Η τεχνητή νοημοσύνη δεν δημιουργεί μόνο νέους πρωταγωνιστές στην παγκόσμια αγορά τεχνολογίας, αρχίζει να αναδεικνύει και τους πρώτους μεγάλους χαμένους. Η IBM βρέθηκε στο επίκεντρο αυτής της μετάβασης, καθώς η αλλαγή στις επενδυτικές προτεραιότητες των επιχειρήσεων έπληξε τις βασικές δραστηριότητές της.
Η IBM προκάλεσε ισχυρό σοκ στις αγορές όταν παραδέχθηκε ότι δεν κατάφερε να προσαρμοστεί έγκαιρα στη ραγδαία αλλαγή που προκαλεί η τεχνητή νοημοσύνη στις εταιρικές δαπάνες πληροφορικής. Η αντίδραση των επενδυτών ήταν άμεση, με τη μετοχή να υποχωρεί ενδοσυνεδριακά έως και 26%, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση της από το 1968, σύμφωνα με στοιχεία του Bloomberg.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται ενδεικτική μιας βαθύτερης μεταβολής στην παγκόσμια αγορά τεχνολογίας. Οι επιχειρήσεις εξακολουθούν να επενδύουν δυναμικά στην τεχνητή νοημοσύνη, ωστόσο ανακατανέμουν τους διαθέσιμους πόρους, μειώνοντας τις δαπάνες για παραδοσιακό λογισμικό και υποδομές πληροφορικής, προκειμένου να χρηματοδοτήσουν ακριβούς επεξεργαστές, μνήμες, εξυπηρετητές (servers) και νέα κέντρα δεδομένων.
Ο διευθύνων σύμβουλος της εταιρείας, Άρβιντ Κρίσνα, παραδέχθηκε ότι η IBM υποτίμησε το εύρος αυτής της αλλαγής.
«Aυτό το τρίμηνο αποτύχαμε. Δεν προβλέψαμε το μέγεθος της ανακατανομής των επενδυτικών δαπανών», ανέφερε στην επιστολή του προς τους μετόχους, σημειώνοντας ότι οι πελάτες της εταιρείας βρέθηκαν αντιμέτωποι τόσο με το αυξανόμενο κόστος των υποδομών τεχνητής νοημοσύνης όσο και με νέες ανάγκες στον τομέα της κυβερνοασφάλειας, καθώς οι απειλές που συνδέονται με την AI αυξάνονται διαρκώς.
Αναλυτές της αγοράς χαρακτήρισαν την προειδοποίηση της IBM ως μία από τις σημαντικότερες αρνητικές εκπλήξεις του έτους για τον κλάδο του λογισμικού, εκτιμώντας ότι η εικόνα αυτή ενδέχεται να επηρεάσει συνολικά τις αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών.
O Διευθύνων σύμβουλος της IBM, Αρβίντ Κρίσνα
@EPA/LAURENT GILLIERON
IBM: Η τεχνητή νοημοσύνη αλλάζει τις επενδυτικές προτεραιότητες
Σύμφωνα με τη διοίκηση της εταιρείας, η μεγάλη αύξηση του κόστους των ημιαγωγών και των εξειδικευμένων υποδομών για εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης ανάγκασε πολλούς πελάτες να αναθεωρήσουν τους προϋπολογισμούς τους.
Κατά τις τελευταίες εβδομάδες του Ιουνίου, αρκετές επιχειρήσεις προχώρησαν σε μαζικές αγορές servers, αποθηκευτικών συστημάτων και μνημών, επιδιώκοντας να εξασφαλίσουν κρίσιμο εξοπλισμό πριν από νέες ανατιμήσεις που προκαλεί η περιορισμένη διαθεσιμότητα στην παγκόσμια αγορά.
Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να περιοριστούν οι διαθέσιμοι πόροι για άλλα έργα πληροφορικής, μεταξύ των οποίων και οι επενδύσεις στα παραδοσιακά mainframes και στο επιχειρησιακό λογισμικό της IBM.
Η αλλαγή αυτή αποτυπώθηκε ιδιαίτερα στις πωλήσεις της πλατφόρμας IBM Z, των πανίσχυρων υπολογιστικών συστημάτων που χρησιμοποιούνται για την επεξεργασία μεγάλου όγκου κρίσιμων συναλλαγών, όπως οι τραπεζικές πληρωμές, οι κρατήσεις αεροπορικών εισιτηρίων και άλλες εφαρμογές υψηλής αξιοπιστίας.
