Με τα 24 γαλλικά μαχητικά Rafale που έχει ήδη στη διάθεσή της η Πολεμική Αεροπορία, τα 83 (σε βάθος διετίας) αναβαθμισμένα F-16 και τα 20 αμερικανικά μαχητικά F-35 τα οποία έχουν ήδη συμβασιοποιηθεί, η ελληνική κυβέρνηση καθησυχάζει τους όποιους φόβους και ανησυχίες προκύπτουν από το ανανεωμένο ενδιαφέρον της Άγκυρας να προχωρήσει με αμερικανικούς εξοπλισμούς. Πριν από τη σημερινή συνάντηση του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ταγίπ Ερντογάν, στο περιθώριο της Συνόδου του ΝΑΤΟ στην Άγκυρα, είναι γνωστή η βούληση του Λευκού Οίκου να προχωρήσει η προμήθεια των F-35 στην Τουρκία, αλλά και ο εξοπλισμός των υπό παραγωγή τουρκικών μαχητικών αεροσκαφών ΚΑΑΝ με αμερικανικής κατασκευής κινητήρες. Σε σχέση με τα F-35, απαντώντας χθες σε σχετική κοινοβουλευτική ερώτηση, ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, επισήμανε ότι «εξακολουθούν να υφίστανται οι περιορισμοί, τους οποίους προβλέπει η αμερικανική νομοθεσία, για την άρση των οποίων απαιτείται νεότερη απόφαση του Κογκρέσου. Άρα, κατά την παρούσα φάση δεν υφίσταται οποιοδήποτε ζήτημα για την άρση των απαγορεύσεων».
Τόνισε δε ότι το 2019 η χώρα μας ήταν εκτός του προγράμματος F-35 και εκτός της αναβάθμισης των αεροσκαφών F-16 και η Τουρκία τότε βρισκόταν μέσα στο πρόγραμμα F-35, ενώ σήμερα «η Ελλάδα έχει ήδη εξασφαλίσει την προμήθεια είκοσι μαχητικών F-35 πέμπτης γενιάς. Ό,τι καλύτερο υφίσταται σε ό,τι αφορά την εναέρια άμυνα, με προαίρεση για ακόμη είκοσι». Έδωσε μάλιστα και ένα συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα, λέγοντας πως «τα πρώτα μαχητικά F-35 θα τα παραλάβει η Ελλάδα τον Νοέμβριο του 2029 και θα εγκατασταθούν».
Αξίζει να σημειωθεί ότι, μιλώντας στο Fox News, ο Μπενιαμίν Νετανιάχου εξέφρασε δημόσια την αντίθεσή του σε μια συμφωνία ΗΠΑ-Τουρκίας για F-35 ή για κινητήρες στα ΚΑΑΝ. «Δεν θεωρώ ότι πρέπει να τους παραχωρηθούν τα F-35 ή οι κινητήρες για τα μαχητικά τους», είπε ο πρωθυπουργός του Ισραήλ, υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια κίνηση θα «διατάρασσε την ισορροπία δυνάμεων στη Μέση Ανατολή, την οποία τελικά εγγυάται η αεροπορική υπεροχή του Ισραήλ και επίσης η στάση της Αμερικής στην περιοχή».
Σε σχέση με τη Σύνοδο αυτή καθαυτή, η σταδιακή αύξηση του εθνικού ποσοστού του ΑΕΠ για την άμυνα στο 5%, η ανάπτυξη της αμυντικής βιομηχανίας και η στήριξη της Ουκρανίας είναι τα τρία βασικά θέματα στην ατζέντα των ηγετών των 32 κρατών-μελών του ΝΑΤΟ, που θα συνομιλήσουν σήμερα το απόγευμα στη διάρκεια του δείπνου στην τουρκική πρωτεύουσα και αύριο το πρωί στις επίσημες εργασίες της Συνόδου.
