Στην Κίνα ο Σι Τζινπίνγκ πήρε το AI όπλο του. Ο ανταγωνισμός για την πρωτιά στην τεχνητή νοημοσύνη μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας λαμβάνει νέες διαστάσεις, προκαλώντας τριγμούς τόσο στα διεθνή χρηματιστήρια, με αιχμή τον Nasdaq και συνολικά τη Wall Street, όσο και στο επίπεδο της γεωοικονομίας με τη λεγόμενη «διπλωματία των tokens», που μεταμορφώνει τις εξελίξεις παγκοσμίως στην AI.
Η εμφάνιση ισχυρών και δωρεάν κινεζικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης αναζωπυρώνει τη μάχη μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου, αλλά και τη διαμάχη στο εσωτερικό της Silicon Valley.
Η Ουάσιγκτον αντιμετωπίζει δίλημμα μεταξύ αυστηρής εποπτείας και διατήρησης ανταγωνιστικότητας, καθώς η Κίνα μειώνει γρήγορα την τεχνολογική απόσταση, ενώ οι επενδυτές στη Wall Street ανησυχούν για φούσκα στις τεχνολογικές μετοχές, αμφισβητώντας τις υψηλές αποτιμήσεις αμερικανικών εταιρειών AI.
Η Κίνα, η τεχνητή νοημοσύνη και το δίλημμα των απαγορεύσεων
Ωστόσο, αμερικανικοί τεχνολογικοί κολοσσοί προειδοποιούν κατά των οριζόντιων απαγορεύσεων, υπερασπιζόμενοι τα open-weight μοντέλα και τον ανταγωνισμό.
Σε μια παρέμβαση που προκαλεί συζητήσεις στην Ουάσιγκτον, ο Μαρκ Ζούκερμπεργκ τάχθηκε κατά ενός γενικευμένου μπλόκου στα προηγμένα κινεζικά συστήματα τεχνητής νοημοσύνης, υποστηρίζοντας ότι ο μεγαλύτερος κίνδυνος για τον αμερικανικό ανταγωνισμό μπορεί να προέρχεται από τα ίδια τα εγχώρια μονοπώλια.
Σε συνέντευξή του στους Financial Times, ο επικεφαλής της Meta χαρακτήρισε την απαγόρευση των κινεζικών μοντέλων «μη αποτελεσματική λύση» και προειδοποίησε για τον κίνδυνο «θεσμικής χειραγώγησης» από τα μεγάλα αμερικανικά εργαστήρια. Όπως υποστήριξε, η συγκέντρωση της τεχνολογίας στα χέρια λίγων εταιρειών μπορεί να περιορίσει τον ανταγωνισμό και να εμποδίσει την ανάπτυξη εναλλακτικών προσεγγίσεων.
Η συζήτηση έχει ενταθεί μετά την εμφάνιση του Kimi K3 της κινεζικής Moonshot AI, ενός open-weight μοντέλου που φέρεται να πλησιάζει τις επιδόσεις κορυφαίων αμερικανικών συστημάτων. Αμερικανοί αξιωματούχοι έχουν κατηγορήσει την εταιρεία ότι χρησιμοποίησε τεχνικές «απόσταξης» (AI distillation) για να αντιγράψει δυνατότητες αμερικανικών μοντέλων, με τον υπουργό Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, να προειδοποιεί ακόμη και για κυρώσεις.
Το νέο μοντέλο έχει προκαλέσει έντονο ενδιαφέρον στον κλάδο, καθώς η εταιρεία δημοσίευσε αποτελέσματα δημόσιων δοκιμών απόδοσης που το κατατάσσουν πάνω από το ισχυρότερο μοντέλο της Anthropic, το Claude Fable 5, αλλά και από το κορυφαίο μοντέλο του ChatGPT, το GPT-5.6 Sol.
