Κόβει την ανάσα ο χορός των εκατομμυρίων που σημειώθηκε τα τελευταία χρόνια σε καταρτίσεις στη χώρα μας. Οι συμβάσεις που έφερε στο φως το Big Mouth του powergame.gr, είναι μόνον μερικές από αυτές και φαίνεται ότι συνιστούν την κορυφή του παγόβουνου. Στη κορυφή δε αυτού του παγόβουνου είναι δύο επιχειρήσεις που τρέχουν δύο αδέλφια οι Χαράλαμπος και Διονύσης Ζαφειρόπουλος. Οι δυό τους είναι οι νέοι «επικυρίαρχοι» της κατάρτισης στην Ελλάδα, με τον πρώτο από τους δύο να τρέχει τη μεγαλύτερη σήμερα ελληνική εταιρεία καταρτίσεων. Πρόκειται για την εταιρεία Άποψη που έχει έδρα στον Πειραιά και η οποία το 2024 είχε κύκλο εργασιών 27 εκατ. ευρώ. Μάλιστα ο κύκλος εργασιών είναι σημαντικά μειωμένος σε σχέση με το 2023 που είχε φτάσει τα 47 εκατ. ευρώ.
Παράλληλα η εταιρεία είχε τη διετία 2023-24 καθαρά κέρδη μετά από φόρους 27 εκατ. ευρώ -μια κερδοφορία που θα τη ζήλευαν πολλές άλλες πολύ μεγαλύτερες επιχειρήσεις. Όχι τυχαία επομένως η εταιρεία κατά την επίμαχη περίοδο επέστρεψε με τη μορφή μερισμάτων στους μετόχους της σχεδόν 20 εκατ. ευρώ. Καθόλου άσχημα για μια επιχείρηση που το 2018 είχε έσοδα 2,1 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη μετά από φόρους 40 χιλ. ευρώ.
Ο αδελφός του Χαράλαμπου Ζαφειρόπουλου, ο Διονύσης ελέγχει μια άλλη σημαντική εταιρεία του χώρου της κατάρτισης με έδρα την Σαλαμίνα. Πρόκειται για την εταιρεία Σαρωνίς ΑΤΕΒΕ και η συνιστά Κέντρο Δια Βίου Μάθησης (ΚΔΒΜ). Συγκαταλέγεται στις τέσσερις μεγαλύτερες της χώρας και τα τελευταία δύο χρόνια (2023-24), η εταιρεία είχε τζίρο 16 εκατ. ευρώ και καθαρά κέρδη 3,4 εκατ. ευρώ.
Στη δεύτερη θέση της αγοράς, πίσω από την Άποψη, φαίνεται να εδραιώνεται η Master AE. Πρόκειται για μια εταιρεία η οποία έχει πολυετή παρουσία στην ελληνική αγορά, αλλά κατά τα τελευταία χρόνια ανέρχεται δυναμικά. Μάλιστα η εταιρεία που έχει έδρα στην Αργυρούπολη το 2024 παρουσίασε αύξηση μεγεθών, όταν οι περισσότεροι ανταγωνιστές της υποχώρησαν (Αποψη, Σαρωνίς κ.ά.). Η εταιρεία μέσα στο 2024 κατάφερε έσοδα 11 εκατ. ευρώ, έναντι 10 εκατ. ευρώ που είχε το 2023.
Το πιο σημαντικό είναι ότι η εταιρεία είχε καθαρά κέρδη 3,7 εκατ. ευρώ το 2024, σημαντικά υψηλότερα από το 2023 που είχαν ανέλθει σε 2,8 εκατ. ευρώ. Μάλιστα μέσα στο 2024 η εταιρεία διένειμε 2 εκατ. ευρώ από τα κέρδη του 2023 στους μετόχους της.
Την πρώτη τετράδα της αγοράς αναμφίβολα συμπληρώνει η Universal Εκπαιδευτική, η οποία δεν είναι άλλη από την παλιά ΑΚΜΗ του Κωνσταντίνου Ροδόπουλου. Η εταιρεία το 2024 είχε έσοδα της τάξης των 5,9 εκατ. ευρώ, έναντι 11,3 εκατ. ευρώ το 2023. Η εταιρεία παρουσίασε επίσης σημαντική μείωση κερδών, από 1,7 εκατ. ευρώ στα 0,8 εκατ. ευρώ το 2024. Ωστόσο παρά τη μείωση τα κέρδη το 2024 έναντι του 2023, τα έσοδα παραμένουν μυθικά σε σχέση με το 2018. Τη χρονιά εκείνη το ΑΚΜΗ ΚΕΚ είχε τζίρο 272 χιλ. ευρώ και καθαρά κέρδη 26 χιλ. ευρώ. Τα μερίσματα δε της εταιρείας τα δύο τελευταία χρόνια για τα οποία υπάρχουν στοιχεία ξεπερνούν το 1,7 εκατ. ευρώ, δηλαδή τον τζίρο πολλών ετών του παρελθόντος.
