Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή και τα προβλήματα στις ενεργειακές μεταφορές μέσω των Στενών του Ορμούζ επιβαρύνουν τις προοπτικές της ευρωπαϊκής οικονομίας.
Ασθενέστερη από ό,τι αναμενόταν προηγουμένως προβλέπεται να είναι η ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2026, καθώς η επανέναρξη των εχθροπραξιών στη Μέση Ανατολή εντείνει την αβεβαιότητα και προκαλεί νέες πιέσεις στις αγορές ενέργειας.
Σύμφωνα με δημοσκόπηση του Bloomberg, η οποία πραγματοποιήθηκε από τις 3 έως τις 8 Ιουλίου και συγκέντρωσε τις εκτιμήσεις 56 οικονομολόγων, η ανάπτυξη της οικονομίας της ζώνης του ευρώ αναμένεται πλέον να περιοριστεί στο 0,5% κατά τη διάρκεια του έτους.
Η νέα πρόβλεψη είναι χαμηλότερη από το 0,7% που ανέμεναν οι αναλυτές έναν μήνα νωρίτερα, αλλά και από το 0,8% που προβλέπει το βασικό σενάριο της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Η υποβάθμιση αντανακλά τις αυξανόμενες ανησυχίες για τον αντίκτυπο της γεωπολιτικής έντασης στις τιμές της ενέργειας, στο εμπόριο και στη συνολική οικονομική δραστηριότητα.
Τα Στενά του Ορμούζ και η νέα ενεργειακή αβεβαιότητα
Ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, δήλωσε την Παρασκευή ότι η εκεχειρία με το Ιράν έχει τερματιστεί, σημειώνοντας ωστόσο ότι οι ειρηνευτικές συνομιλίες πρόκειται να συνεχιστούν.
Η αναζωπύρωση των συγκρούσεων έχει προκαλέσει προβλήματα στη διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ, έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαδρόμους για τη μεταφορά πετρελαίου και άλλων ενεργειακών προϊόντων. Οι εξελίξεις αυτές περιόρισαν την αισιοδοξία που είχε διαμορφωθεί μεταξύ οικονομολόγων και στελεχών της ΕΚΤ ότι οι ενεργειακές ροές θα αποκαθίσταντο σταδιακά.
Χαρακτηριστική ήταν η τοποθέτηση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος και μέλους του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Γιάννη Στουρνάρα, ο οποίος ανέφερε την Παρασκευή ότι η επανέναρξη των μαχών έφερε την κεντρική τράπεζα «πίσω στο σημείο μηδέν».
Η δήλωση αποτυπώνει το δίλημμα που αντιμετωπίζει εκ νέου η ΕΚΤ: από τη μία πλευρά η εξασθένηση της ανάπτυξης και από την άλλη η επιμονή των πληθωριστικών πιέσεων, ιδιαίτερα εφόσον οι τιμές της ενέργειας παραμείνουν αυξημένες.
Στο 2,8% ο πληθωρισμός
Οι οικονομολόγοι αναθεώρησαν προς τα κάτω και τις εκτιμήσεις τους για την ανάπτυξη της Ευρωζώνης το 2028, ενώ διατήρησαν αμετάβλητη την πρόβλεψή τους για το 2027.
Παράλληλα, η διάμεση εκτίμηση για τον πληθωρισμό το 2026 διαμορφώνεται στο 2,8%. Το ποσοστό είναι ελαφρώς χαμηλότερο από την πρόβλεψη του προηγούμενου μήνα, μετά τη μεγάλη υποχώρηση των τιμών του πετρελαίου που είχε προηγηθεί.
Μέρος αυτής της πτώσης έχει, ωστόσο, ήδη αντιστραφεί λόγω της επιστροφής των συγκρούσεων. Παρά τη μικρή υποβάθμιση της πρόβλεψης, ο πληθωρισμός εξακολουθεί να βρίσκεται αισθητά υψηλότερα από τον στόχο του 2% που έχει θέσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα.
Νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο
Οι συμμετέχοντες στην έρευνα εκτιμούν ότι η ΕΚΤ θα προχωρήσει σε νέα αύξηση των επιτοκίων τον Σεπτέμβριο, μετά την άνοδο κατά 25 μονάδες βάσης που αποφασίστηκε τον Ιούνιο.
Η νέα αύξηση αναμένεται να αποτελέσει μέρος της προσπάθειας της κεντρικής τράπεζας να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις, ακόμη και σε ένα περιβάλλον χαμηλότερης ανάπτυξης.
Σύμφωνα με τις ίδιες εκτιμήσεις, η πρώτη μείωση των επιτοκίων τοποθετείται έναν χρόνο αργότερα, τον Σεπτέμβριο του 2027. Οι προβλέψεις δείχνουν ότι η νομισματική πολιτική στην Ευρωζώνη ενδέχεται να παραμείνει περιοριστική για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα, όσο η γεωπολιτική κρίση διατηρεί την αβεβαιότητα γύρω από την ενέργεια και τον πληθωρισμό.