Το γεγονός ότι είναι ανοιχτού κώδικα (open source) -δηλαδή ο τρόπος λειτουργίας του μπορεί να εξεταστεί και να τροποποιηθεί από οποιονδήποτε- το καθιστά έναν ιδιαίτερα ισχυρό ανταγωνιστή των κλειστών μοντέλων, που αναπτύσσουν εταιρείες όπως η Google (Gemini), η OpenAI (ChatGPT), η Anthropic (Claude) και η Microsoft (Copilot).
O Μαρκ Ζούκερμπεργκ της Meta © EPA/MICHAEL REYNOLDS/unsplash/powergame.gr
Κίνα: Microsoft και Nvidia υπερασπίζονται τα open-weight μοντέλα
Στο ίδιο μήκος κύματος με τον Ζούκερμπεργκ κινήθηκαν και οι επικεφαλής της Microsoft και της Nvidia, Σάτια Ναντέλα και Τζένσεν Χουάνγκ, οι οποίοι συνυπέγραψαν ανοιχτή επιστολή υπέρ των open-weight μοντέλων.
Πρόκειται για συστήματα που διατίθενται για δωρεάν λήψη και μπορούν να εκτελεστούν από επιχειρήσεις, ερευνητές και οργανισμούς που διαθέτουν την απαιτούμενη υπολογιστική ισχύ, χωρίς να δημοσιοποιούνται κατ’ ανάγκη ο κώδικας ή τα δεδομένα εκπαίδευσης. «Ο κόσμος χρειάζεται τόσο πρωτοποριακά κλειστά όσο και πρωτοποριακά ανοιχτά μοντέλα», υποστήριξε ο Χουάνγκ, ενώ ο Ναντέλα χαρακτήρισε τα open-weight μοντέλα απαραίτητα για ένα «υγιές οικοσύστημα τεχνητής νοημοσύνης».
Η επιστολή εκδόθηκε ως απάντηση στις κατηγορίες του ελληνοαμερικανού συμβούλου του Λευκού Οίκου, Μάικλ Κράτσιος, ο οποίος ισχυρίστηκε ότι η Moonshot ανέπτυξε το Kimi K3 χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της «απόσταξης» για να αντιγράψει τις δυνατότητες συλλογιστικής του μοντέλου Fable της Anthropic.
Στην επιστολή που συνυπέγραψαν 25 εταιρείες και οργανισμοί, μεταξύ των οποίων η Meta, η Dell Technologies, η Mozilla, το Linux Foundation και η Hugging Face, οι επικεφαλής υποστηρίζουν ότι τα ανοιχτά μοντέλα ενισχύουν τον ανταγωνισμό και επιτρέπουν σε νεοφυείς επιχειρήσεις, πανεπιστήμια και δημόσιους φορείς να αξιοποιούν προηγμένες τεχνολογίες χωρίς να χρειάζεται να τις αναπτύξουν από το μηδέν ή να καταβάλλουν υψηλές χρεώσεις.
Κίνα: Οι Big Tech και η μάχη για τα ανοιχτά μοντέλα στην Κίνα
Παρά την απουσία των OpenAI, Anthropic και Google από τους αρχικούς υπογράφοντες, οι επικεφαλής τους εξέφρασαν δημόσια τη στήριξή τους. Ο Σαμ Άλτμαν δήλωσε ότι επιθυμεί οι ΗΠΑ να επικρατήσουν τόσο στα open-weight όσο και στα ιδιόκτητα μοντέλα, ενώ ο Σούνταρ Πιτσάι υπογράμμισε τη σημασία του ανοιχτού κώδικα και αναφέρθηκε στα μοντέλα Gemma της Google DeepMind. Στήριξη εξέφρασε και ο Έλον Μασκ.
Ωστόσο, σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, OpenAI και Anthropic φέρονται να ασκούν παρασκηνιακά πιέσεις σε νομοθέτες και ρυθμιστικές αρχές για τον περιορισμό των ανοιχτών μοντέλων, γεγονός που αναδεικνύει τη σύγκρουση συμφερόντων στην αμερικανική αγορά.
