Διπλό σήμα κινδύνου για την Ευρωζώνη εκπέμπει ο Ευρωπαϊκός Μηχανισμός Σταθερότητας (ESM) , προειδοποιώντας ότι η ευρωπαϊκή οικονομία παραμένει ευάλωτη σε δύο αλληλένδετους κινδύνους που αφορούν μια νέα κλιμάκωση στη Μέση Ανατολή, που θα μπορούσε να αναζωπυρώσει την ενεργειακή κρίση, και μια απότομη διόρθωση στις αμερικανικές χρηματοπιστωτικές αγορές.
Στην πρώτη έκδοση της ετήσιας έκθεσης «Euro Area Stability Watch», ο ESM περιγράφει ένα δυσμενές σενάριο στο οποίο οι δύο αυτοί κίνδυνοι εκδηλώνονται ταυτόχρονα. Σε μια τέτοια περίπτωση, η Ευρωζώνη θα μπορούσε να βρεθεί αντιμέτωπη με ύφεση, ενώ ο πληθωρισμός θα μπορούσε να κινηθεί κοντά στο 5%, ανατρέποντας την προσπάθεια σταθεροποίησης που έχει προηγηθεί μετά τις αλλεπάλληλες κρίσεις των τελευταίων ετών.
Ο κίνδυνος νέου ενεργειακού σοκ
Ο πρώτος μεγάλος κίνδυνος που εντοπίζει ο ESM συνδέεται με τη γεωπολιτική αστάθεια και, ειδικότερα, με το ενδεχόμενο νέας ανάφλεξης στη Μέση Ανατολή. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα ανατιμήσεων στην ενέργεια, να επιβαρύνει τις επιχειρήσεις και τα νοικοκυριά και να αναζωπυρώσει τις πληθωριστικές πιέσεις στην Ευρώπη.
𝗧𝗵𝗲 𝗘𝘂𝗿𝗼 𝗔𝗿𝗲𝗮 𝗦𝘁𝗮𝗯𝗶𝗹𝗶𝘁𝘆 𝗪𝗮𝘁𝗰𝗵 𝗶𝘀 𝗻𝗼𝘄 𝗮𝘃𝗮𝗶𝗹𝗮𝗯𝗹𝗲.
Today, the European Stability Mechanism (ESM) launches the Euro Area Stability Watch, its new publication on euro area financial stability.
The report provides an annual assessment of… pic.twitter.com/IJBe0bzrzq
— ESM (@ESM_Press) July 6, 2026
Η εμπειρία των προηγούμενων ετών έχει δείξει ότι η ευρωπαϊκή οικονομία παραμένει ιδιαίτερα ευαίσθητη στις διακυμάνσεις των τιμών ενέργειας. Παρότι η ευρωζώνη έχει ενισχύσει την ανθεκτικότητά της μετά την ενεργειακή κρίση, η εξάρτηση από διεθνείς ενεργειακές ροές και η ευρύτερη αστάθεια στις αγορές καυσίμων εξακολουθούν να αποτελούν παράγοντες υψηλού ρίσκου.
Δεύτερο μέτωπο από τις ΗΠΑ
Το δεύτερο ζήτημα αφορά την πιθανότητα απότομης ανατιμολόγησης των αμερικανικών χρηματοοικονομικών περιουσιακών στοιχείων. Ο ESM επισημαίνει ότι η έκθεση της ευρωζώνης στις αμερικανικές αγορές έχει αυξηθεί σημαντικά την τελευταία δεκαετία, γεγονός που καθιστά την Ευρώπη περισσότερο ευάλωτη σε ένα πιθανό σοκ που θα ξεκινούσε από τις ΗΠΑ.
Οι ανησυχίες συνδέονται με την πολιτική αβεβαιότητα, τη βιωσιμότητα των αμερικανικών δημοσιονομικών μεγεθών, αλλά και τις υψηλές αποτιμήσεις στις μετοχές, ιδίως σε τομείς που έχουν ενισχυθεί από την προσδοκία μεγάλων κερδών λόγω τεχνητής νοημοσύνης. Μια απότομη διόρθωση στις ΗΠΑ θα μπορούσε να μεταφερθεί γρήγορα στις ευρωπαϊκές αγορές, αυξάνοντας το κόστος χρηματοδότησης και πιέζοντας τις επενδύσεις.
Σύμφωνα με το δυσμενές σενάριο που εξετάζεται, η ανάπτυξη της ευρωζώνης θα μπορούσε να περιοριστεί στο 0,6% το 2026 και να γυρίσει σε αρνητικό έδαφος το 2027, με συρρίκνωση 0,4%. Την ίδια στιγμή, οι πιέσεις στις αγορές θα μπορούσαν να οδηγήσουν σε σημαντικές απώλειες τόσο στις αμερικανικές όσο και στις ευρωπαϊκές μετοχές.
Ο ESM τονίζει ότι η ανθεκτικότητα της ευρωζώνης δεν μπορεί να θεωρείται δεδομένη. Όσο μειώνονται τα δημοσιονομικά αποθέματα ασφαλείας και αυξάνεται η ανάγκη χρηματοδότησης των κρατών, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούν η αξιοπιστία, η συνετή δημοσιονομική διαχείριση και η έγκαιρη αντιμετώπιση των κινδύνων.
Η έκθεση προειδοποιεί ότι ένα περιβάλλον χαμηλής ανάπτυξης και αυξημένων επιτοκίων θα μπορούσε να επιβαρύνει τη δυναμική του δημόσιου χρέους σε αρκετά κράτη-μέλη. Σε πιο μακροπρόθεσμο ορίζοντα, ο μέσος λόγος χρέους προς ΑΕΠ στη ζώνη του ευρώ θα μπορούσε να αυξηθεί σημαντικά σε σχέση με το βασικό σενάριο, εάν η οικονομία παραμείνει εγκλωβισμένη σε ασθενικούς ρυθμούς ανάπτυξης.
