Οι πραγματικοί μισθοί στην Ελλάδα έχουν πέσει κάτω από τα επίπεδα του 2019 λόγω του υψηλού πληθωρισμού και της ακρίβειας που μαστίζει τα νοικοκυριά. Μεγάλοι αρνητικοί συντελεστές είναι η ξέφρενη άνοδος των ενοικίων και οι υψηλές τιμές της ενέργειας που ροκανίζουν την αγοραστική δύναμη των πολιτών. Είναι ενδεικτικό ότι στη χώρα μας το ποσοστό όσων επιβαρύνονται υπερβολικά από το κόστος στέγασης ανέρχεται στο 26,4%, το υψηλότερο στην Ευρώπη. Παράλληλα, στο μέτωπο της ενεργειακής φτώχειας μαζί με την Βουλγαρία, τη Λιθουανία, την Πορτογαλία και την Ισπανία καταγράφουμε τις χειρότερες ευρωπαϊκές επιδόσεις.
Αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία που καταγράφονται στην ετήσια έκθεση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την απασχόληση και την κοινωνική κατάσταση (Employment and Social Developments in Europe, ESDE 2026) η οποία δόθηκε σήμερα στη δημοσιότητα με τίτλο «Η κοινωνικοοικονομική αξία της ποιότητας της εργασίας». Η Ελλάδα όπως προκύπτει από την έκθεση συγκεντρώνει μερικούς από τους χειρότερους κοινωνικούς και οικονομικούς δείκτες της Ένωσης. Πρόκειται για αρνητικές επιδόσεις που σκιαγραφούν με μελανά χρώματα τις συνθήκες κάτω από τις οποίες αναγκάζεται να ζει μεγάλο μέρος των ελληνικών νοικοκυριών συγκριτικά με άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Έτσι, όπως διαπιστώνει η έκθεση το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού στην Ελλάδα ανέρχεται στο 27,5%, το δεύτερο υψηλότερο μετά τη Βουλγαρία (29%) και ελάχιστα πάνω από τη Ρουμανία (27,4%).
Πραγματικοί μισθοί κάτω από το 2019
Το πιο χαρακτηριστικό εύρημα για την Ελλάδα αφορά στην αγοραστική δύναμη. Σύμφωνα με την έκθεση, οι διαδοχικές κρίσεις μετά το 2019 έπληξαν σοβαρά τα νοικοκυριά. Το 2026 οι πραγματικοί μισθοί στην ΕΕ θα είναι κατά 1,4% υψηλότεροι από το 2019. Στην Ελλάδα θα παραμείνουν κάτω από τα επίπεδα του 2019, με απόκλιση -0,1%. Το ίδιο προβλέπεται για τη Φινλανδία (-1,3%), τη Γαλλία (-2,4%) και την Ιταλία (-3,9%).
Στον αντίποδα, οι πραγματικοί μισθοί αυξήθηκαν κατά 44,8% στη Βουλγαρία, 30,3% στην Ουγγαρία, 27,7% στη Ρουμανία, 26,6% στη Λιθουανία και 26,2% στην Κροατία. Στην Πορτογαλία η αύξηση ήταν 18,1%, στη Μάλτα 11,1% και στην Κύπρο 10,4%.
Η Επιτροπή εντάσσει πάντως την Ελλάδα μαζί με τη Δανία, τη Φινλανδία, τη Γαλλία και την Ιταλία στις χώρες που βελτίωσαν την ανταγωνιστικότητα κόστους σε σχέση με τον μέσο όρο της ΕΕ, σε περιβάλλον μέτριας αύξησης των μισθών.
Φτώχεια, στέγη και ενέργεια
Στην ΕΕ το ποσοστό του πληθυσμού σε κίνδυνο φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού υποχώρησε οριακά από 21% το 2024 σε 20,9% το 2025. Η Ελλάδα όμως άγγιξε το 27,5% και ήταν το δεύτερο υψηλότερο ποσοστό μετά τη Βουλγαρία (29%) και ελάχιστα πάνω από τη Ρουμανία (27,4%). Το χαμηλότερο ποσοστό το έχει η Τσεχία με 11,5%.