Παράλληλα, περισσότερα από 1.100 στελέχη στον κλάδο της τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ των οποίων υψηλόβαθμοι παράγοντες κορυφαίων εταιρειών, καλούν την αμερικανική κυβέρνηση να καθυστερήσει την κυκλοφορία των πιο προηγμένων μοντέλων, προειδοποιώντας ότι η ανάπτυξή τους μπορεί να ξεπεράσει την ικανότητα των ανθρώπων να κατανοήσουν και να ελέγξουν τους κινδύνους.
Μεταξύ των υπογραφόντων βρίσκονται ο διευθύνων σύμβουλος της Anthropic Ντάριο Αμοντέι, καθώς και ερευνητές από την OpenAI, τη Meta και τη Google DeepMind. OpenAI και Anthropic εξέφρασαν δημόσια τη στήριξή τους στην πρωτοβουλία. Η κίνηση έρχεται έπειτα από σειρά περιστατικών που ενίσχυσαν τις ανησυχίες για την ασφάλεια της AI, με τελευταίο τα μοντέλα της OpenAI που «χάκαραν κατά λάθος» τη Hugging Face, φέρνοντας ξανά στο προσκήνιο το θέμα της κυβερνοασφάλειας
Η τεχνητή νοημοσύνη στο επίκεντρο της αμερικανοκινεζικής κόντρας
Πάντως, η Ουάσινγκτον επιμένει ότι η στήριξη της ανοιχτής τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να σημαίνει ελεύθερη πρόσβαση στην αμερικανική πνευματική ιδιοκτησία. Ο Σκοτ Μπέσεντ προειδοποίησε ότι εάν κινεζικές εταιρείες χρησιμοποιούν «απόσταξη» σε βιομηχανική κλίμακα για να αντιγράψουν αμερικανική τεχνολογία, θα μπορούσαν να αντιμετωπίσουν κυρώσεις.
Οι υποστηρικτές των open-weight μοντέλων, από την άλλη, υποστηρίζουν ότι η απόσταξη αποτελεί ευρέως χρησιμοποιούμενη τεχνική ανάπτυξης και αξιολόγησης συστημάτων και ότι τυχόν παράνομες πρακτικές πρέπει να αντιμετωπίζονται με στοχευμένα νομικά μέτρα, όχι με γενικευμένες απαγορεύσεις.
Η άνοδος του Kimi K3 δείχνει ότι η μάχη δεν αφορά πλέον μόνο το ποιος δημιουργεί το πιο ισχυρό μοντέλο, αλλά και ποιος μπορεί να προσφέρει την πιο προσιτή, ευέλικτη και ευρέως διαθέσιμη λύση.
Η Silicon Valley μπορεί να συνεχίσει να ωθεί τα όρια της τεχνολογίας. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μπορεί να εμποδίσει τον υπόλοιπο κόσμο να επιλέξει φθηνότερες εναλλακτικές.
Την ίδια ώρα, ο υπουργός Εμπορίου, Χάουαρντ Λάτνικ, εμφανίστηκε πιο μετριοπαθής, υποστηρίζοντας ότι το Kimi K3 εξακολουθεί να υστερεί σημαντικά έναντι των κορυφαίων αμερικανικών μοντέλων, ιδιαίτερα στην κυβερνοασφάλεια.
Γιατί τα κινεζικά μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης είναι φθηνότερα
Η διαφορά στην τιμή μεταξύ κινεζικών και αμερικανικών μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης οφείλεται σε μια σειρά παραγόντων, εξηγούν αναλυτές του Center for Strategic and International Studies. Στα κλειστά αμερικανικά μοντέλα, η εταιρεία που τα αναπτύσσει ελέγχει το API, τις υποδομές που απαιτούνται για τη λειτουργία τους, τα συστήματα ασφάλειας και συμμόρφωσης, τις υπηρεσίες μνήμης και τα εργαλεία που προσφέρονται στους χρήστες.