Η εταιρεία είχε παρουσιάσει το 2025 τη νέα γενιά mainframes z17, σχεδιασμένη με επίκεντρο την αξιοποίηση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, χαρακτηρίζοντας τότε το λανσάρισμα ως το πιο επιτυχημένο δεύτερο τρίμηνο στην ιστορία της συγκεκριμένης πλατφόρμας.
Ωστόσο, τα στοιχεία του δεύτερου τριμήνου του 2026 αποδείχθηκαν αισθητά χαμηλότερα των προσδοκιών.
Η διοίκηση παραδέχθηκε ότι αρκετές μεγάλες συμβάσεις δεν ολοκληρώθηκαν στον χρόνο που είχε προγραμματιστεί, καθώς οι πελάτες επέλεξαν να μεταθέσουν επενδυτικές αποφάσεις μέχρι να διαμορφωθεί σαφέστερη εικόνα για το κόστος των υποδομών AI.
Οι πρώτες εκτιμήσεις δείχνουν ότι τα έσοδα από το λογισμικό θα αυξηθούν μόλις κατά 5%, όταν οι αναλυτές ανέμεναν ανάπτυξη της τάξης του 10%. Αντίστοιχα, τα έσοδα από τις υποδομές προβλέπεται να υποχωρήσουν κατά 7%, επίδοση αισθητά χειρότερη από τις μέχρι πρότινος προβλέψεις της αγοράς.
Πιέσεις όχι μόνο στην IBM αλλά σε ολόκληρο τον κλάδο
Η εικόνα που περιγράφει η IBM δεν αφορά αποκλειστικά την ίδια την εταιρεία. Όπως επισημαίνουν αναλυτές, η έκρηξη των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί μια νέα πραγματικότητα για ολόκληρη τη βιομηχανία λογισμικού.
Οι επιχειρήσεις διαθέτουν πλέον ολοένα μεγαλύτερο μέρος των τεχνολογικών τους προϋπολογισμών σε εξειδικευμένους επεξεργαστές, data centers και υποδομές υψηλών επιδόσεων, περιορίζοντας τις δαπάνες για συμβατικές εφαρμογές λογισμικού.
Παράλληλα, ακόμη και οι επενδύσεις στην ίδια την τεχνητή νοημοσύνη αρχίζουν να αξιολογούνται με μεγαλύτερη αυστηρότητα, καθώς αρκετές εταιρείες επιβάλλουν ανώτατα όρια χρήσης υπηρεσιών AI ή επιλέγουν οικονομικότερα μοντέλα, προκειμένου να συγκρατήσουν το αυξανόμενο λειτουργικό κόστος.
Startup employee looking over business charts, using AI software to take data driven decisions in tech industry. IT expert developing innovative artificial intelligence solutions for company, camera B
IBM: Το στοίχημα της κβαντικής υπολογιστικής και οι νέες πηγές ανάπτυξης
Παρά τη δυσμενή συγκυρία, η IBM επιχειρεί να αντισταθμίσει τις πιέσεις στις παραδοσιακές δραστηριότητές της επενδύοντας σε τεχνολογίες που θεωρούνται η επόμενη ημέρα της πληροφορικής. Στο επίκεντρο της στρατηγικής της βρίσκεται η κβαντική υπολογιστική, ένας τομέας στον οποίο η εταιρεία επιδιώκει να διατηρήσει ηγετική θέση.
Πρόσφατα ανακοίνωσε συνεργασία με το αμερικανικό υπουργείο Εμπορίου για την κατασκευή της μονάδας παραγωγής κβαντικών wafer Anderon, επένδυση που συνοδεύεται από ομοσπονδιακή χρηματοδότηση ύψους 1 δισ. δολαρίων. Παράλληλα, ο διευθύνων σύμβουλος Άρβιντ Κρίσνα επανέλαβε ότι η εταιρεία παραμένει εντός χρονοδιαγράμματος για την ανάπτυξη του πρώτου μεγάλης κλίμακας, ανθεκτικού σε σφάλματα κβαντικού υπολογιστή έως το 2029.
Ωστόσο, οι αναλυτές επισημαίνουν ότι οι τεχνολογίες αυτές δύσκολα θα μπορέσουν να καλύψουν άμεσα το κενό που δημιουργεί η επιβράδυνση στις πωλήσεις λογισμικού και υποδομών. Η αγορά ζητά απαντήσεις για το πώς η IBM θα επιστρέψει σε ισχυρούς ρυθμούς ανάπτυξης, την ώρα που ολόκληρος ο κλάδος βρίσκεται σε φάση αναπροσαρμογής.
