Σε μια εποχή που η τεχνητή νοημοσύνη (AI) αναδιαμορφώνει τον παγκόσμιο εργασιακό χάρτη, μια από τις πιο ισχυρές φωνές της παγκόσμιας οικονομίας έρχεται να ταράξει τα νερά, αμφισβητώντας το κυρίαρχο μοντέλο επιτυχίας των τελευταίων δεκαετιών.
Ο Λάρι Φινκ, συνιδρυτής και διευθύνων σύμβουλος της BlackRock – του μεγαλύτερου διαχειριστή περιουσιακών στοιχείων στον κόσμο με κεφάλαια ύψους 14 τρισ. δολαρίων – έστειλε ένα ηχηρό μήνυμα μέσω του BBC: Η κοινωνία πρέπει να σταματήσει να ειδωλοποιεί τις καριέρες στα γραφεία και τις τράπεζες και να στρέψει τον σεβασμό της στα τεχνικά επαγγέλματα.
Σύμφωνα με τον Φινκ, η εμμονή των δυτικών κοινωνιών με την πανεπιστημιακή εκπαίδευση ως μοναδικό δρόμο προς την καταξίωση ήταν μια υπερβολή που πλέον δείχνει τα όριά της. «Το παρακάναμε», παραδέχεται, αναφερόμενος στην πίεση προς τους νέους να γίνουν τραπεζίτες, δικηγόροι ή στελέχη μέσων ενημέρωσης, υποτιμώντας παράλληλα τις δεξιότητες των ανθρώπων που εργάζονται με τα χέρια τους.
Το ρεπορτάζ του BBC επισημαίνει ότι, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη απειλεί να αντικαταστήσει πολλές θέσεις εργασίας σε περιβάλλον γραφείου, η ζήτηση για υδραυλικούς, ηλεκτρολόγους και συγκολλητές αναμένεται να εκτοξευθεί. Ο Φινκ υποστηρίζει ότι η κοινωνία «έκρινε λανθασμένα» πολλούς ανθρώπους που θα μπορούσαν να είναι εξαιρετικοί τεχνίτες, σπρώχνοντάς τους σε κλάδους που δεν τους ταίριαζαν.
Σημειώνει, μάλιστα, με νόημα την τηλεοπτική απεικόνιση: ενώ οι επενδυτικοί τραπεζίτες παρουσιάζονται ως είδωλα σε σειρές, ο μέσος υδραυλικός συχνά υποτιμάται μέσω στερεοτύπων. Στην εποχή του ΑΙ, όμως, η ικανότητα να χτίζεις και να επιδιορθώνεις φυσικές υποδομές θα είναι πιο πολύτιμη από ποτέ.
🚨HAPPY LABOR DAY: “You’re FIRED!” AI Is Taking Over Entry-Level Jobs — You Know Who’s Not Worried About AI? Welders, Plumbers & Electricians
While Big Business is laying off thousands and AI is erasing entry level jobs overnight, there’s one group that will never be replaced:… pic.twitter.com/yOHzhyDRBG
— Project Constitution (@ProjectConstitu) September 1, 2025
Ενεργειακή κρίση και ο φόβος της παγκόσμιας ύφεσης
Πέρα από τα εργασιακά, ο Φινκ προειδοποιεί για έναν άμεσο κίνδυνο που θα μπορούσε να παραλύσει την παγκόσμια οικονομία, δηλαδή την τιμή του πετρελαίου. Με φόντο τον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ με το Ιράν, ο επικεφαλής της BlackRock εκτιμά ότι αν το βαρέλι αγγίξει τα 150 δολάρια, η παγκόσμια ύφεση θα είναι αναπόφευκτη και βαθιά.
Ο ίδιος περιγράφει δύο ακραία σενάρια. Στο αισιόδοξο, μια διευθέτηση της σύγκρουσης θα επανέφερε τις τιμές σε χαμηλά επίπεδα. Στο απαισιόδοξο, η ανθρωπότητα μπορεί να βρεθεί αντιμέτωπη με χρόνια ακριβού πετρελαίου (άνω των 100 δολαρίων), γεγονός που λειτουργεί ως ένας «εξαιρετικά άδικος φόρος» που πλήττει δυσανάλογα τους φτωχούς.
Αυτή η πίεση, ωστόσο, ίσως αναγκάσει τις χώρες να στραφούν επιθετικά προς τις εναλλακτικές πηγές ενέργειας, όπως η ηλιακή και η αιολική, καθώς η ανάγκη για φθηνή ενέργεια είναι το «κλειδί» για τη διατήρηση του βιοτικού επιπέδου.
Η κούρσα για την κυριαρχία στο ΑΙ και η σύγκριση με το 2008
Απαντώντας σε όσους βλέπουν μια «φούσκα» στις επενδύσεις γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη, ο Φινκ είναι κατηγορηματικός: «Δεν πιστεύω ότι έχουμε φούσκα». Αντίθετα, θεωρεί ότι η επένδυση στο ΑΙ είναι υποχρεωτική για τη Δύση, αλλιώς «η Κίνα θα κερδίσει». Η BlackRock ήδη κινείται δυναμικά, έχοντας συμμετάσχει σε συμφωνία μαμούθ 40 δισ. δολαρίων για data centers.
Παρά την αστάθεια στις αγορές και τις αυξανόμενες τιμές ενέργειας, ο Φινκ εμφανίζεται καθησυχαστικός σχετικά με το ενδεχόμενο μιας νέας χρηματοπιστωτικής κρίσης παρόμοιας με εκείνη του 2007-08. Δηλώνει πως δεν βλέπει «καμία απολύτως ομοιότητα», καθώς τα τραπεζικά ιδρύματα σήμερα είναι πολύ πιο θωρακισμένα.
Το πραγματικό εμπόδιο για την ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης σε ΗΠΑ και Ευρώπη, καταλήγει, δεν είναι η έλλειψη κεφαλαίων, αλλά «το κόστος της ενέργειας», όπου η Ευρώπη φαίνεται να μένει πίσω σε πράξεις έναντι των λόγων.