Επομένως, έχει μεγαλύτερο έλεγχο στην τιμολόγηση. Αντίθετα, τα open-weight μοντέλα μπορούν να φιλοξενηθούν από πολλούς παρόχους, οι οποίοι ανταγωνίζονται μεταξύ τους στο κόστος και την αποδοτικότητα.
Παράλληλα, οι κινεζικές εταιρείες έχουν αναπτύξει τρόπους να περιορίζουν το κόστος εκπαίδευσης και ανάπτυξης. Οι περιορισμοί στις εξαγωγές προηγμένων μικροτσίπ τις έχουν ωθήσει να επενδύσουν περισσότερο στην απόσταξη μοντέλων, την αξιοποίηση open-weight τεχνολογιών και τη βελτιστοποίηση της χρήσης υπολογιστικής ισχύος, μειώνοντας τον αριθμό των ακριβών πειραμάτων που απαιτούνται πριν από την κυκλοφορία ενός μοντέλου. Ωστόσο, η προσέγγιση αυτή μπορεί να συνοδεύεται από λιγότερο εκτεταμένες δοκιμές ασφάλειας σε σχέση με τα αμερικανικά συστήματα.
Τέλος, οι δύο πλευρές ακολουθούν διαφορετική στρατηγική. Πολλά κινεζικά εργαστήρια διαθέτουν φθηνά μοντέλα για να επιταχύνουν την υιοθέτηση, να προσελκύσουν developers και να δημιουργήσουν παγκόσμια οικοσυστήματα. Αντίθετα, οι αμερικανικές εταιρείες, έχοντας προβάδισμα στην υπολογιστική ισχύ, επικεντρώνονται κυρίως σε κλειστά μοντέλα αιχμής.
Το πραγματικό διακύβευμα, επομένως, δεν είναι μόνο η κινεζική τεχνολογική πρόοδος, αλλά και το ποιο μοντέλο ανάπτυξης θα επικρατήσει: μια αγορά ελεγχόμενη από λίγους κλειστούς κολοσσούς ή ένα ευρύτερο οικοσύστημα ανοιχτών μοντέλων που μπορεί να ενισχύσει τον ανταγωνισμό.
- Τεχνητή νοημοσύνη: Νέα έρευνα αμφισβητεί τους φόβους για τα κινεζικά μοντέλα AI
Ωστόσο, υπάρχει και η άλλη οπτικη γωνιά, αντίθετη. Η συζήτηση γύρω από τα κινεζικά μοντέλα ανοιχτού κώδικα τεχνητής νοημοσύνης επικεντρώνεται συχνά στον κίνδυνο λογοκρισίας και επιρροής του Πεκίνου. Ωστόσο, σύμφωνα με το Semafor, νέα μελέτη δείχνει ότι οι αμερικανικές και άλλες δυτικές εταιρείες μπορούν να αξιοποιήσουν αυτά τα μοντέλα χωρίς να μεταφέρουν τις πολιτικές προκαταλήψεις που ενσωματώνουν.
Η εταιρεία τεχνητής νοημοσύνης CTGT ανέπτυξε ένα εξειδικευμένο μοντέλο για τον χρηματοοικονομικό τομέα, χρησιμοποιώντας τη μέθοδο της «απόσταξης» (distillation) πάνω σε μοντέλο της DeepSeek. Στη συνέχεια, οι ερευνητές υπέβαλαν τόσο το αρχικό όσο και το νέο μοντέλο σε ερωτήσεις με πολιτικά ευαίσθητο περιεχόμενο.
Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά. Το μοντέλο της DeepSeek αναπαρήγαγε τις επίσημες θέσεις της κινεζικής κυβέρνησης ή παρείχε απαντήσεις που παρουσίαζαν πιο ευνοϊκά τα κινεζικά συμφέροντα. Αντίθετα, το νέο μοντέλο που δημιουργήθηκε μέσω της διαδικασίας της απόσταξης δεν εμφάνισε τα ίδια χαρακτηριστικά λογοκρισίας ή πολιτικής μεροληψίας.
