτωση, ακόμη και η έγκαιρη άφιξη των συρμών δεν θα αρκεί για να αποδώσουν άμεσα το αναμενόμενο όφελος. Παράλληλα, η εταιρεία θέτει ως στρατηγικό στόχο έως το 2028 να κερδίσει την εμπιστοσύνη ακόμη περισσότερων πολιτών και να διπλασιάσει τον αριθμό των επιβατών της. Το μεταβατικό αυτό διάστημα, και προκειμένου να ενισχύσει τον στόλο πριν από την άφιξη των νέων τρένων, η Hellenic Train ακόμη σχεδιάζει εντός του 2026 να επαναφέρει σε λειτουργία, έπειτα από εκτεταμένη ανακαίνιση, ορισμένα από τα γνωστά «ασημένια βέλη».
Πάντως, από τη Θεσσαλία, ο αναπληρωτής υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, κ. Κωνσταντίνος Κυρανάκης, αναφέρθηκε χθες στην πορεία των έργων αποκατάστασης στον κεντρικό σιδηροδρομικό άξονα, τονίζοντας ότι τα συνεργεία εργάζονται αδιάκοπα στη διπλή γραμμή Αθήνας–Θεσσαλονίκης «χειμώνα και καλοκαίρι, με βροχή, ζέστη ή κρύο», με στόχο, όπως είπε, «ο σιδηρόδρομος να μπει επιτέλους σε νέες ράγες». Υπενθύμισε, μάλιστα, ότι τον περασμένο Απρίλιο, μαζί με τον υπουργό Υποδομών και Μεταφορών, κ. Χρίστο Δήμα, υπεγράφη η σύμβαση για την πλήρη αποκατάσταση του άξονα, με σαφή χρονικό ορίζοντα υλοποίησης. «Στόχος μας είναι το καλοκαίρι ολόκληρος ο άξονας να λειτουργεί με 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση και 100% ETCS», ανέφερε, θέτοντας ως κρίσιμο ορόσημο την πλήρη ενεργοποίηση του συστήματος αυτόματης πέδησης των τρένων.
Στη χθεσινή δημοσιογραφική συνάντηση, ο κ. Roberto Rinaudo χαρακτήρισε τον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη ως το βασικό μέτωπο στο οποίο θα κριθεί η αναβάθμιση του ελληνικού σιδηροδρόμου. Όπως εξήγησε, πρόκειται για τη σημαντικότερη υπεραστική γραμμή της χώρας και για το πεδίο όπου η μείωση του χρόνου ταξιδιού και η αύξηση της συχνότητας των δρομολογίων μπορούν να κάνουν το τρένο πραγματικά ανταγωνιστικό απέναντι στο αεροπλάνο. Στο ίδιο πλαίσιο, χαρακτήρισε την προμήθεια των νέων συρμών Coradia Stream ως τη μεγαλύτερη ιδιωτική επένδυση που έχει υλοποιηθεί ποτέ στις χερσαίες μεταφορές στην Ελλάδα. Στον πυρήνα αυτής της στρατηγικής βρίσκεται ο στόχος ενός σιδηροδρόμου σύγχρονου, αξιόπιστου και βιώσιμου, που θα προσφέρει «σταθερότητα και συνέπεια» και, συνολικά, μια πιο σύγχρονη ταξιδιωτική εμπειρία. Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στον χρόνο παραγγελίας των νέων τρένων. Η εταιρεία υπογράμμισε ότι κινήθηκε «ασυνήθιστα γρήγορα» για τα ευρωπαϊκά δεδομένα, καθώς η παραγγελία προς την Alstom ολοκληρώθηκε σε περίπου δύο μήνες, ενώ τα πρώτα τρένα αναμένεται να έρθουν στο δεύτερο εξάμηνο του 2027 και η παραγγελία να ολοκληρωθεί μέχρι και το 2028. Στην Ευρώπη, όπως επισημάνθηκε, η προμήθεια νέου τροχαίου υλικού διαρκεί συνήθως από 3 έως 4 χρόνια, ανάλογα με τον τύπο του διαγωνισμού και τη διαθεσιμότητα της γραμμής παραγωγής.
