Σε μια ιδιότυπη παγίδα υψηλού κόστους και παρατεταμένης αβεβαιότητας βρίσκονται τα μεταφορικά πρακτορεία του Ελαιώνα, καθώς το ναυάγιο της μετεγκατάστασης στη Φυλή έχει οδηγήσει σε πάγωμα επενδύσεων, σημαντικές αυξήσεις μισθωμάτων και διαρκή αναζήτηση προσωρινών λύσεων. Το πιο εντυπωσιακό στοιχείο είναι ότι τα ενοίκια για χώρους πρακτορείων έχουν φθάσει πλέον ακόμη και τα 13-15 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, όταν πριν κινούνταν περίπου στα 7-9 ευρώ, παρά το γεγονός ότι πολλές από τις εγκαταστάσεις είναι παλαιές και στερούνται βασικών υποδομών.
Την εικόνα περιγράφει στο powergame.gr ο Κωνσταντίνος Παπαγεωργίου, πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, ο οποίος υπογραμμίζει ότι το βασικό πρόβλημα δεν είναι μόνο το ύψος των μισθωμάτων, αλλά η πλήρης έλλειψη σαφούς ορίζοντα για το πού θα μεταφερθούν τελικά οι επιχειρήσεις. Η αγορά θεωρούσε επί χρόνια ότι η μετεγκατάσταση ήταν προ των πυλών, με αποτέλεσμα αρκετές εταιρείες να μην ανανεώνουν μακροχρόνια συμβόλαια ούτε να επενδύουν ουσιαστικά στις υφιστάμενες εγκαταστάσεις. Όταν όμως το σχέδιο δεν προχώρησε όπως αναμενόταν, οι επιχειρήσεις αναγκάστηκαν να επιστρέψουν στην αγορά μισθώσεων, δεχόμενες αυξήσεις που, σύμφωνα με τον ίδιο, ξεπερνούν σε αρκετές περιπτώσεις το 30%.
Η κατάσταση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη διάσταση αν συνυπολογιστεί ότι πολλές εγκαταστάσεις στον Ελαιώνα χρονολογούνται από τις δεκαετίες του 1950 και του 1960, ενώ ακόμη και οι νεότερες που κατασκευάστηκαν τη δεκαετία του 1970 έχουν πλέον ηλικία άνω των 50 ετών. Πρόκειται για χώρους που σχεδιάστηκαν για άλλες ανάγκες και άλλες διαστάσεις οχημάτων, με αποτέλεσμα σήμερα σε αρκετές περιπτώσεις να δυσκολεύεται ακόμη και η κίνηση των σύγχρονων φορτηγών.
Χωρίς ψυκτικούς θαλάμους και με πλημμυρικό κίνδυνο
Στις παλαιωμένες εγκαταστάσεις προστίθεται και η έλλειψη βασικών υποδομών. Στην περιοχή του Ελαιώνα διακινούνται ευπαθή προϊόντα, χωρίς να υπάρχουν επαρκείς σύγχρονοι ψυκτικοί θάλαμοι. Όπως αναφέρει ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, επιχειρήσεις καταφεύγουν σε προσωρινές λύσεις, χρησιμοποιώντας φορτηγά ή ρυμουλκούμενα-ψυγεία συνδεδεμένα με ρεύμα για να διατηρήσουν τα προϊόντα στις αναγκαίες θερμοκρασίες.
Την ίδια στιγμή, τον χειμώνα οι έντονες βροχοπτώσεις δημιουργούν φόβους για πλημμυρικά φαινόμενα, ενώ το καλοκαίρι η περιοχή έχει βρεθεί αντιμέτωπη ακόμη και με σοβαρές πυρκαγιές. Ο κ. Παπαγεωργίου περιγράφει περιστατικό φωτιάς σε απόσταση περίπου 50-60 μέτρων από εγκαταστάσεις, όταν εργαζόμενοι και επιχειρηματίες αναγκάστηκαν να χρησιμοποιήσουν περονοφόρα οχήματα για να απομακρύνουν ξύλινες παλέτες και άλλα εύφλεκτα υλικά μέχρι να περιοριστεί το μέτωπο. Η εικόνα που σκιαγραφείται είναι αυτή μιας περιοχής υψηλής επιχειρηματικής πυκνότητας, αλλά χαμηλής ανθεκτικότητας σε κινδύνους που θα έπρεπε να έχουν αντιμετωπιστεί με οργανωμένες υποδομές.