Η έρευνα υποδηλώνει ότι οι ανησυχίες για πλήρη απαγόρευση των κινεζικών μοντέλων ανοιχτού κώδικα ή ακόμη και της ίδιας της διαδικασίας της απόσταξης ενδέχεται να είναι υπερβολικές. Αντίθετα, η αξιοποίησή τους μπορεί να συμβάλει στην επιστημονική έρευνα και στην καλύτερη κατανόηση του τρόπου λειτουργίας της τεχνητής νοημοσύνης.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η γνώση γύρω από τα προηγμένα συστήματα AI παραμένει περιορισμένη και ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα αντί για βεβιασμένες ρυθμιστικές παρεμβάσεις. Αντί μιας γενικευμένης απαγόρευσης, οι Ηνωμένες Πολιτείες θα μπορούσαν να εκδώσουν σαφείς κατευθυντήριες οδηγίες για την ασφαλή χρήση των κινεζικών μοντέλων, περιορίζοντας τους κινδύνους και ενισχύοντας παράλληλα την καινοτομία, την έρευνα και την ανταγωνιστικότητα απέναντι στη στρατηγική ανοιχτού κώδικα της Κίνας.
- Το μπλόκο στα νέα κινεζικά ανθρωποειδή ρομπότ για λόγους εθνικής ασφάλειας και οι αντιρρήσεις
Επίσης, οι ΗΠΑ ανοίγουν ένα ακόμη μέτωπο στον τεχνολογικό ανταγωνισμό με την Κίνα, απαγορεύοντας την είσοδο νέων ανθρωποειδών και τετράποδων ρομπότ από το εξωτερικό. Αντί να επιβάλει δασμούς, η Ουάσιγκτον επέλεξε να αξιοποιήσει τους κανόνες πιστοποίησης της Ομοσπονδιακής Επιτροπής Επικοινωνιών (FCC), ακολουθώντας την ίδια πρακτική που είχε εφαρμόσει και για τα κινεζικά drones, επικαλούμενη λόγους εθνικής ασφάλειας, αναφέρει το Semafor.
Η απόφαση έρχεται έπειτα από πολύμηνες πιέσεις αμερικανικών εταιρειών ρομποτικής, οι οποίες ζητούσαν μέτρα για να ανακοπεί η εξάπλωση των χαμηλού κόστους κινεζικών ανθρωποειδών ρομπότ πριν αποκτήσουν ευρεία παρουσία στη βιομηχανία των ΗΠΑ.
Ωστόσο, το νέο πλαίσιο δημιουργεί προκλήσεις και για τους εγχώριους κατασκευαστές. Πολλές αμερικανικές εταιρείες εξακολουθούν να χρησιμοποιούν κινεζικά εξαρτήματα ή να πραγματοποιούν μέρος της παραγωγής τους στο εξωτερικό, γεγονός που ενδέχεται να δυσκολέψει τη συμμόρφωσή τους με τους νέους κανόνες. Επιπλέον, η μεταφορά της παραγωγής στις ΗΠΑ αναμένεται να αυξήσει το κόστος κατασκευής, καθώς η Κίνα διατηρεί σημαντικό πλεονέκτημα στο κόστος παραγωγής.
Ο διευθύνων σύμβουλος της RoboStrategy, Άντριου Κανγκ, προειδοποίησε ότι οι νέοι περιορισμοί θα είναι δύσκολο να εφαρμοστούν βραχυπρόθεσμα. Αντίθετα, ο επικεφαλής της Standard Bots, Έβαν Μπερντ, υποστήριξε ότι η τεχνολογία και η παραγωγή ρομπότ πρέπει να αναπτυχθούν εξ ολοκλήρου εντός των ΗΠΑ, ώστε να ενισχυθεί η εγχώρια βιομηχανία και να μειωθεί η εξάρτηση από την Κίνα.
Η Κίνα και η «διπλωματία των tokens»
Λίγες ημέρες πριν ξεσπάσει στις ΗΠΑ η έντονη αντιπαράθεση για τα κινεζικά open-weight μοντέλα, με αιχμή το Kimi K3, χιλιάδες ηγέτες, στελέχη τεχνολογικών εταιρειών και ερευνητές της τεχνητής νοημοσύνης συγκεντρώθηκαν στη Γενεύη για τη διεθνή διάσκεψη AI for Good του ΟΗΕ.