Η κ. Παναγιώτα Κατή, Managing Director της Alstom Greece, ανέφερε ότι το δοκιμαστικό τρένο θα φτάσει στην Ελλάδα εντός Ιανουαρίου, εξοπλισμένο με τα απαραίτητα συστήματα αλλά χωρίς θέσεις επιβατών. Το όχημα θα παραμείνει στη χώρα έως τον Μάιο ή τον Ιούνιο, καθώς στο διάστημα αυτό θα πρέπει να ολοκληρωθεί το σύνολο των δοκιμών και να ληφθούν όλες οι απαιτούμενες πιστοποιήσεις βάσει των ευρωπαϊκών προτύπων. Αμέσως μετά την ολοκλήρωση των δοκιμών και τη διασφάλιση ότι πληρούνται όλες οι τεχνικές και κανονιστικές προϋποθέσεις, ο συρμός θα υποβληθεί στη διαδικασία πιστοποίησης από τη Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων και τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Σιδηροδρόμων (ERA).
Η συντήρηση ως προϋπόθεση για τον σιδηρόδρομο του αύριο
Ο πρόεδρος της εταιρείας, κ. Αθανάσιος Ζηλιασκόπουλος, με τη σειρά του έθεσε ως κεντρικό θέμα στη συζήτηση για το μέλλον του σιδηροδρόμου τη συντήρηση, τονίζοντας ότι το ζητούμενο δεν είναι απλώς η υλοποίηση νέων έργων, αλλά η δημιουργία ενός μόνιμου και αξιόπιστου μηχανισμού φροντίδας της υποδομής σε βάθος χρόνου. Όπως επισήμανε, μόνο μέσα από ένα σταθερό μακροπρόθεσμο σχέδιο μπορεί να διασφαλιστεί ότι το δίκτυο θα παραμείνει λειτουργικό και ασφαλές, ανεξάρτητα από τις διακυμάνσεις της ζήτησης. Και αυτό, υπογράμμισε, δεν μπορεί να στηρίζεται αποκλειστικά στα τέλη χρήσης δικτύου που καταβάλλουν οι πάροχοι.
Σύμφωνα με τη λογική που ανέπτυξε, η χρήση της υποδομής μεταβάλλεται ανάλογα με τον αριθμό των δρομολογίων, όμως η ανάγκη συντήρησης είναι διαρκής και ανεξάρτητη από το πόσα τρένα κινούνται κάθε ημέρα. Ακόμη και σε συνθήκες αυξημένης κυκλοφορίας, οι υποχρεώσεις συντήρησης της υποδομής παραμένουν υψηλές. Αν ο στόχος είναι ένα ώριμο δίκτυο με περισσότερα δρομολόγια, τότε, όπως είπε, προϋπόθεση είναι πρώτα να έχει διασφαλιστεί η σωστή συντήρησή του.
Στο παρελθόν, όπως είπε, ο ΟΣΕ λειτουργούσε με λογική επισκευής μετά τη ζημιά. Σήμερα οι τεχνολογίες επιτρέπουν τον έγκαιρο εντοπισμό μικρών αποκλίσεων στη λειτουργία της γραμμής, ώστε να γίνεται άμεση και χαμηλού κόστους παρέμβαση πριν η βλάβη εξελιχθεί σε σοβαρό πρόβλημα. Έτσι, μια περιορισμένη επέμβαση μπορεί να αποτρέψει ζημιές που, αν αφεθούν, οδηγούν σε κόστος εκατοντάδων χιλιάδων ευρώ.
Στόχος ο διπλασιασμός της επιβατικής κίνησης
Η επιβατική κίνηση βρέθηκε στο επίκεντρο της συζήτησης από τη διοίκηση της Hellenic Train. Όπως σημειώθηκε, στόχος είναι να διπλασιαστεί από το 2028, καθώς το μερίδιο του σιδηροδρόμου στην Ελλάδα παραμένει «πολύ χαμηλό» σε σύγκριση με άλλα μέσα μεταφοράς και σχεδόν οριακό αν συγκριθεί με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Σήμερα οι πολίτες επιλέγουν κυρίως το αυτοκίνητο, το λεωφορείο και το αεροπλάνο, γεγονός που, σύμφωνα με την εταιρεία, αφήνει σημαντικό περιθώριο ανάπτυξης για τον σιδηρόδρομο. Στο ίδιο πνεύμα, η ιταλική πλευρά περιέγραψε ένα πιο φιλόδοξο μακροπρόθεσμο όραμα, μιλώντας για προοπτική ανάκτησης έως και του 70% των επιβατών που μετακινούνται σήμερα με κάθε μέσο, υπό την προϋπόθεση ότι το σιδηροδρομικό σύστημα θα καταστεί πραγματικά ανταγωνιστικό.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στο κοινό των επαγγελματιών επιβατών. Όπως επισημάνθηκε, για να κερδηθεί αυτή η κατηγορία απαιτούνται ταχύτερα τρένα και πιο πυκνά δρομολόγια. Και εδώ, όμως, η διοίκηση επέστρεψε στον ίδιο βασικό άξονα. Χωρίς αναβάθμιση της υποδομής σε επίπεδο ποιότητας και ασφάλειας, δεν μπορεί να στηριχθεί ούτε η συχνότητα ούτε η κανονικότητα και, κυρίως, η ακρίβεια των δρομολογίων.