Καταλύτης ΕΣΠΑ και ΤΑΑ
Τα στοιχεία των επιχειρήσεων δείχνουν ότι το 2024, η αγορά «έκατσε» μετά από ένα σπριντ που έκανε το 2020-2023. Αυτό είναι εύλογο καθώς η πορεία αυτή αποδίδεται αποκλειστικά στις κρατικές δράσεις κατάρτισης ανέργων και εργαζομένων, μέσα από προγράμματα του ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ. Και καθώς αυτές είναι οι «εύκολες» απορροφήσεις, τα προγράμματα αυτά έτρεξαν στην αρχή, αλλά στη συνέχεια τα ποσά εξαντλήθηκαν, παρόλο που στον ορίζοντα υπάρχουν και άλλες συμβάσεις όπως έγραψε και το Big Mouth (Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση κ.λπ.).
Φαίνεται επομένως ότι καταλύτης άνθησης των δραστηριοτήτων των προαναφερόμενων επιχειρήσεων, αλλά και άλλων ανταγωνιστών τους, είναι αναμφίβολα οι καταρτίσεις των μεγάλων χρηματοδοτικών εργαλείων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής. Δηλαδή του Ταμείου Ανάκαμψης και του ΕΣΠΑ, τόσο της προηγούμενης περιόδου (2014-2020), όσο και της τρέχουσας (2021-2027). Τα δύο αυτά χρηματοδοτικά εργαλεία έριξαν τα τελευταία 5-6 χρόνια πάνω από 300 εκατ. ευρώ σε καταρτίσεις και εκπαιδεύσεις προσωπικού.
Συγκεκριμένα από το 2019 έως και σήμερα, σύμφωνα με τα στοιχεία του Κεντρικό Ηλεκτρονικό Μητρώο Δημοσίων Συμβάσεων (ΚΗΜΔΗΣ) έχουν υπογραφεί πάνω από 36 συμβάσεις ύψους άνω του 1,0 εκατ. ευρώ η κάθε μια. Η μεγαλύτερη από αυτές είναι «Ολοκληρωμένη Παρέμβαση για Νέους 18-29» που υλοποίησε το Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος (ΤΕΕ) και ανήλθε σε ύψος 11,47 εκατ. ευρώ.
Στόχος της σύμβασης ήταν η επαγγελματική κατάρτιση 4.160 ανέργων, ηλικίας 18-29 ετών σε ψηφιακά επαγγέλματα, ενεργειακά και τεχνικά επαγγέλματα. Η μικρότερη σύμβαση σε ύψος ήταν οι «Ολοκληρωμένες παρεμβάσεις ενδυνάμωσης του εργατικού δυναμικού για τη Δίκαιη Αναπτυξιακή Μετάβαση» ύψους 2,3 εκατ. ευρώ. Το έργο αφορά το τμήμα της Μεγαλόπολης (Τμήμα 2) και υλοποιήθηκε από το Ινστιτούτο Εργασίας (ΙΝΕ) της ΓΣΕΕ. Το πρώτο τμήμα αφορά στη Δυτ. Μακεδονία, είχε συμβατικό τίμημα 7,06 εκατ. ευρώ και είχε πάλι ως αναθέτουσα αρχή του ΙΝΕ της ΓΣΕΕ.