Ακόμη μεγαλύτερη είναι η απόκλιση σε ότι αφορά το κόστος στέγασης. Το ποσοστό όσων επιβαρύνονται υπερβολικά από το κόστος στέγασης στην ΕΕ κυμαίνεται από 2,4% στην Κύπρο έως 26,4% στην Ελλάδα, που είναι το υψηλότερο. Το 2025 οι τιμές των κατοικιών στην ΕΕ αυξήθηκαν κατά 5,5% και το κόστος στέγασης απορρόφησε το 18,9% του διαθέσιμου εισοδήματος των νοικοκυριών, έναντι 19,2% το 2024. Στην ενεργειακή φτώχεια, η Ελλάδα ανήκει μαζί με τη Βουλγαρία, τη Λιθουανία, την Πορτογαλία και την Ισπανία στις χώρες με ποσοστά άνω του 15%. Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος μειώθηκε από 9,2% το 2024 σε 8,8% το 2025.
Πίνακας 1: Εισόδημα και συνθήκες διαβίωσης
| Δείκτης | Ελλάδα | ΕΕ-27 | Χειρότερη / καλύτερη επίδοση |
| Πραγματικοί μισθοί 2026 έναντι 2019 | -0,1% | +1,4% | Ιταλία -3,9% / Βουλγαρία +44,8% |
| Κίνδυνος φτώχειας ή κοινωνικού αποκλεισμού (2025) | 27,5% | 20,9% | Βουλγαρία 29% / Τσεχία 11,5% |
| Υπερβολική επιβάρυνση από στεγαστικό κόστος | 26,4% | — | Ελλάδα 26,4% / Κύπρος 2,4% |
| Αδυναμία επαρκούς θέρμανσης κατοικίας (2025) | άνω του 15% | 8,8% | — |
| Ικανοποίηση από τη ζωή (κλίμακα 1-10, 2025) | 6,9 (6,7 το 2024) | 7,2 | Βουλγαρία 6,3 / Φινλανδία και Ρουμανία 7,8 |
Η ικανοποίηση από τη ζωή ακολουθεί την ίδια εικόνα. Με βαθμό 6,9 η Ελλάδα βρίσκεται μαζί με τη Βουλγαρία (6,3) και τη Λετονία (6,9) στις τρεις χαμηλότερες θέσεις, παρά τη βελτίωση από το 6,7 το 2024.
Ποιότητα εργασίας: φως και σκιές
Η έκθεση εξετάζει την ποιότητα της εργασίας την περίοδο 2014-2024 και η εικόνα της Ελλάδας είναι μεικτή. Η ακούσια μερική απασχόληση μειώθηκε κατά 4,6 μονάδες, μία από τις μεγαλύτερες βελτιώσεις μαζί με την Ιρλανδία (-7,9), την Ισπανία (-4,7) και την Ολλανδία (-4,4). Η συχνότητα των παρατεταμένων ωραρίων μειώθηκε στην Ελλάδα περισσότερο από κάθε άλλη χώρα, κατά 6,1 μονάδες, ενώ ακολουθεί η Τσεχία με μείωση 5,1 μονάδων. Αντίθετα, η ακούσια προσωρινή απασχόληση αυξήθηκε κατά 2,2 μονάδες, περισσότερο από κάθε άλλη χώρα, και το 2024 βρισκόταν πολύ πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο. Η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις έξι χώρες, μαζί με το Βέλγιο, την Εσθονία, το Λουξεμβούργο, τη Φινλανδία και τη Σουηδία, όπου η ποιότητα της εργασίας επιδεινώθηκε σε δύο ή περισσότερους από τους δείκτες που εξετάστηκαν.
Η ανάλυση ανά κλάδο δείχνει πού εντοπίζονται τα προβλήματα.
