Ο Ρήνος στεγνώνει και θα πληρώσουμε ακριβά τον λογαριασμό

Σε ιστορικό χαμηλό η στάθμη του ποταμού Ρήνου με αποτελέσματα να εκτοξεύεται το κόστος μεταφοράς στην Ευρώπη

Ο ποταμός Ρήνος © EPA/MATIAS BASUALDO

Σε δομικό πρόβλημα για τη γερμανική οικονομία και συνολικά για τις ευρωπαϊκές εφοδιαστικές αλυσίδες εξελίσσονται τα εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα του Ρήνου, καθώς η παρατεταμένη ξηρασία αναγκάζει τα φορτηγά πλοία να κινούνται με πολύ μικρότερα φορτία και με αποτέλεσμα ο μεγαλύτερος όγκος εμπορευμάτων να διοχετεύεται σε δρόμους και σιδηροδρόμους.

Η κατάσταση έφθασε σε ακραία επίπεδα στα μέσα Αυγούστου καθώς στο Kaub, κοντά στο Κόμπλεντς και σε ένα από τα πιο κρίσιμα σημεία για τη ναυσιπλοΐα στον Ρήνο, ο δείκτης στάθμης υποχώρησε στις 15 Αυγούστου στα μόλις 6 εκατοστά, κάτω από το προηγούμενο ιστορικό χαμηλό των 25 εκατοστών που είχε καταγραφεί το 2018.

Η εικόνα έχει βελτιωθεί τις τελευταίες ημέρες, χωρίς όμως να έχει εξομαλυνθεί. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του γερμανικού συστήματος ELWIS, την Παρασκευή 21 Αυγούστου η στάθμη στο Kaub είχε ανέβει στα 45 εκατοστά, παραμένοντας πολύ χαμηλότερα από τα επίπεδα που επιτρέπουν την κανονική φόρτωση των πλοίων.

Σημειώνεται ότι τα εκατοστά στον δείκτη του Kaub δεν αντιστοιχούν στο συνολικό βάθος του ποταμού. Ο συγκεκριμένος δείκτης χρησιμοποιείται ως σημείο αναφοράς για τον υπολογισμό του διαθέσιμου βάθους ναυσιπλοΐας, με τον Ρήνο στο σημείο αυτό να είναι περίπου ένα μέτρο βαθύτερος από την ένδειξη.

Έως 1.300 ευρώ επιπλέον ανά κοντέινερ

Η οικονομική ζημιά για τις μεταφορές είναι κάτι παραπάνω από σημαντική και πολυδιάστατη. Όταν η στάθμη πέφτει, τα πλοία πρέπει να μειώνουν το φορτίο τους ώστε να περιορίζουν το βύθισμά τους. Στα βόρεια τμήματα του ποταμού, ορισμένα φορτηγά πλοία κινούνται ακόμη και με 20% ή λιγότερο της συνολικής χωρητικότητάς τους, γεγονός που σημαίνει ότι απαιτούνται περισσότερα δρομολόγια για τη μεταφορά της ίδιας ποσότητας εμπορευμάτων.

Σύμφωνα με τη γαλλική La Tribune, στα πιο επιβαρυμένα τμήματα του δικτύου το πρόσθετο κόστος μπορεί να ξεπεράσει τα 1.300 ευρώ ανά κοντέινερ. Οι μεταφορικές εταιρείες στρέφονται όλο και περισσότερο σε φορτηγά και τρένα, όμως και οι δύο αυτές εναλλακτικές έχουν περιορισμένη διαθέσιμη χωρητικότητα.

Η Contargo, μία από τις μεγαλύτερες εταιρείες logistics στον Ρήνο, έχει ήδη αυξήσει τις σιδηροδρομικές υπηρεσίες και τη χρήση φορτηγών, ενώ αξιοποιεί περισσότερο τερματικούς σταθμούς στον Κάτω Ρήνο για να διατηρήσει τις εφοδιαστικές αλυσίδες σε λειτουργία. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σοβαρό επειδή ο Ρήνος αποτελεί μία από τις σημαντικότερες εμπορευματικές αρτηρίες της Ευρώπης, συνδέοντας τα μεγάλα λιμάνια του Ρότερνταμ και της Αμβέρσας με τις βιομηχανικές περιοχές της Γερμανίας. Μέσω του ποταμού μεταφέρονται μεταξύ άλλων καύσιμα, χημικά προϊόντα, άνθρακας, μεταλλεύματα, σιτηρά και πρώτες ύλες για τη βιομηχανία.

Καμπανάκι από την Bundesbank

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στον κλάδο των μεταφορών. Η Bundesbank προειδοποίησε ότι η χαμηλή στάθμη των ποταμών αρχίζει πλέον να αποτελεί ουσιαστικό εμπόδιο για την ήδη εύθραυστη ανάκαμψη της μεγαλύτερης οικονομίας της Ευρώπης.

Στη μηνιαία έκθεσή της, η γερμανική κεντρική τράπεζα επισημαίνει ότι οι περιορισμένες δυνατότητες μεταφοράς μέσω των βασικών ποτάμιων αρτηριών και η απότομη αύξηση του κόστους logistics αναμένεται να επιβαρύνουν τη βιομηχανική παραγωγή και τις εξαγωγές στο τρίτο τρίμηνο.

Ιδιαίτερα εκτεθειμένες είναι οι βιομηχανίες χημικών, ενέργειας και χάλυβα, καθώς και οι εταιρείες εμπορίας αγροτικών προϊόντων, οι οποίες έχουν ήδη προειδοποιήσει για αυξημένο κόστος και περιορισμούς στην παραγωγή. Το μέγεθος της επίδρασης του Ρήνου στη γερμανική οικονομία έχει φανεί και στο παρελθόν. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο του Κιέλου για την Παγκόσμια Οικονομία, όταν η στάθμη στο Kaub παραμένει κάτω από τα 78 εκατοστά για 30 συνεχόμενες ημέρες, η γερμανική βιομηχανική παραγωγή μπορεί να μειωθεί κατά περίπου 1%.