Σε τροποποίηση του διαγωνισμού των 109 εκατ. ευρώ για την ανακατασκευή 12 συρμών πρώτης γενιάς του Μετρό της Αθήνας προχωρά η ΣΤΑΣΥ, μετά τις παρατηρήσεις και τα αιτήματα που υποβλήθηκαν από ενδιαφερόμενες εταιρείες επί της αρχικής διακήρυξης. Σύμφωνα με πληροφορίες, το Διοικητικό Συμβούλιο της εταιρείας ενέκρινε ήδη τις νέες τεχνικές προδιαγραφές, ενώ πλέον αναμένεται η έγκριση της αρμόδιας Διαχειριστικής Αρχής, προκειμένου να προχωρήσει η προκήρυξη της διαγωνιστικής διαδικασίας με τους αναθεωρημένους όρους. Στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος βρίσκονται η γαλλική Alstom και η ΜΕΤΚΑ του ομίλου METLEN, ενώ τη σύμβαση έχει διερευνήσει και η τσεχική Škoda.
Η αναθεώρηση της διακήρυξης αποφασίστηκε έπειτα από σειρά ερωτημάτων και παρεμβάσεων των ενδιαφερόμενων εταιρειών, με την Alstom να έχει υποβάλει περίπου 85 ερωτήσεις για τους όρους του έργου και τη METLEN να έχει ζητήσει παράταση της προθεσμίας υποβολής προσφορών. Αντί μιας απλής χρονικής μετάθεσης, η ΣΤΑΣΥ επέλεξε να επανεξετάσει συγκεκριμένες προβλέψεις της σύμβασης, μεταξύ των οποίων και τον τρόπο πληρωμής του αναδόχου.
Το έργο αφορά συνολικά 72 βαγόνια των Γραμμών 2 και 3, τα οποία βρίσκονται σε λειτουργία από το 2000 και πλέον έχουν συμπληρώσει περίπου 26 χρόνια υπηρεσίας. Η ανακατασκευή τους θεωρείται αναγκαία για την αναβάθμιση του στόλου, καθώς τέσσερις από τους 12 συρμούς βρίσκονται σήμερα εκτός κυκλοφορίας, ενώ οι υπόλοιποι εξακολουθούν να εξυπηρετούν το επιβατικό κοινό χωρίς κλιματισμό.
Οι αλλαγές στη διακήρυξη και η νέα προθεσμία
Στο επίκεντρο των αλλαγών βρίσκεται το οικονομικό σκέλος της σύμβασης και ειδικότερα το χρονοδιάγραμμα πληρωμών. Οι ενδιαφερόμενες εταιρείες είχαν θέσει ζήτημα αναπροσαρμογής των καταβολών, ζητώντας μέρος των πληρωμών να πραγματοποιείται σε προγενέστερα στάδια υλοποίησης του έργου. Η συγκεκριμένη παράμετρος έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ανακατασκευή τροχαίου υλικού απαιτεί την προμήθεια εξειδικευμένου εξοπλισμού και την πραγματοποίηση σημαντικών δαπανών πριν από την ολοκλήρωση και παράδοση των συρμών.
Παράλληλα, η επανεξέταση της αρχικής διακήρυξης οδήγησε στην αναθεώρηση των τεχνικών προδιαγραφών, οι οποίες έχουν πλέον λάβει την έγκριση του Διοικητικού Συμβουλίου της ΣΤΑΣΥ. Το ακριβές περιεχόμενο των τροποποιήσεων αναμένεται να αποτυπωθεί στο τελικό τεύχος του διαγωνισμού.
Σύμφωνα με τον προηγούμενο σχεδιασμό, μετά την προκήρυξη της νέας διαδικασίας προβλεπόταν να δοθεί περιθώριο περίπου 40 ημερών για την υποβολή προσφορών. Ωστόσο, η ημερομηνία δημοσίευσης και η τελική προθεσμία θα καθοριστούν μετά την ολοκλήρωση των απαιτούμενων εγκρίσεων.
Το ενδιαφέρον της ΜΕΤΚΑ, η Alstom και η Škoda
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η κινητικότητα της ΜΕΤΚΑ, μέσω της οποίας ο όμιλος METLEN εξετάζει τη διεκδίκηση της σύμβασης. Η ελληνική εταιρεία, με εμπειρία σε μεγάλα τεχνικά, βιομηχανικά και σιδηροδρομικά έργα, διερευνά τις προϋποθέσεις συμμετοχής της σε έναν διαγωνισμό με υψηλές απαιτήσεις εξειδίκευσης.