Η μετεγκατάσταση παραμένει μετέωρη
Το μεγαλύτερο αγκάθι παραμένει η μετεγκατάσταση των πρακτορείων από τον Ελαιώνα και τον Βοτανικό. Σύμφωνα με τον κ. Παπαγεωργίου, έχουν ήδη ξεκινήσει απομακρύνσεις εγκαταστάσεων λόγω των αλλαγών στην περιοχή του Βοτανικού και σε κάποιες επιχειρήσεις έχει δοθεί η κατεύθυνση ότι μέχρι το τέλος του έτους θα πρέπει να μετακινηθούν προς την ευρύτερη περιοχή του Θριασίου. Ωστόσο, δεν υπάρχει ακόμη σαφής και επισήμως ανακοινωμένη οριστική τοποθεσία για τη συγκέντρωση των πρακτορείων. Στην αγορά κυκλοφορούν ανεπίσημες πληροφορίες ότι υπάρχει πρόθεση να επανέλθει το σχέδιο της Φυλής, χωρίς όμως να υπάρχει μέχρι στιγμής επίσημη ενημέρωση που να επιτρέπει στις επιχειρήσεις να σχεδιάσουν με ασφάλεια την επόμενη ημέρα τους. Αυτό ακριβώς είναι που κρατά πίσω και τις επενδύσεις. Όταν μια επιχείρηση δεν γνωρίζει αν θα παραμείνει σε έναν χώρο για έναν χρόνο, τρία χρόνια ή δέκα, δύσκολα θα διαθέσει σημαντικά κεφάλαια για αναβαθμίσεις, ψυκτικούς θαλάμους, νέες ράμπες, αυτοματισμούς ή άλλες σύγχρονες υποδομές.
Γιατί η Φυλή παραμένει κομβική
Για τον κλάδο, η Φυλή εξακολουθεί να θεωρείται μια από τις πλέον κατάλληλες επιλογές, όχι απλώς επειδή υπάρχει διαθέσιμος χώρος, αλλά επειδή βρίσκεται κοντά στο Θριάσιο, πάνω σε βασικούς οδικούς άξονες και σε σχετικά μικρή απόσταση από την Αθήνα. Ο σχεδιαζόμενος χώρος για τη συγκέντρωση των πρακτορείων είναι της τάξης των 450 στρεμμάτων, όμως, όπως επισημαίνει ο κ. Παπαγεωργίου, δεν αρκεί να βρεθεί ένα οικόπεδο αυτού του μεγέθους οπουδήποτε. Πρέπει να βρίσκεται σε θέση που να εξυπηρετεί την καθημερινή λειτουργία της αγοράς.
Τα πρακτορεία λειτουργούν ως ένα πυκνό επιχειρηματικό οικοσύστημα. Όταν ένα φορτηγό έχει να παραδώσει εμπορεύματα σε πολλά πρακτορεία, η γεωγραφική συγκέντρωση της αγοράς μειώνει χρόνο και κόστος. Αν μια επιχείρηση μετακινηθεί μόνη της αρκετά χιλιόμετρα μακριά, δημιουργείται επιπλέον κόστος για τον μεταφορέα και το ίδιο το πρακτορείο μπορεί να χάσει ανταγωνιστικότητα. Αυτό συνέβη, σύμφωνα με τον κ. Παπαγεωργίου, σε ορισμένες επιχειρήσεις που είχαν ήδη μετακινηθεί προς περιοχές κοντά στη Φυλή θεωρώντας ότι η οργανωμένη μετεγκατάσταση ήταν θέμα χρόνου. Καθώς όμως η υπόλοιπη αγορά παρέμεινε στον Ελαιώνα, βρέθηκαν ουσιαστικά «εκτός αγοράς».
Άλλο πρακτορείο, άλλο logistics center
Ένα από τα σημεία στα οποία επιμένει περισσότερο ο πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Logistics είναι ότι ένα μεταφορικό πρακτορείο δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως μια απλή αποθήκη logistics. Στα μεγάλα κέντρα logistics τα εμπορεύματα μπορούν να αποθηκεύονται για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Στα πρακτορεία, αντίθετα, υπάρχει σχεδόν συνεχής κίνηση: τα φορτηγά εισέρχονται, τα εμπορεύματα ξεφορτώνονται, ταξινομούνται και φορτώνονται ξανά ώστε να φύγουν για τον επόμενο προορισμό.
Γι’ αυτό και χρειάζεται διαφορετικός πολεοδομικός και κυκλοφοριακός σχεδιασμός, με μεγάλους χώρους ελιγμών, κατάλληλες εισόδους και εξόδους, ράμπες φορτοεκφόρτωσης και δυνατότητα διαχείρισης μεγάλου αριθμού βαρέων οχημάτων σε 24ωρη βάση. Το Θριάσιο, επομένως, δεν μπορεί από μόνο του να λύσει το ζήτημα των πρακτορείων. Μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά, αλλά απαιτείται ειδικά σχεδιασμένη υποδομή που να ανταποκρίνεται στη διαφορετική λειτουργία των μεταφορικών επιχειρήσεων.