Η AI αλλάζει τους κανόνες σε ολόκληρη την αγορά τεχνολογίας
Η περίπτωση της IBM θεωρείται ενδεικτική μιας ευρύτερης αναδιάρθρωσης των επενδυτικών προτεραιοτήτων. Η πρωτοφανής παγκόσμια επέκταση των κέντρων δεδομένων που απαιτούνται για τη λειτουργία προηγμένων μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης έχει προκαλέσει σημαντικές ελλείψεις σε ημιαγωγούς και κυρίως σε τσιπ μνήμης.
Η περιορισμένη προσφορά έχει αυξήσει σημαντικά το κόστος παραγωγής ηλεκτρονικών συστημάτων, από καταναλωτικές συσκευές μέχρι εξειδικευμένους εξυπηρετητές υψηλών επιδόσεων. Ως αποτέλεσμα, πολλές επιχειρήσεις επιλέγουν να κατευθύνουν μεγαλύτερο μέρος των επενδυτικών τους προϋπολογισμών στην εξασφάλιση κρίσιμου εξοπλισμού, αφήνοντας λιγότερους πόρους για συμβατικές εφαρμογές λογισμικού ή για την ανανέωση μεγάλων πληροφοριακών συστημάτων.
Όπως επισημαίνει το Bloomberg Intelligence, η επιδείνωση των προαιρετικών δαπανών πληροφορικής αναμένεται να αποτελέσει κοινό χαρακτηριστικό στα αποτελέσματα πολλών εταιρειών λογισμικού τους επόμενους μήνες. Η έκρηξη της AI δεν ενισχύει όλους τους παίκτες της αγοράς με τον ίδιο τρόπο· αντίθετα, αναδιανέμει κεφάλαια και δημιουργεί νέους νικητές και χαμένους.
IBM: Από την απογείωση στην κατάρρευση της μετοχής
Η έντονη αντίδραση της αγοράς δεν οφείλεται μόνο στα ασθενέστερα οικονομικά στοιχεία, αλλά και στη μεγάλη μεταβλητότητα που χαρακτηρίζει πλέον τις τεχνολογικές μετοχές.
Η IBM βρέθηκε αρκετές φορές φέτος στο επίκεντρο ακραίων διακυμάνσεων. Τον Φεβρουάριο η μετοχή σημείωσε τη μεγαλύτερη ημερήσια πτώση της εδώ και χρόνια, λίγους μήνες αργότερα κατέγραψε τη μεγαλύτερη ημερήσια άνοδο από το 1968 και τον Ιούνιο έφθασε σε νέο ιστορικό υψηλό, πριν ακολουθήσει η νέα θεαματική υποχώρηση μετά την προειδοποίηση για τα αποτελέσματα του δεύτερου τριμήνου.
Η εικόνα αυτή έχει αναζωπυρώσει τη συζήτηση για τον ολοένα μεγαλύτερο ρόλο της κερδοσκοπίας στις διεθνείς αγορές. Αναλυτές επισημαίνουν ότι η εκρηκτική ανάπτυξη σύνθετων χρηματοοικονομικών προϊόντων, όπως τα μοχλευμένα ETFs, τα δικαιώματα προαίρεσης μηδενικής διάρκειας (zero-day options) και άλλα παράγωγα, ενισχύει σημαντικά τις διακυμάνσεις των τιμών ακόμη και σε εταιρείες με ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη.
Είναι χαρακτηριστικό ότι πριν από λίγους μήνες η μετοχή της IBM είχε εκτιναχθεί μετά την ανακοίνωση κρατικής στήριξης ύψους 2 δισ. δολαρίων για έργο παραγωγής τσιπ κβαντικής υπολογιστικής. Λίγες εβδομάδες αργότερα, η αγορά αγνόησε ουσιαστικά αυτή τη θετική εξέλιξη, εστιάζοντας αποκλειστικά στην επιβράδυνση των πωλήσεων και στις ανησυχίες για τις επιπτώσεις της τεχνητής νοημοσύνης στις παραδοσιακές δραστηριότητες της εταιρείας.
