Η Ευρωπαϊκή Ένωση ενεργοποίησε για πρώτη φορά τμήματα του δικού της ασφαλούς δορυφορικού δικτύου επικοινωνιών, σηματοδοτώντας ένα κρίσιμο βήμα προς τη στρατηγική της αυτονομία και τη μείωση της εξάρτησής της από αμερικανικά συστήματα, όπως το Starlink.
Η κίνηση αυτή εντάσσεται σε ένα ευρύτερο επενδυτικό σχέδιο ύψους 10,6 δισεκατομμυρίων ευρώ, το οποίο αποκτά ιδιαίτερη σημασία σε μια περίοδο αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων.
Για πρώτη φορά, στοιχεία των δικτύων IRIS2 και GOVSATCOM τέθηκαν σε περιορισμένη επιχειρησιακή λειτουργία την προηγούμενη εβδομάδα, προσφέροντας υπηρεσίες σε κυβερνητικές και στρατιωτικές αρχές.
Την ανακοίνωση έκανε ο Ευρωπαίος Επίτροπος Άμυνας και Διαστήματος, Άντριους Κουμπίλιους, στο ευρωπαϊκό συνέδριο διαστήματος στις Βρυξέλλες. Όπως δήλωσε, η Ουκρανία έχει ήδη ζητήσει πρόσβαση στο σύστημα, ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη οι απαραίτητες διαδικασίες για να καταστεί αυτό εφικτό.
Πρόσβαση σε όλα τα μέλη της ΕΕ
Σύμφωνα με τον Κουμπίλιους, όλα τα κράτη-μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης μπορούν πλέον να αποκτήσουν πρόσβαση σε κυρίαρχες δορυφορικές επικοινωνίες για στρατιωτική και κυβερνητική χρήση.
Πρόκειται για επικοινωνίες ασφαλείς, κρυπτογραφημένες, σχεδιασμένες και κατασκευασμένες στην Ευρώπη, οι οποίες λειτουργούν υπό πλήρη ευρωπαϊκό έλεγχο. Όπως τόνισε χαρακτηριστικά, φιλοδοξία της Ένωσης είναι τα συστήματα αυτά να αποδειχθούν ακόμη πιο αξιόπιστα και προηγμένα από το Starlink.
Οι νέοι αυτοί δορυφόροι προσφέρουν κρίσιμες δυνατότητες που μέχρι σήμερα η Ευρώπη εξασφάλιζε σε μεγάλο βαθμό μέσω αμερικανικών υποδομών. Παρέχουν ασφαλείς επικοινωνίες μεγάλης ανθεκτικότητας σε παρεμβολές και κυβερνοεπιθέσεις, δυνατότητα συνεχούς σύνδεσης ακόμη και σε συνθήκες κρίσης ή πολέμου, καθώς και υποστήριξη στρατιωτικών επιχειρήσεων, πολιτικής προστασίας, διαχείρισης καταστροφών και κρίσιμων κρατικών λειτουργιών.
Παράλληλα, προβλέπεται να εξυπηρετούν και ιδιώτες χρήστες στο μέλλον, προσφέροντας εμπορικές υπηρεσίες υψηλής ασφάλειας.
Δίκτυο ΙRIS2 με 290 δορυφόρους
Το δίκτυο IRIS2, που αποτελεί τον βασικό πυλώνα του εγχειρήματος, θα αναπτυχθεί σταδιακά και αναμένεται να περιλαμβάνει συνολικά 290 δορυφόρους σε πολλαπλές τροχιές γύρω από τη Γη.
Ο σχεδιασμός προβλέπει την πλήρη επιχειρησιακή λειτουργία του συστήματος έως το 2030. Η κατασκευή και ανάπτυξη των δορυφόρων γίνεται από ευρωπαϊκές εταιρείες, με επικεφαλής τη λουξεμβουργιανή SES, τη γαλλική Eutelsat και την ισπανική Hispasat, ενισχύοντας περαιτέρω τη βιομηχανική βάση της Ευρώπης στον τομέα του διαστήματος.
Η ενεργοποίηση των πρώτων υπηρεσιών έρχεται σε μια συγκυρία κατά την οποία οι γεωπολιτικές εξελίξεις πιέζουν την Ευρωπαϊκή Ένωση να επιταχύνει τις επενδύσεις της σε αυτό που οι αξιωματούχοι αποκαλούν «στρατηγικούς πολλαπλασιαστές ισχύος».
Πρόκειται για προηγμένες στρατιωτικές και τεχνολογικές δυνατότητες, όπως οι δορυφορικές επικοινωνίες, στις οποίες η Ευρώπη βασιζόταν επί δεκαετίες σε μεγάλο βαθμό στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Με την έναρξη λειτουργίας των δικτύων IRIS2 και GOVSATCOM, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί όχι μόνο να ενισχύσει την ασφάλεια και την ανεξαρτησία της, αλλά και να αποκτήσει μεγαλύτερο ρόλο στη διεθνή σκηνή του διαστήματος, μετατρέποντας την τεχνολογική κυριαρχία σε βασικό εργαλείο γεωπολιτικής ισχύος.