Σύμφωνα με πληροφορίες, στο τραπέζι βρίσκεται το ενδεχόμενο συνεργασίας με διεθνή κατασκευαστή τροχαίου υλικού, ο οποίος θα μπορούσε να εισφέρει την απαιτούμενη τεχνογνωσία στην ανακατασκευή συρμών Μετρό. Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει γίνει γνωστή η οριστικοποίηση συγκεκριμένου σχήματος. Από την πλευρά της, η Alstom διαθέτει σημαντική εμπειρία στην κατασκευή και στον εκσυγχρονισμό σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού. Η γαλλική εταιρεία έχει εξετάσει αναλυτικά τους όρους της σύμβασης, χωρίς ωστόσο η υποβολή ερωτημάτων να συνεπάγεται αυτομάτως και την κατάθεση δεσμευτικής προσφοράς. Δεν αποκλείεται, πάντως, οι δύο εταιρείες να συμμετάσχουν στον διαγωνισμό μέσω κοινού σχήματος.
Ενδιαφέρον είχε εκδηλώσει και η τσεχική Škoda Group, η οποία είχε απευθύνει ερώτημα σχετικά με τον διαγωνισμό, διερευνώντας τις προϋποθέσεις συμμετοχής. Πρόκειται για έναν όμιλο με σημαντική παρουσία στην ευρωπαϊκή αγορά σιδηροδρομικού τροχαίου υλικού και εμπειρία τόσο στην κατασκευή όσο και στην ανακατασκευή συρμών Μετρό. Μεταξύ άλλων, έχει αναλάβει την προμήθεια 37 συρμών για το Μετρό της Βαρσοβίας και οκτώ συρμών για το Μετρό της Σόφιας, ενώ στο παρελθόν έχει προχωρήσει στον εκσυγχρονισμό 93 συρμών του Μετρό της Πράγας. Παραμένει, ωστόσο, ανοιχτό εάν το αρχικό ενδιαφέρον της για τη σύμβαση των 109 εκατ. ευρώ της ΣΤΑΣΥ θα οδηγήσει τελικά στην υποβολή προσφοράς.
Η ανακατασκευή συρμών Μετρό αποτελεί εξειδικευμένο αντικείμενο, στο οποίο δραστηριοποιείται περιορισμένος αριθμός διεθνών κατασκευαστών. Για τον λόγο αυτό, οι συνεργασίες με εταιρείες που διαθέτουν εμπειρία σε αντίστοιχα έργα αποτελούν μία από τις επιλογές που μπορούν να εξετάσουν επιχειρήσεις χωρίς αντίστοιχη αυτοτελή τεχνογνωσία.
Οι 12 συρμοί που θα ανακατασκευαστούν
Η σύμβαση, προϋπολογισμού 109 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, αφορά 12 συρμούς πρώτης γενιάς των Γραμμών 2 και 3, οι οποίοι αποτελούνται από έξι βαγόνια ο καθένας. Πρόκειται για τα παλαιότερα τρένα του δικτύου, που τέθηκαν σε κυκλοφορία με την έναρξη λειτουργίας των δύο γραμμών το 2000. Οι εργασίες προβλέπουν εκτεταμένη αναβάθμιση του τροχαίου υλικού, με αντικατάσταση παλαιωμένων εξαρτημάτων, εκσυγχρονισμό ηλεκτρομηχανολογικών συστημάτων και εγκατάσταση κλιματισμού στους χώρους επιβατών.
Η τελευταία παρέμβαση αποτελεί μία από τις σημαντικότερες αλλαγές για τους επιβάτες, καθώς οι συγκεκριμένοι συρμοί δεν διαθέτουν σήμερα κλιματισμό, γεγονός που επιβαρύνει τις συνθήκες μετακίνησης, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Στόχος είναι η παράταση της λειτουργικής ζωής τους για τουλάχιστον 25 επιπλέον χρόνια, ώστε να παραμείνουν σε επιχειρησιακή χρήση χωρίς να απαιτηθεί η άμεση αντικατάστασή τους από καινούργιους συρμούς. Το έργο έχει ενταχθεί στο πρόγραμμα «Μεταφορές 2021–2027» του ΕΣΠΑ και συνδέεται με την ανάγκη ενίσχυσης της διαθεσιμότητας του στόλου, σε μια περίοδο κατά την οποία η συντήρηση και η αξιοποίηση των υφιστάμενων τρένων αποτελούν βασικές προτεραιότητες για τη λειτουργία του δικτύου.
