Ελλάδα και Ιταλία ασκούν πιέσεις στις Βρυξέλλες ζητώντας μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο, την ώρα που οι αυξανόμενες τιμές των καυσίμων και ο αυξανόμενος πληθωρισμός ανεβάζουν στο κόκκινο τη δημοσιονομική πίεση στις δύο πιο χρεωμένες χώρες του μπλοκ ενόψει των εκλογών του επόμενου έτους, όπως αναφέρουν οι Financial Times.
Ο Κυριάκος Μητσοτάκης και η πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι απέστειλαν ξεχωριστές επιστολές στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή αυτή την εβδομάδα, ζητώντας μεγαλύτερα περιθώρια κινήσεων στο πλαίσιο των δημοσιονομικών κανόνων της ΕΕ.
Η άνοδος στις τιμές του ντίζελ και της βενζίνης, την οποία οι FT συνδέουν με τον πόλεμο στο Ιράν, έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος των εθνικών μέτρων στήριξης για τα καύσιμα, ασκώντας νέες πιέσεις στα δημόσια οικονομικά.
Οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες είχαν ήδη προσαρμοστεί τον Ιούνιο, ώστε να επιτρέπεται προσωρινά στα κράτη-μέλη να δαπανούν έως 0,6% του ΑΕΠ μέχρι το 2028 για ενεργειακές επενδύσεις που περιορίζουν την εξάρτηση από εισαγόμενα ορυκτά καύσιμα.
Η πρόβλεψη αυτή εντάσσεται σε ευρύτερη εξαίρεση για δαπάνες έως 1,5% του ΑΕΠ για άμυνα και ενέργεια, την οποία χρησιμοποιούν τόσο η Ελλάδα όσο και η Ιταλία χωρίς οι συγκεκριμένες δαπάνες να οδηγούν στην ενεργοποίηση δημοσιονομικών κυρώσεων.
Τα νέα αιτήματα Αθήνας και Ρώμης, ωστόσο, ζητούν και κάτι επιπλέον. Σύμφωνα με τους FT, η Αθήνα ζητεί να δοθεί η δυνατότητα εξαίρεσης «προσωρινών μέτρων» από τον δείκτη καθαρών δαπανών που χρησιμοποιείται για την εφαρμογή των νέων δημοσιονομικών κανόνων.
Αναλυτές εκτιμούν ότι η αναφορά αυτή παραπέμπει ουσιαστικά σε επιδοτήσεις ή άλλα μέτρα στήριξης για τα καύσιμα, καθώς η ενεργειακή κρίση αυξάνει το κόστος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Aξιωματούχοι της ΕΕ προειδοποιούν σε κατ’ ιδίαν συνομιλίες, ωστόσο, ότι οι αγορές ενδέχεται να αντιδράσουν αρνητικά στην παροχή πρόσθετης ευελιξίας βάσει των δημοσιονομικών κανόνων, σημειώνουν οι FT.
Τι αναφέρει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στην επιστολή του
Στην επιστολή του προς την Πρόεδρο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, ο Κυριάκος Μητσοτάκης ζητεί περισσότερο «δημοσιονομικό χώρο», προτείνοντας να επιτραπεί στα κράτη-μέλη να αξιοποιούν τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που δημιουργεί η άνοδος των τιμών για τη χρηματοδότηση προσωρινών μέτρων στήριξης.
Στόχος είναι τα πρόσθετα αυτά έσοδα να μπορούν να επιστρέφουν στην οικονομία για την προστασία νοικοκυριών και επιχειρήσεων από την αύξηση του ενεργειακού κόστους, χωρίς οι σχετικές δαπάνες να επιβαρύνουν τα όρια που θέτουν οι ευρωπαϊκοί δημοσιονομικοί κανόνες.
Ο πρωθυπουργός εμφανίζεται επίσης επικριτικός απέναντι στις συστάσεις της Κομισιόν για περιορισμό της ενεργειακής ζήτησης, χαρακτηρίζοντας μια τέτοια προσέγγιση «μη πολιτικά αποδεκτή».
Η επιστολή Μελόνι – Τι ζητά από την πρόεδρο της Κομισιόν
Η Τζόρτζια Μελόνι απέστειλε επιστολή στην πρόεδρο της Κομισιόν Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν την Πέμπτη. Με την επιστολή αυτή, η Ιταλίδα πρωθυπουργός ζητά να συζητηθεί το θέμα σε συνάντηση των υπουργών Οικονομικών της ΕΕ την επόμενη εβδομάδα.
Στην επιστολή της, όπως αναφέρουν οι FT που έχουν γνώση του εγγράφου, η Μελόνι υποστήριξε ότι η Ιταλία θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να χρησιμοποιήσει τα πρόσθετα φορολογικά έσοδα που εισπράττει ως αποτέλεσμα του πληθωρισμού για να περιορίσει τον αντίκτυπο των υψηλότερων τιμών για τα νοικοκυριά και τις επιχειρήσεις χωρίς αυτό να παραβιάζει τους δημοσιονομικούς κανόνες.
Μέρος αυτών των επιπλέον εσόδων θα πρέπει να χρησιμοποιηθεί «για να μετριαστεί η αύξηση του ενεργειακού κόστους με προσωρινό και στοχευμένο τρόπο», έγραψε.
Η επιστολή απηύθυνε επίσης έκκληση στις Βρυξέλλες να αντιμετωπίσουν τον πληθωρισμό ως μετριαστικό παράγοντα εάν οι προβλέψεις του προϋπολογισμού της Ιταλίας για το 2027 υπερβούν τα ετήσια όρια δαπανών της ΕΕ.
Αποκαλύπτοντας το νέο έγγραφο οικονομικού σχεδιασμού της Ιταλίας την Παρασκευή το βράδυ, ο υπουργός Οικονομικών Τζιανκάρλο Τζορτζέτι προέβλεψε ότι το φετινό δημοσιονομικό έλλειμμα θα μειωθεί κάτω από το 3% του ΑΕΠ, ενώ η ανάπτυξη θα φτάσει το 1%, από 0,6% που είχε προβλεφθεί τον Απρίλιο.
