Πώς μπορεί ένα ελληνικό νησί να κερδίσει περισσότερες διανυκτερεύσεις τον Μάιο ή τον Οκτώβριο, όταν οι υποδομές του ήδη δοκιμάζονται τον Αύγουστο;
Και πώς μπορεί ένας λιγότερο γνωστός προορισμός να διεκδικήσει μερίδιο από την τουριστική ζήτηση; Η κατανομή των επισκεπτών σε περισσότερες περιοχές και πέρα από τους μήνες αιχμής βρίσκεται στο επίκεντρο της πρώτης ευρωπαϊκής στρατηγικής για τον βιώσιμο τουρισμό, την οποία υιοθέτησε σήμερα η Κομισιόν.
Τη στρατηγική παρουσίασαν στις Βρυξέλλες ο επίτροπος Βιώσιμων Μεταφορών και Τουρισμού Απόστολος Τζιτζικώστας και ο εκτελεστικός αντιπρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ραφαέλε Φίτο.
Η Ευρώπη συγκεντρώνει περίπου το 40% των διεθνών τουριστικών αφίξεων παγκοσμίως, σύμφωνα με την Επιτροπή. Το οικονομικό αποτύπωμα του κλάδου στην ΕΕ αντιστοιχεί, κατά την ίδια πηγή, στο 10% της ακαθάριστης προστιθέμενης αξίας και σε περισσότερες από 20 εκατ. θέσεις εργασίας. Πίσω από αυτά τα μεγέθη, όμως, βρίσκεται μια άνιση κατανομή της ζήτησης. Τέσσερις χώρες, η Ισπανία, η Γαλλία, η Γερμανία και η Ιταλία, συγκεντρώνουν πάνω από το 60% των διανυκτερεύσεων στην ΕΕ.
Και μέσα στους ίδιους τους προορισμούς, η συγκέντρωση της κίνησης σε λίγες εβδομάδες αυξάνει την πίεση σε υποδομές και φυσικούς πόρους, ενώ άλλες περιοχές δυσκολεύονται να προσελκύσουν επισκέπτες.
Τι εργαλεία ετοιμάζει η Κομισιόν
Η Επιτροπή προβλέπει ένα ευρωπαϊκό μοντέλο διαχείρισης του τουρισμού, μια σύσταση του Συμβουλίου και μια εργαλειοθήκη που θα βοηθά τους προορισμούς να διαχειρίζονται τις ροές επισκεπτών και να ενθαρρύνουν τα ταξίδια όλο τον χρόνο. Σχεδιάζει επίσης ευρωπαϊκό δίκτυο συντονισμού για την αντιμετώπιση κρίσεων στον τουρισμό. Η σημερινή απόφαση αφορά την υιοθέτηση της στρατηγικής. Η σύσταση και τα εργαλεία για τους προορισμούς είναι δράσεις που προβλέπεται να ακολουθήσουν.
Για την Ελλάδα, το πρακτικό ενδιαφέρον βρίσκεται στις αποφάσεις που καλούνται να πάρουν οι προορισμοί και οι επιχειρήσεις. Ένας δήμος σε νησί με μεγάλη κίνηση χρειάζεται να ξέρει πότε και πού πιέζονται οι υποδομές του. Μια ξενοδοχειακή επιχείρηση που εξετάζει αν μπορεί να ανοίξει νωρίτερα ή να κλείσει αργότερα χρειάζεται να εκτιμήσει αν η ζήτηση και η συνδεσιμότητα δικαιολογούν το επιπλέον κόστος λειτουργίας.
Εκεί αποκτούν σημασία το Ευρωπαϊκό Παρατηρητήριο Τουρισμού και ο κοινός ευρωπαϊκός χώρος δεδομένων, που προβλέπει η στρατηγική.
Τι προβλέπεται για τις επιχειρήσεις
Ο Απόστολος Τζιτζικώστας έδωσε έμφαση στις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, οι οποίες, σύμφωνα με την Επιτροπή, αποτελούν το 99% των περίπου 5 εκατ. επιχειρήσεων του τουριστικού κλάδου στην ΕΕ. Για αυτές, η στρατηγική προβλέπει καλύτερη πρόσβαση σε δεδομένα και ψηφιακά εργαλεία, κατάρτιση μέσω της Ευρωπαϊκής Ακαδημίας Τουρισμού και πρωτοβουλία για τη μείωση των διοικητικών εμποδίων. Η Επιτροπή θα συνεχίσει να στηρίζει δράσεις μέσω των σχετικών ευρωπαϊκών προγραμμάτων και χρηματοδοτικών εργαλείων.
Στο σκέλος της προβολής, η Κομισιόν σχεδιάζει νέα βραβεία «Ευρωπαϊκές Πρωτεύουσες Τουρισμού», με στόχο να αποκτήσουν μεγαλύτερη διεθνή προβολή και λιγότερο γνωστοί προορισμοί. Για την εφαρμογή της στρατηγικής προβλέπεται η δημιουργία Ευρωπαϊκής Συμμαχίας για τον Τουρισμό, που θα φέρει στο ίδιο τραπέζι εθνικές, περιφερειακές και τοπικές αρχές, επιχειρήσεις και φορείς του κλάδου.
Η ECTAA βάζει στο επίκεντρο τις μεταφορές και τον ΦΠΑ
Τη στρατηγική χαιρέτισε η ECTAA, η ευρωπαϊκή ένωση των ταξιδιωτικών γραφείων και των tour operators, με ανακοίνωση που κοινοποίησε στην Ελλάδα ο ΗΑΤΤΑ. Η ένωση συνδέει την επιμήκυνση της τουριστικής περιόδου με μια πρακτική προϋπόθεση, τις αξιόπιστες και οικονομικά προσιτές μεταφορικές συνδέσεις. Για τις νησιωτικές και απομακρυσμένες περιοχές, η δυνατότητα να προσελκύσουν επισκέπτες εκτός αιχμής εξαρτάται και από το πόσο εύκολα και με τι κόστος μπορεί κανείς να φτάσει σε αυτές.
Για τις επιχειρήσεις του κλάδου, η ECTAA ξεχωρίζει τη δέσμευση της Κομισιόν να εκσυγχρονίσει το καθεστώς ΦΠΑ για τα ταξιδιωτικά γραφεία και τους διοργανωτές οργανωμένων ταξιδιών. Κατά την ένωση, η αναθεώρηση μπορεί να περιορίσει τις στρεβλώσεις στην αγορά και να διαμορφώσει δικαιότερους όρους ανταγωνισμού. Ο γενικός γραμματέας της ECTAA, Ερίκ Ντρεζέν, επισήμανε ότι οι επιχειρήσεις καλούνται να επενδύσουν σε συνθήκες αυξανόμενου κόστους, αβεβαιότητας και έντονου ανταγωνισμού.
Η ECTAA υποστηρίζει επίσης ότι τα ταξιδιωτικά γραφεία και οι tour operators μπορούν να συμβάλουν στην καλύτερη κατανομή της ζήτησης, εντάσσοντας στα προγράμματά τους λιγότερο γνωστούς προορισμούς και προτείνοντας ταξίδια εκτός των περιόδων αιχμής. Η ένωση δηλώνει ότι προσβλέπει στη συμμετοχή της στην Ευρωπαϊκή Συμμαχία για τον Τουρισμό, όπου θα συνεργαστεί με ευρωπαϊκούς θεσμούς και φορείς διαχείρισης προορισμών.