Οι 9 που ξεχωρίζουν
Το σύνολο των έργων αυτής της τάξης (άνω του 1 εκατ. ευρώ) ανατέθηκε τα τελευταία χρόνια σε δύο ντουζίνες επιχειρήσεις. Ωστόσο οι 9 από αυτές έλαβαν τη μερίδα του λέοντος. Ειδικότερα οι επιχειρήσεις που ανέλαβαν τα περισσότερα έργα είναι οι:
- ΑΠΟΨΗ ΑΕ που έχει αναλάβει/συμμετέχει σε έργα 135.251.076,45 ευρώ
- ΣΑΡΩΝΙΣ ABETE (ΚΕΚ Αττικής) που έχει αναλάβει/συμμετέχει σε έργα 110.563.261,40 ευρώ
- UNIVERSAL ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ Α.Ε. (πρώην ΑΚΜΗ ΚΕΚ) που έχει αναλάβει/συμμετέχει σε έργα 104.328.368,94 ευρώ
- I.DE.A ΕΠΕ που έχει αναλάβει/συμμετέχει σε έργα ύψους 84.153.642,39 ευρώ
- ΤΕΧΝΟΠΟΛΙΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ Α.Ε. που έχει αναλάβει/συμμετέχει σε έργα ύψους 74.927.314,75 ευρώ
- ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΑΕ (πρώην ΕΛΕΝΗ ΔΙΑΦΩΝΙΔΟΥ ΚΑΙ ΣΙΑ Ο.Ε. που τρέχει το ομώνυμο ΠΡΩΤΑΓΟΡΑΣ ΚΕΚ κι έχει έδρα στην Καβάλα) που έχει αναλάβει/συμμετέχει σε έργα ύψους 67.492.980,35 ευρώ
- ΜΑΣΤΕΡ ΑΕ (ΜΑΣΤΕΡ ΚΕΚ) που συμμετέχει σε έργα 61.374.937,10 ευρώ
- ΠΑΠΑΒΑΣΙΛΕΙΟΥ ΑΘ.& ΣΙΑ ΕΕ (ΕΥΚΛΕΙΔΗΣ ΚΔΒΜ) που συμμετέχει σε έργα ύψους 39.290.049,35 ευρώ και τέλος
- ΔΙΑΒΑΛΚΑΝΙΚΟ Κέντρο Επιχ. Ανάπτυξης ΑΕ που συμμετέχει σε έργα ύψους 31.667.026,30 ευρώ.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μέχρι πρόσφατα, αρκετές από τις προαναφερόμενες εταιρείες που συμμετέχουν σε έργα δεκάδων εκατ. ευρώ, ήταν είτε Ετερόρρυθμες, είτε Ομόρρυθμες επιχειρήσεις. Ορισμένες δε από αυτές δεν ανακοινώνανε καν ετήσια αποτελέσματα. Επίσης αναφέρουμε ότι τα έργα συνολικού ύψους 223 εκατ. ευρώ που ανατέθηκαν στους προαναφερόμενους φορείς αλλά και σε άλλους, η συνολική έκπτωση που επιτεύχθηκε ήταν 1,5 εκατ. ευρώ. Δηλαδή η έκπτωση που δόθηκε από τους διαγωνιζόμενους ήταν μόλις 1,1%! Με εξαίρεση δε μιας σύμβασης στην οποία συμμετείχαν τρεις διαγωνιζόμενοι, σε όλες τις άλλες, συνολικά 35 συμβάσεις ύψους άνω του 1 εκατ. ευρώ, οι διαγωνιζόμενοι ήταν μόλις ένας. Στις περιπτώσεις αυτές, τα έργα τα μοιράζονταν οι ενδιαφερόμενοι που συμμετείχαν στους διαγωνισμούς με τη μορφή ένωσης εταιρειών. Το φαινόμενο δε αυτό παρατηρείται κατά μήκος όλων των αναθετουσών αρχών που αναλαμβάνουν τέτοια έργα να προωθήσουν μεταξύ των οποίων το ΙΝΕ ΓΣΕΕ, η ΕΣΕΕ, η ΚΕΕΕ, το ΤΕΕ, το ΙΝΣΕΤΕ, ο ΣΒΕ και πολλοί άλλοι.
Έτσι οι εταιρείες του κλάδου κατάρτισης «μοιράζονται» τις δουλειές, όπως ακριβώς συνέβη και στα έργα τεχνολογίας, αλλά και σε άλλους τομείς έργων του ΤΑΑ και του ΕΣΠΑ. Ο ανταγωνισμός ήταν και είναι ανύπαρκτος και σπανίως οι εκπτώσεις στα προσφερόμενα τιμήματα, ξεπερνούσε το 2%. Στους 7 διαγωνισμούς του ΙΝΕ ΓΣΕΕ για παράδειγμα, η μέση έκπτωση που επιτεύχθηκε στα προσφερόμενα τιμήματα ήταν 0,5%. Υπήρξε μάλιστα διαγωνισμός όπου η προσφορά που κατατέθηκε δεν είχε έκπτωση ούτε ένα λεπτό του ευρώ.
Πρόκειται για το διαγωνισμό «Ολοκληρωμένες Παρεμβάσεις για την ενίσχυση γνώσεων και δεξιοτήτων ανέργων Πτυχιούχων νέων έως 29 ετών, σε δυναμικούς τομείς του αναπτυξιακού μοντέλου της Οικονομίας» με αναθέτουσα αρχή το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδος.
Το έργο αφορούσε στην παροχή υπηρεσιών εκπαίδευσης και πιστοποίησης 1.840 νέων ανέργων, πτυχιούχων από σχολές και τμήματα γεωτεχνικής κατεύθυνσης. Είχε δε προϋπολογισμό 5.975.400 ευρώ και η μοναδική προσφορά που κατατέθηκε από την ένωση εταιρειών Σαρωνίς-Τεχνόπολις περιέλαβε ως τίμημα το ίδιο ακριβώς ποσό.
Αναλυτικά οι εταιρείες και τα έργα που έλαβαν ΕΔΩ