Μέρος της στρατηγικής αύξησης της επιβατικής κίνησης αποτελεί και η στροφή προς τον τουρισμό. Η Hellenic Train αναφέρθηκε σε συνεργασίες με άλλους παρόχους και σε ενίσχυση των σχέσεων με διεθνή ταξιδιωτικά πρακτορεία, με στόχο να προσελκύονται επισκέπτες στην Ελλάδα και μέσω του σιδηροδρόμου. Στη λογική αυτήν, ο σιδηρόδρομος δεν αντιμετωπίζεται μόνο ως ένα εσωτερικό μέσο μετακίνησης, αλλά και ως εργαλείο τουριστικής ανάπτυξης, εφόσον καταφέρει να προσφέρει ποιότητα, αξιοπιστία και ολοκληρωμένες υπηρεσίες.
Πώς θα είναι τα νέα τρένα της Hellenic Train
Τέλος, η Hellenic Train παρουσίασε τα νέα Coradia Stream ως το νέο σημείο αναφοράς για την ταξιδιωτική εμπειρία στον ελληνικό σιδηρόδρομο, συνδέοντας άμεσα το νέο τροχαίο υλικό με την αναβάθμιση της ποιότητας, της χωρητικότητας και της προσβασιμότητας. Όπως τονίστηκε, τα βασικά χαρακτηριστικά των νέων συρμών είναι η καθολική πρόσβαση με χαμηλό δάπεδο και επιβίβαση χωρίς σκαλιά, η αυξημένη χωρητικότητα και η συνολική αναβάθμιση του εσωτερικού περιβάλλοντος.
Οι υπεραστικοί συρμοί θα διαθέτουν 335 θέσεις, ενώ οι προαστιακοί 362, με πρόβλεψη για χώρους ποδηλάτων, καροτσιών και μεγάλων αποσκευών. Σχεδιαστικά, οι μεγάλες γυάλινες επιφάνειες, ο προσαρμοζόμενος φωτισμός LED και η ενισχυμένη ηχομόνωση στοχεύουν σε ένα πιο ήσυχο και άνετο ταξίδι. Με αυτά τα στοιχεία, η εταιρεία συνδέει ευθέως την επένδυση με το ζητούμενο της αξιοπιστίας, της σταθερότητας και της συνέπειας, που, όπως παραδέχεται, αποτελούν βασική προϋπόθεση για να κερδηθεί ξανά η εμπιστοσύνη του επιβάτη.
Ταυτόχρονα, η διοίκηση ξεκαθάρισε ότι το νέο τροχαίο υλικό είναι αναγκαίο, αλλά όχι από μόνο του επαρκές. Για να αυξηθεί ουσιαστικά η επιβατική κίνηση, απαιτείται συνολική αλλαγή στη σχέση της εταιρείας με τους πελάτες της, με μεγαλύτερη έμφαση στην κατανόηση των αναγκών τους και στη μετατροπή της μετακίνησης σε ολοκληρωμένη εμπειρία.
Στο επιχειρησιακό πακέτο αυτής της νέας προσέγγισης εντάσσονται η ισχυρότερη ψηφιοποίηση εντός των τρένων, με έμφαση στη διαθεσιμότητα αξιόπιστου Wi-Fi, η αναβάθμιση των υπηρεσιών εστίασης και των προσφερόμενων προϊόντων, καθώς και η καλύτερη πληροφόρηση πριν και μετά το ταξίδι. Παράλληλα, προβλέπεται ενισχυμένο customer service στους σταθμούς, με πιο ψηφιοποιημένο προσανατολισμό στην ενημέρωση, την έκδοση εισιτηρίων, την καθοδήγηση στις ανταποκρίσεις και τη συνολική υποστήριξη των επιβατών.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται και στη στρατηγική του λεγόμενου last mile. Στόχος είναι ο σιδηρόδρομος να παραμένει χρήσιμος και μετά την άφιξη στον σταθμό, μέσα από συνεργασίες που θα διευκολύνουν τον επιβάτη να καλύψει την τελευταία διαδρομή προς τον τελικό του προορισμό. Η φιλοσοφία αυτής της προσέγγισης είναι μια πιο ολοκληρωμένη υπηρεσία μετακίνησης, που θα καταστήσει το τρένο πιο ελκυστικό και θα διευρύνει σταδιακά τη βάση των πελατών.
