Μειδιάματα προκάλεσε στην αγορά πληροφορικής η απόφαση του υπουργείου Ανάπτυξης να προχωρήσει σε διετή προγραμματική συμφωνία για την προμήθεια Η/Υ για το σύνολο του Ελληνικού δημοσίου για τους επόμενους 24 μήνες. Τα μειδιάματα προέρχονται από το γεγονός ότι το κείμενο της πρόσκλησης για τη διαβούλευση κάνει λόγο για… σταθερές τιμές των Η/Υ σε όλη τη διάρκεια ισχύος της προγραμματικής συμφωνίας.
Η αγορά γνωστοποίησε ότι κανένας δεν πρόκειται να συμμετάσχει στην προγραμματική συμφωνία, καθώς σε αντίθεση με το παρελθόν, οι τιμές των Η/Υ, μετά από 40 συνεχή χρόνια που μειώνονται, πλέον αυξάνονται. Οι απαντήσεις που δόθηκαν δεν χρήζουν περαιτέρω σχολιασμού.
«Η απαίτηση διατήρησης αμετάβλητων τιμών για δύο έτη δημιουργεί σημαντικό και δύσκολα υπολογίσιμο επιχειρηματικό κίνδυνο για τους προμηθευτές. Στην πράξη, κανένας οικονομικός φορέας δεν μπορεί να εξασφαλίσει ότι οι κατασκευαστές ή οι επίσημοι διανομείς θα διατηρήσουν σταθερές τις τιμές τους για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα, ιδιαίτερα όταν δεν είναι γνωστά εκ των προτέρων ο χρόνος σύναψης των επιμέρους Εκτελεστικών Συμβάσεων ούτε οι συγκεκριμένες ποσότητες εξοπλισμού που θα περιλαμβάνονται σε αυτές», αναφέρει στη διαβούλευση του υπουργείου, η εταιρεία Byte του ομίλου Ideal.
Πώς αντιδρά ο κλάδος της πληροφορικής
«Αναφορικά με το χρονικό διάστημα της διετίας που καλούνται να δεσμευτούν οι υποψήφιοι ανάδοχοι για σταθερή τιμή εξοπλισμού (Η/Υ) είμαστε πεπεισμένοι ότι κάτι τέτοιο την περίοδο που διανύουμε είναι πρακτικά αδύνατο», αναφέρει ο σχολιασμός της εταιρείας Uni Systems του ομίλου Quest. H εταιρεία προσθέτει ακόμη ότι οι τιμές των τσιπς μνήμης των Η/Υ κατά τους τελευταίους 18 μήνες έχουν αυξηθεί πάνω από 400% και η τάση συνεχίζει να είναι αυξητική με μεταβολή μήνα με μήνα και να συμπαρασύρουν αντίστοιχα όλη τη σύνθεση των Η/Υ.
Ακόμη και ο Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Πληροφορικής Ελλάδος (ΣΕΠΕ) σήκωσε μπαϊράκι στην πρόσκληση. «Όπως γνωρίζει πολύ καλά το υπουργείο Ανάπτυξης, μετά από σχετική μας αλληλογραφία και συναντήσεις παρουσία του Υπουργού, υπάρχει από το τέλος του 2025 ένα τεράστιο πρόβλημα με ανεξέλεγκτες αυξήσεις τιμών και έλλειψη εξοπλισμού ψηφιακής τεχνολογίας διεθνώς, το οποίο οφείλεται στην αλματώδη αύξηση της ζήτησης ψηφιακού εξοπλισμού, λόγω της εκρηκτικής ανάπτυξης της Τεχνητής Νοημοσύνης. Ήδη επιχειρήσεις-μέλη μας έχουν υποστεί καταπτώσεις εγγυητικών επιστολών και κινδυνεύουν με εκπτώσεις σε υπογεγραμμένες συμβάσεις από προηγούμενα έτη, λόγω του ότι αδυνατούν να τις ανταποκριθούν στις υποχρεώσεις τους εξαιτίας του προβλήματος αυτού», αναφέρει ο ΣΕΠΕ στο σχολιασμό που κατέθεσε στην πρόσκληση διαβούλευσης για τη νέα προγραμματική συμφωνία του υπoυργείου Ανάπτυξης.