Καμπανάκι BIS: Η κούρσα επενδύσεων στην AI μπορεί να μετατρέψει την έκρηξη σε κρίση χρέους
Η παγκόσμια κούρσα για την ανάπτυξη υποδομών τεχνητής νοημοσύνης ενδέχεται να εξελιχθεί σε μια νέα τεχνολογική φούσκα, με σοβαρές επιπτώσεις στις αγορές, προειδοποιεί η Τράπεζα Διεθνών Διακανονισμών (BIS). Σύμφωνα με μελέτη της, ο συνδυασμός τεράστιων επενδύσεων, αυξανόμενου δανεισμού και περίπλοκων χρηματοδοτικών δομών δημιουργεί κινδύνους για ευρύτερη χρηματοπιστωτική αναταραχή, εάν τα αναμενόμενα κέρδη παραγωγικότητας δεν δικαιολογήσουν το κόστος.
Η BIS υποστηρίζει ότι η σημερινή έκρηξη επενδύσεων στην AI παρουσιάζει κοινά χαρακτηριστικά με προηγούμενους τεχνολογικούς κύκλους υπερβολών, όπως η «μανία» των σιδηροδρόμων στη Βρετανία τον 19ο αιώνα και η φούσκα των εταιρειών διαδικτύου στα τέλη της δεκαετίας του 1990, οι οποίες κατέληξαν σε μεγάλες διορθώσεις.
Οι τεχνολογικοί κολοσσοί επενδύουν δισεκατομμύρια δολάρια σε data centers, ημιαγωγούς και υπολογιστική ισχύ, χρηματοδοτώντας την επέκταση μέσω ομολογιακών εκδόσεων αλλά και πιο σύνθετων συμφωνιών. Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι εταιρείες που κατασκευάζουν υποδομές cloud αποκτούν συμμετοχές σε εταιρείες AI με αντάλλαγμα δεσμεύσεις για μελλοντικές αγορές υπολογιστικής ισχύος.
Όπως επισημαίνει η BIS, όσο μεγαλύτερη γίνεται η επενδυτική έκρηξη, τόσο υψηλότερη πρέπει να είναι η απόδοση που απαιτείται για να διατηρηθεί. Οι αναλυτές της JPMorgan και της Goldman Sachs εκτιμούν ότι οι συνολικές δαπάνες για την AI μπορεί να αγγίξουν τα 6 τρισ. δολάρια έως το 2030, μεγάλο μέρος των οποίων θα βασιστεί σε χρέος.
Η BIS προειδοποιεί ότι η λογική «ο νικητής τα παίρνει όλα» ενθαρρύνει υπερβολικές επενδύσεις, αυξάνοντας την ευπάθεια του συστήματος. Όπως σημειώνει, η ίδια η ανταγωνιστική πίεση που διογκώνει την έκρηξη μπορεί τελικά να δημιουργήσει τις συνθήκες για μια απότομη κατάρρευση.
Την ίδια ώρα εκατοντάδες κορυφαίοι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να προκαλέσει τον μεγαλύτερο οικονομικό μετασχηματισμό της σύγχρονης εποχής, με οφέλη αλλά και σοβαρούς κινδύνους. Σε νέα διακήρυξη, στην οποία συμμετέχουν 16 νομπελίστες (όπως ο Πολ Κρούγκμαν και ο Νάιαλ Φέργκιουσον) και σχεδόν 2.000 ειδικοί, υπογραμμίζεται η ανάγκη δημιουργίας κανόνων ώστε η AI να λειτουργεί συμπληρωματικά προς τον άνθρωπο.
Ωστόσο, άλλοι οικονομολόγοι προειδοποιούν ότι η πρόωρη ρύθμιση μπορεί να περιορίσει την καινοτομία. Το βασικό δίλημμα παραμένει: πώς θα αξιοποιηθούν οι δυνατότητες της AI χωρίς να ενισχυθούν οι ανισότητες και η απώλεια θέσεων εργασίας.
Η οικονομία της τεχνητής νοημοσύνης εισέρχεται σε μια πιο ώριμη φάση. Οι επενδύσεις συνεχίζουν να αυξάνονται, όμως ανακατανέμονται με ταχύτητα προς τις υποδομές που απαιτούνται για την ανάπτυξη της AI.
Για εταιρείες όπως η IBM, η πρόκληση δεν είναι πλέον να συμμετέχουν στην επανάσταση της τεχνητής νοημοσύνης, αλλά να προσαρμόσουν έγκαιρα το επιχειρηματικό τους μοντέλο, ώστε να μη βρεθούν στη λάθος πλευρά αυτής της ιστορικής τεχνολογικής μετάβασης.