Οι επιχειρήσεις πληρώνουν ακριβότερα για λιγότερες υποδομές
Η μεγαλύτερη αντίφαση της σημερινής κατάστασης βρίσκεται ίσως εδώ: ενώ τα μισθώματα ανεβαίνουν, η ποιότητα των εγκαταστάσεων παραμένει στάσιμη. Τα πρακτορεία πληρώνουν σήμερα 13-15 ευρώ/τ.μ., χωρίς οργανωμένες υποδομές ψύξης, χωρίς επαρκείς χώρους στάθμευσης και ελιγμών, χωρίς σύγχρονες εγκαταστάσεις υποστήριξης των οδηγών και συχνά σε κτίρια ηλικίας δεκαετιών. Αυτό έχει ως αποτέλεσμα πολλές επιχειρήσεις να επενδύουν από μόνες τους σε προσωρινές λύσεις για να μπορέσουν να συνεχίσουν τη λειτουργία τους, παρότι δεν γνωρίζουν για πόσο ακόμη θα παραμείνουν στις συγκεκριμένες εγκαταστάσεις.
Η έλλειψη οδηγών και οι μετακλήσεις από την Ινδία
Παράλληλα, ο κλάδος βρίσκεται αντιμέτωπος με έντονη έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού. Σύμφωνα με τον κ. Παπαγεωργίου, από τα μέσα του 2025 και στις αρχές του 2026 αρκετές επιχειρήσεις logistics στράφηκαν σε μετακλήσεις εργαζομένων από την Ινδία, προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες τους.
Η έλλειψη οδηγών και προσωπικού κάνει ακόμη πιο επιτακτική την ανάγκη για καλύτερες συνθήκες εργασίας. Στον Ασπρόπυργο, τη Μαγούλα και την ευρύτερη περιοχή του Θριασίου λείπουν, σύμφωνα με τον ίδιο, οργανωμένοι χώροι στάθμευσης φορτηγών αντίστοιχοι με αυτούς που υπάρχουν στο εξωτερικό. Όπως εξηγεί, ένα σύγχρονο πάρκινγκ φορτηγών δεν είναι απλώς ένας ανοιχτός χώρος. Χρειάζεται να διαθέτει ασφαλείς θέσεις στάθμευσης, κάμερες, χώρους ανάπαυσης και ύπνου, εστίαση και βασικές υπηρεσίες για τους οδηγούς.
Ο κ. Παπαγεωργίου εκφράζει έντονο προβληματισμό και για τους χρόνους υλοποίησης. Ακόμη κι αν το σχέδιο της Φυλής επανέλθει, εκτιμά ότι απαιτείται μεγάλη προσπάθεια ώστε να μη χαθεί άλλη μία δεκαετία σε διαδικασίες και καθυστερήσεις.
Χαρακτηριστικά αναφέρει την περίπτωση του Θριασίου. Όταν ξεκίνησε η συζήτηση για την οργανωμένη ανάπτυξή του, η ευρύτερη περιοχή δεν είχε ακόμη τη σημερινή συγκέντρωση αποθηκών. Στο μεταξύ, η ιδιωτική αγορά αναπτύχθηκε, νέες εγκαταστάσεις κατασκευάστηκαν και η περιοχή μετατράπηκε σε έναν από τους μεγαλύτερους πόλους logistics της χώρας, ενώ η οργανωμένη υποδομή χρειάστηκε πολύ περισσότερο χρόνο για να ωριμάσει.
Για τον πρόεδρο της Ελληνικής Εταιρείας Logistics, το ζήτημα υπερβαίνει τον Ελαιώνα και τη Φυλή. Αφορά τη συνολική στρατηγική της Ελλάδας για την εφοδιαστική αλυσίδα. Η χώρα επιδιώκει να ενταχθεί ενεργότερα στους μεγάλους ευρωπαϊκούς και παγκόσμιους εμπορευματικούς διαδρόμους, μεταξύ των οποίων και ο IMEC, ο Οικονομικός Διάδρομος Ινδίας–Μέσης Ανατολής–Ευρώπης. Ο ίδιος θεωρεί ότι η φιλοδοξία αυτή δεν συμβαδίζει με τη σημερινή εικόνα των εγκαταστάσεων. «Όταν μιλάμε για παγκόσμιους διαδρόμους, δεν μπορούμε να πορευόμαστε με καταστάσεις του 1950 και του 1960 και να θέλουμε να γίνουμε κόμβος εφοδιαστικής αλυσίδας», τονίζει.