Και συνεχίζει: «Με βάση, λοιπόν, όλα αυτά, τα οποία σας είναι ήδη γνωστά, δεν είναι δυνατόν να προχωρήσετε στην προκήρυξη διαγωνισμού για σύναψη διετούς συμφωνίας πλαισίου για εξοπλισμό ψηφιακής τεχνολογίας, κάτω από αυτές τις συνθήκες και την υφιστάμενη νομοθεσία. Είμαστε στη διάθεση σας να εξετάσουμε από κοινού πιθανή διαφοροποίηση των διαδικασιών μας, εντός του συνταγματικού και ενωσιακού πλαισίου, ώστε να είναι εφικτή η αγορά ψηφιακού εξοπλισμού από το ελληνικό Δημόσιο».
Αντίστοιχες είναι οι τοποθετήσεις όλων των παραγόντων της αγοράς στη διαβούλευση του υπουργείου Ανάπτυξης. Οι πολυεθνικές μάλιστα απαντούν ότι τα συστήματα που θέλει να προμηθευτεί το δημόσιο κοστίζουν από 1.600 ευρώ (πλέον ΦΠΑ) έως και 2.200 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), τιμές πρωτόγνωρες για τα προηγούμενα χρόνια. Επίσης προτείνουν οι τιμές να αναθεωρούνται ανά τρίμηνο.
Άνθρωποι της αγοράς παρατηρούν ότι στην κυβέρνηση έχουν μείνει στις εποχές που, όπως έλεγε και πρόεδρος του ομίλου Quest Θεόδωρος Φέσσας, οι εταιρείες κερδίζανε από την μείωση τιμής στο hardware που παραδίδανε τρία – τέσσερα χρόνια μετά. Και μέχρι πρόσφατα αυτό συνέβαινε. «Συνήθως μπαίναμε (στις προγραμματικές του υπ. Ανάπτυξης) περιμένοντας να βγάλουμε χρήματα το δεύτερο και το τρίτο έτος (της συμφωνίας)», λέει στέλεχος της αγοράς.
Αξίζει να σημειωθεί ότι μια εταιρεία που ανέλαβε πέρυσι προγραμματική συμφωνία στο υπουργείο Ανάπτυξης κινδυνεύει να κηρυχθεί έκπτωτη αφού οι παραδόσεις της δεν μπορούν να εκπληρωθούν στις τιμές στις οποίες δεσμεύτηκε. Το θέμα έχει φτάσει και στα συνδικαλιστικά όργανα του κλάδου πληροφορικής, τα οποία με παρεμβάσεις στην πολιτική ηγεσία και στο Μέγαρο Μαξίμου, ζητούν να υπάρξει ρύθμιση για την αντιμετώπιση κήρυξης έκπτωτων προμηθευτών λόγω ανατιμήσεων στο hardware των Η/Υ. Μέχρι στιγμής ωστόσο δεν υπάρχει αυτή η ρύθμιση.
Ο ρόλος της Τεχνητής Νοημοσύνης
Το πρόβλημα τιμών στο hardware των Η/Υ προέρχεται από την υπέρμετρες αυξήσεις των τιμών στα τσιπς μνήμης. Καθώς η Τεχνητή Νοημοσύνη γίνεται «τσουνάμι» οι μεγάλες οι μεγάλοι παίκτες της αγοράς (Amazon, Microsoft, Google κ.λπ.) θέλουν γιγαντιαία data centers για να την στηρίξουν. Αυτά απαιτούν διαρκείς αγορές hardware και έχουν στερέψει τους παραγωγούς υλικών Η/Υ και κυρίως τσιπς μνήμης, για τα οποία υπάρχουν 2-3 μονάδες παραγωγής σε όλο το πλανήτη.
Το αποτέλεσμα είναι ακόμη και οι τιμές των προσωπικών υπολογιστών που αγοράζουμε για το σπίτι ή το γραφείο, να έχουν εκτοξευθεί. Και ακόμη χειρότερο είναι ότι η τάση αύξησης αυτή δεν πρόκειται να μειωθεί στον ορατό ορίζοντα καθώς οι αποκαλούμενοι hyperscalers, χτίζουν μονάδες Η/Υ που απλώνονται σε εκατοντάδες και χιλιάδες στρέμματα γης. Με τον τρόπο αυτό, στραγγίζουν την όποια παραγωγή ηλεκτρονικών γίνεται σε διεθνές επίπεδο.
