Οι ποδοσφαιρόφιλοι βρέθηκαν αντιμέτωποι με έναν «συνεχή βομβαρδισμό» διαφημίσεων που προωθούσαν ανθυγιεινά τρόφιμα και ροφήματα κατά τη διάρκεια των αγώνων του Μουντιάλ, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Ερευνητές από τα Πανεπιστήμια του Μπρίστολ και της Οξφόρδης δημιούργησαν ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης για να αναλύσουν τις διαφημίσεις που ήταν ορατές στους τηλεθεατές κατά τη διάρκεια της ζωντανής δράσης και στους 104 αγώνες της διοργάνωσης. Οι προβολές αυτές εμφανίζονταν κυρίως στις πινακίδες γύρω από τον αγωνιστικό χώρο και στα στάδια των ΗΠΑ, του Καναδά και του Μεξικού.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι τα λογότυπα και τα προϊόντα εταιρειών που παράγουν ανθυγιεινά τρόφιμα και ποτά – τα οποία ορίζονται από τη βρετανική κυβέρνηση ως υψηλής περιεκτικότητας σε λιπαρά, αλάτι ή ζάχαρη – προβλήθηκαν συνολικά 65.722 φορές.
Αυτές οι διαφημίσεις ήταν ορατές για 28,1 ώρες καθ’ όλη τη διάρκεια του τουρνουά, δηλαδή για περισσότερο από το 16% του συνολικού χρόνου διεξαγωγής των αγώνων. Προβάλλονταν στο διεθνές τηλεοπτικό σήμα, πράγμα που σημαίνει ότι ήταν ορατές σε κάθε θεατή παγκοσμίως, χωρίς να προσμετρώνται οι διαφημίσεις πριν την έναρξη, στο ημίχρονο ή στα διαλείμματα ενυδάτωσης. Το μοντέλο υπολόγισε κατά μέσο όρο 576 ορατές διαφημίσεις ανθυγιεινών προϊόντων ανά αγώνα.
Η Coca Cola κατέγραψε τον υψηλότερο αριθμό προβολών (21.893), ακολουθούμενη από τη McDonald’s (13.915), την Powerade (12.777) και τη Lay’s (12.087). Και οι τέσσερις εταιρείες αποτελούν επίσημους συνεργάτες της FIFA.
Τι υποστήριξε η FIFA
Σε απάντηση στα ευρήματα, η FIFA υποστήριξε ότι η συντριπτική πλειονότητα των εσόδων της επανεπενδύεται στο ποδόσφαιρο, συμπεριλαμβανομένων προγραμμάτων προώθησης της υγείας.
Εκπρόσωπος της FIFA δήλωσε: «Η FIFA συνεργάζεται με ένα ευρύ, παγκόσμιο χαρτοφυλάκιο συνεργατών, οι οποίοι υπόκεινται όλοι στα πλαίσια διακυβέρνησης και συμμόρφωσής της. Οι εκστρατείες κοινωνικού αντικτύπου της FIFA, συμπεριλαμβανομένης της εκστρατείας Be Active, μετέδωσαν μηνύματα ενότητας, συμπερίληψης, υγείας και φιλίας σε ακροατήρια πρωτοφανούς κλίμακας καθ’ όλη τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου».
Η έκθεση αναφέρει επίσης ότι η προώθηση ανθυγιεινών τροφίμων ήταν επτά φορές συχνότερη από εκείνη του αλκοόλ, δέκα φορές συχνότερη από τις εταιρείες στοιχημάτων και σχεδόν 25 φορές συχνότερη από τα κρυπτονομίσματα. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η συναισθηματική σύνδεση αυτών των προϊόντων με το ποδόσφαιρο κανονικοποιεί την κατανάλωσή τους.
Η παιδική παχυσαρκία
Αν και στη Βρετανία ισχύει απαγόρευση τηλεοπτικής διαφήμισης ανθυγιεινών τροφίμων πριν τις 21:00, οι πινακίδες των γηπέδων σε διεθνείς διοργανώσεις ξεφεύγουν από τη νομοθεσία. Ο Γκρεγκ Φελ, πρόεδρος της Ένωσης Διευθυντών Δημόσιας Υγείας, δήλωσε στο BBC Sport: «Είναι σίγουρα ένα νομικό παράθυρο. Υπάρχουν αμέτρητα στοιχεία που αποδεικνύουν ότι οι κυβερνήσεις σε όλο τον κόσμο νομοθετούν πολύ αυστηρά αυτή τη στιγμή για να περιορίσουν τη διαφήμιση ανθυγιεινών τροφίμων.
Απαιτείται παγκόσμια συνεργασία επειδή η παχυσαρκία είναι ένα πρόβλημα παντού. Η διαφήμιση είναι ένας από τους βασικούς μηχανισμούς μέσω των οποίων προκαλείται βλάβη από την παχυσαρκία. Η παχυσαρκία είναι σχεδόν ο νέος καπνός – δεν υπάρχει μεγάλη διαφορά με τις μεθόδους που χρησιμοποιούσε η βιομηχανία καπνού πριν αποκλειστεί από τη διαφήμιση. Πολύ από αυτό στοχεύει στα παιδιά, επειδή αυτές οι εταιρείες θέλουν να αναπτύξουν τις αγορές τους και τα παιδιά είναι η μελλοντική αγορά».
Η Δρ. Ελίζα Μπέκερ, συν-συγγραφέας της έκθεσης, σημείωσε: «Αντιμετωπίζουμε μια παγκόσμια κρίση παιδικής παχυσαρκίας και ασθενειών που σχετίζονται με τη διατροφή, κι όμως η μεγαλύτερη αθλητική διοργάνωση του κόσμου είναι κατακλυσμένη από το μάρκετινγκ ανθυγιεινών τροφίμων και ποτών. Ο αθλητισμός θα έπρεπε να είναι μέρος της λύσης για την κακή υγεία – όχι μία από τις πιο ισχυρές πλατφόρμες διαφήμισης στον κόσμο για τα προϊόντα που την προκαλούν».