Η Ελλάδα, όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, «προσέρχεται στη Σύνοδο με την αυτοπεποίθηση ενός ισχυρού και αξιόπιστου συμμάχου, που όχι μόνο τηρεί διαχρονικά τις δεσμεύσεις του, αλλά βρίσκεται στην πρώτη γραμμή των χωρών της Συμμαχίας που υλοποιούν ήδη τους στόχους που συμφωνήθηκαν στη Χάγη». Υπογραμμίζουν ότι η χώρα μας «έχει ήδη υπερβεί τη δέσμευση (Defence Investment Pledge) που συμφωνήθηκε το 2025 και συγκαταλέγεται στην πρώτη πεντάδα των χωρών του ΝΑΤΟ που έχουν ήδη από το 2026 επιτύχει τον στόχο του 3,5% του ΑΕΠ για τις αμιγώς αμυντικές δαπάνες (και τον επιπλέον στόχο του 1,5%)», ενώ παραθέτουν τα ακόλουθα στοιχεία: «Συγκεκριμένα, οι αμιγώς αμυντικές δαπάνες της χώρας μας για το 2026 εκτιμώνται σε 3,6% του ΑΕΠ, έναντι 2,75% το 2025 και 2,74% το 2024. Με τον τρόπο αυτόν, η Ελλάδα διατηρεί και ενισχύει, μέσω του δωδεκαετούς προγράμματος εκσυγχρονισμού των Ενόπλων Δυνάμεων ύψους 25 δισ. ευρώ, τη θέση της στον σκληρό πυρήνα των χωρών της Συμμαχίας που υπερβαίνουν συστηματικά τις ΝΑΤΟϊκές δεσμεύσεις για τις αμυντικές δαπάνες. Οι υπόλοιπες χώρες που έχουν ήδη υπερβεί τον σχετικό στόχο της Χάγης είναι η Πολωνία, η Εσθονία, η Λετονία και η Λιθουανία».
Οι ίδιες πηγές τονίζουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης «υπήρξε από τους πρώτους Ευρωπαίους ηγέτες που ανέδειξαν την ανάγκη η Ευρώπη να επενδύσει περισσότερο και αποτελεσματικότερα στη συλλογική της άμυνα, να ενισχύσει την ευρωπαϊκή αμυντική βιομηχανική βάση και να διαμορφώσει έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό πυλώνα εντός του ΝΑΤΟ» και ότι «έχει επίσης επανειλημμένα υπογραμμίσει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση οφείλει να στηρίξει αυτήν την προσπάθεια μέσω νέων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων, συμπεριλαμβανομένου του κοινού δανεισμού για την άμυνα». Η θέση της Ελλάδας, όπως σημειώνουν κυβερνητικές πηγές, παραμένει σταθερή: μια ισχυρότερη αμυντικά Ευρώπη δεν λειτουργεί ανταγωνιστικά προς τις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά αποτελεί έναν ισχυρότερο και πιο αξιόπιστο εταίρο, συμβάλλοντας τελικά σε ένα ισχυρότερο ΝΑΤΟ.
Συνάντηση των κ. Μητσοτάκη και Ερντογάν δεν θα γίνει στο περιθώριο της Συνόδου, ενώ κατά την τακτική ενημέρωση των πολιτικών συντακτών ο Παύλος Μαρινάκης ρωτήθηκε αν θα συναντηθεί ο πρωθυπουργός με τον Ντόναλντ Τραμπ στην Άγκυρα. «Όχι. Και μάλιστα δεν ενδείκνυται η συγκεκριμένη Σύνοδος για μια τέτοια συνάντηση. Σε κάθε περίπτωση, είναι πολύ ασφυκτικά τα χρονοδιαγράμματα για να επιτρέψουν μια τέτοια συνάντηση», ήταν η απάντηση του κυβερνητικού εκπροσώπου.
Ο κ. Μητσοτάκης θα μεταβεί στην τουρκική πρωτεύουσα συνοδευόμενος από τον υπουργό Εξωτερικών, Γιώργο Γεραπετρίτη, τον υπουργό Εθνικής Άμυνας, Νίκο Δένδια, και την αναπληρώτρια υπουργό εξωτερικών, Αλεξάνδρα Παπαδοπούλου. Ο κ. Γεραπετρίτης θα συμμετέχει σήμερα στη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών των κρατών-μελών του ΝΑΤΟ με ομολόγους τους των εταίρων της Πρωτοβουλίας Συνεργασίας της Κωνσταντινούπολης (Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κατάρ, Κουβέιτ, Μπαχρέιν), ενώ θα παρακαθήσει σε δείπνο εργασίας του Συμβουλίου ΝΑΤΟ-Ουκρανίας.