Πίνακας 2: Η Ελλάδα στους κλάδους με τις μεγαλύτερες αποκλίσεις
| Κλάδος και δείκτης | Ελλάδα | Μέσος όρος κλάδου ΕΕ | Μέσος όρος ΕΕ (όλοι οι κλάδοι) |
| Εκπαίδευση: ακούσια προσωρινή απασχόληση | 19,4% | 11,6% | 6,4% |
| Εκπαίδευση: μη δηλωμένα ωράρια | 26,4% | 18,6% | 33,9% |
| Μεταποίηση: μη δηλωμένα ωράρια | 54,6% | 33,1% | 33,9% |
| Άμυνα: παρατεταμένα ωράρια | 14,4% | 6,2% | 6,5% |
| Άμυνα: μη δηλωμένα ωράρια | 65,9% | 39,2% | 33,9% |
| Φροντίδα: χαμηλές αμοιβές | 29,8% | 11,0% | 14,7% |
Στην εκπαίδευση η Ελλάδα με ποσοστό 19,4% βρίσκεται στην τέταρτη θέση της ΕΕ στην ακούσια προσωρινή απασχόληση, πίσω από τη Φινλανδία (26,1%), την Ιταλία (21,9%) και την Ισπανία (20,9%). Η Επιτροπή αποδίδει το φαινόμενο εν μέρει στη διάκριση μεταξύ μονίμων του δημοσίου και συμβασιούχων. Στη μεταποίηση η Ελλάδα έχει το υψηλότερο ποσοστό μη δηλωμένων ωραρίων στην Ένωση, μπροστά από τη Ρουμανία (47,6%) και τη Σλοβακία (42,3%). Στο προσωπικό της άμυνας κατέχει την πρώτη θέση τόσο στα παρατεταμένα ωράρια όσο και στα μη δηλωμένα, μπροστά από τη Σουηδία (61,3%) και την Ιρλανδία (61,2%). Στους εργαζομένους φροντίδας τα χαμηλά ημερομίσθια είναι συχνότερα μόνο στη Λετονία (46,2%), την Εσθονία (40,7%), τη Μάλτα (37%) και την Ισπανία (32,2%). Στον ίδιο κλάδο όμως η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη δεκαετή μείωση της ακούσιας προσωρινής απασχόλησης στην ΕΕ, κατά 12 μονάδες.
Νέοι, δεξιότητες και τεχνητή νοημοσύνη
Το 2025 το ποσοστό απασχόλησης των νέων αποφοίτων ηλικίας 20-34 ετών στην ΕΕ ανήλθε στο 82,1%. Η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο ποσοστό στην Ένωση με 54,5%, ενώ το υψηλότερο το έχει η Τσεχία με 85,7%. Η Ελλάδα αναφέρεται επίσης μαζί με την Ισπανία και την Ιταλία στις χώρες όπου η ανεργία των νέων και το ποσοστό των νέων εκτός απασχόλησης, εκπαίδευσης ή κατάρτισης παρέμειναν υψηλά το 2024.
Οι εργαζόμενοι που γεννήθηκαν εκτός ΕΕ απασχολούνται συχνότερα από κάθε άλλη ομάδα σε θέσεις κατώτερες των προσόντων τους. Στην Ελλάδα το ποσοστό τους φθάνει το 58,4%, το υψηλότερο στην Ένωση, μπροστά από την Εσθονία (52,2%) και την Ιταλία (50,4%). Ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 35,7%.
Η χρήση τεχνητής νοημοσύνης από τις επιχειρήσεις στην ΕΕ αυξήθηκε από 7,6% το 2021 σε 13,4% το 2024 και σχεδόν 20% το 2025. Στην Ελλάδα το ποσοστό είναι κάτω από 10%, όπως και στη Ρουμανία, την Πολωνία, τη Βουλγαρία και την Κύπρο. Στη Δανία, τη Φινλανδία και τη Σουηδία ξεπερνά το 35%. Σύμφωνα με την έκθεση, η υιοθέτηση της τεχνητής νοημοσύνης αυξάνει την παραγωγικότητα της εργασίας κατά περίπου 4%.
Δείκτης | Ελλάδα | ΕΕ-27 | Καλύτερη επίδοση |
Απασχόληση νέων αποφοίτων 20-34 ετών (2025) | 54,5% | 82,1% | Τσεχία 85,7% |
Γεννημένοι εκτός ΕΕ σε θέσεις κατώτερες των προσόντων τους | 58,4% | 35,7% | — |
Επιχειρήσεις που χρησιμοποιούν τεχνητή νοημοσύνη (2025) | κάτω από 10% | σχεδόν 20% | Δανία, Φινλανδία, Σουηδία άνω του 35% |
Εβδομαδιαία χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε θέσεις καλύτερης ποιότητας | 6,6% | 12,7% | Δανία 20,5% |
Εθνικός στόχος απασχόλησης 2030 | 71,1% | 78% | Ουγγαρία 85% |
—
