Έντονο προβληματισμό για το μέλλον της εργασίας προκαλεί η νέα δημόσια παρέμβαση του διευθύνοντος συμβούλου της Anthropic, Dario Amodei, ο οποίος προειδοποιεί ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ) μπορεί να οδηγήσει σε μια πρωτοφανή και «ασυνήθιστα επώδυνη» ανατροπή στην αγορά εργασίας.
Ο Amodei, συνιδρυτής της εταιρείας πίσω από το ανερχόμενα δημοφιλές chatbot Claude, επανέρχεται με ένα εκτενές δοκίμιο 20.000 λέξεων, στο οποίο υποστηρίζει ότι οι κίνδυνοι της AI, τόσο οικονομικοί όσο και κοινωνικοί, υποτιμώνται συστηματικά.
Στο επίκεντρο της ανάλυσής του βρίσκεται η απειλή για εκατομμύρια θέσεις εργασίας, κυρίως σε θέσεις γραφείου.
Ο ίδιος είχε ήδη προειδοποιήσει από το 2025 ότι έως και οι μισές θέσεις σε τομείς όπως τα χρηματοοικονομικά, η συμβουλευτική, η νομική και η τεχνολογία θα μπορούσαν να εξαφανιστούν.
Γενικό υποκατάστατο ανθρώπινης εργασίας
Αυτή τη φορά, ωστόσο, πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα, υποστηρίζοντας ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν αντικαθιστά απλώς συγκεκριμένα επαγγέλματα, αλλά λειτουργεί ως γενικό υποκατάστατο της ανθρώπινης εργασίας.
Σε αντίθεση με προηγούμενες τεχνολογικές επαναστάσεις, όπως η αυτοματοποίηση στη βιομηχανία ή η ψηφιοποίηση γραφειακών εργασιών, η AI διαθέτει, σύμφωνα με τον Amodei, πρωτοφανές γνωστικό εύρος.
Αυτό σημαίνει ότι μπορεί ταυτόχρονα να εκτελεί καθήκοντα ανάλυσης, συγγραφής, προγραμματισμού και λήψης αποφάσεων, στερώντας από τους εργαζόμενους τη δυνατότητα να μετακινηθούν σε συγγενείς κλάδους.
Με απλά λόγια, όταν επηρεάζονται ταυτόχρονα πολλοί τομείς, δεν υπάρχουν εύκολες εναλλακτικές διαδρομές απασχόλησης.
Σοκ στην αγορά εργασίας
Ο Amodei εκτιμά ότι ο βραχυπρόθεσμος αντίκτυπος θα είναι ένα σοκ στην αγορά εργασίας, μεγαλύτερο από οποιοδήποτε έχουμε δει στο παρελθόν.
Η ταχύτητα με την οποία εξελίσσεται η τεχνητή νοημοσύνη, όπως τονίζει, ξεπερνά την ικανότητα των κοινωνιών να προσαρμοστούν. Οι εργαζόμενοι δυσκολεύονται όχι μόνο να αλλάξουν επάγγελμα, αλλά ακόμη και να παρακολουθήσουν τις αλλαγές μέσα στο ίδιο τους το αντικείμενο.
Τα στοιχεία από την ευρύτερη αγορά ενισχύουν εν μέρει τις ανησυχίες του.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, σχεδόν 55.000 απολύσεις το 2025 αποδόθηκαν άμεσα στην υιοθέτηση τεχνητής νοημοσύνης, σύμφωνα με εταιρείες ανάλυσης της αγοράς εργασίας.
Μελέτη του MIT έδειξε ότι η AI μπορεί ήδη να εκτελεί καθήκοντα που αντιστοιχούν σε περίπου 12% της αμερικανικής αγοράς εργασίας, με δυνητική εξοικονόμηση μισθολογικού κόστους που φτάνει το 1,2 τρισεκατομμύρια δολάρια.
Παράλληλα, έρευνες καταγράφουν αυξανόμενο φόβο μεταξύ των εργαζομένων, με τέσσερις στους δέκα να δηλώνουν ότι ανησυχούν για την αντικατάστασή τους από αλγόριθμους.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη ως άλλοθι για απολύσεις και περικοπές
Δεν συμφωνούν όλοι με αυτή την απαισιόδοξη εικόνα. Ορισμένοι οικονομολόγοι και τραπεζίτες υποστηρίζουν ότι η AI δεν έχει ακόμη προκαλέσει μαζική ανεργία και ότι πολλές εταιρείες χρησιμοποιούν την τεχνολογία ως άλλοθι για περικοπές που θα έκαναν ούτως ή άλλως.
Άλλοι, όπως ο επικεφαλής της Nvidia, επιμένουν ότι η τεχνητή νοημοσύνη θα δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας σε τεχνικά και χειρωνακτικά επαγγέλματα, από την κατασκευή εργοστασίων έως τις υποδομές.
Ο Amodei, πάντως, δεν πείθεται. Θεωρεί ότι η κλίμακα και η ταχύτητα της αλλαγής απαιτούν ενεργό κρατική παρέμβαση.
Μεταξύ των προτάσεών του περιλαμβάνονται προοδευτικά φορολογικά μέτρα που θα στοχεύουν ειδικά τις εταιρείες AI, καθώς και πολιτικές αναδιανομής και στήριξης εισοδήματος για όσους πλήττονται. Χωρίς τέτοιες παρεμβάσεις, προειδοποιεί, η κοινωνική ανισότητα θα διευρυνθεί επικίνδυνα.
Ανεξέλεγκτη αυτονομία της ΑΙ
Πέρα από την εργασία, ο CEO της Anthropic αγγίζει και ευρύτερους κινδύνους, από την ανεξέλεγκτη αυτονομία των συστημάτων AI έως τη χρήση τους από αυταρχικά καθεστώτα ή τρομοκρατικές ομάδες.
Το βασικό του μήνυμα είναι σαφές: η ανθρωπότητα αποκτά τεράστια ισχύ μέσω της τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς να είναι βέβαιο ότι διαθέτει την ωριμότητα και τους θεσμούς για να τη διαχειριστεί.
Και στο πεδίο της εργασίας, το τίμημα αυτής της ανισορροπίας μπορεί να αποδειχθεί ιδιαίτερα βαρύ.