Εκεί, η απουσία κορυφαίων στελεχών των αμερικανικών εργαστηρίων αιχμής ήταν αισθητή. Αντίθετα, πολυπληθής κινεζική αντιπροσωπεία αξιοποίησε την ευκαιρία για να προωθήσει ένα σαφές μήνυμα: για μεγάλο μέρος του κόσμου, το μέλλον της τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να είναι κινεζικό, μεταδίδει το Semafor.
Ο Γουάνγκ Τζιάν, διακεκριμένος Κινέζος επιστήμονας υπολογιστών και πρώην στέλεχος της Microsoft στην Ασία, υποστήριξε ότι η κινεζική τεχνητή νοημοσύνη μπορεί να λειτουργήσει για άλλες χώρες όπως η ενέργεια, προσφέροντας μια εναλλακτική επιλογή απέναντι στην αμερικανική τεχνολογία. Στο περιθώριο της διάσκεψης, ο ίδιος και δεκάδες Κινέζοι αξιωματούχοι και επιχειρηματίες παρουσίασαν σε υπουργούς από το Πακιστάν, τη Ρωσία, τη Ζάμπια και άλλες χώρες του Παγκόσμιου Νότου τα οφέλη των ανοιχτών μοντέλων για τις εθνικές τους οικονομίες.
Πρόκειται για μια νέα μορφή «διπλωματίας των tokens», όπως χαρακτηρίζεται, η οποία θυμίζει την κινεζική στρατηγική της Πρωτοβουλίας Belt and Road. Μόνο που αντί για λιμάνια, σιδηροδρόμους και τηλεπικοινωνιακά δίκτυα, το νέο εξαγώγιμο προϊόν είναι η υπολογιστική ισχύς και τα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης.
Όπως ακριβώς η Κίνα πλημμύρισε τις διεθνείς αγορές με φθηνά φωτοβολταϊκά και ηλεκτρικά οχήματα, ενισχύοντας την κυριαρχία των δικών της εταιρειών, έτσι επιχειρεί τώρα να καταστήσει τα μοντέλα AI ευρέως διαθέσιμα, με χαμηλότερο κόστος από τους αμερικανικούς ανταγωνιστές και με υποσχέσεις για εκπαίδευση και τεχνική υποστήριξη.
Κίνα, τεχνητή νοημοσύνη © EPA/MARK R. CRISTINO
Η τεχνητή νοημοσύνη ως νέο εργαλείο επιρροής
Η στρατηγική αυτή δεν περιορίζεται στην παροχή τεχνολογίας. Η Κίνα επιδιώκει παράλληλα να διαμορφώσει τους διεθνείς κανόνες. κινεζικές εταιρείες έχουν ήδη συμβάλει στη διαμόρφωση προτύπων του ΟΗΕ για την αναγνώριση προσώπου και τα συστήματα επιτήρησης, ενώ το Πεκίνο πρωταγωνίστησε και στη σύνταξη διεθνών κανόνων για τα αυτοματοποιημένα συστήματα οδήγησης.
Ο Κινέζος πρόεδρος, Σι Τζινπίνγκ, έδωσε ακόμη μεγαλύτερη διάσταση στη στρατηγική αυτή, υποστηρίζοντας ότι η ανάπτυξη της τεχνητής νοημοσύνης δεν μπορεί να αποτελεί «σόλο παράσταση» μιας μόνο χώρας. Παράλληλα, τάχθηκε κατά της υπερβολικής επίκλησης της εθνικής ασφάλειας ως λόγου για τεχνολογικούς περιορισμούς και προώθησε τη δημιουργία ενός νέου οργανισμού συνεργασίας 29 χωρών για την AI.
Το Πεκίνο εμφανίζεται έτσι ως υπέρμαχος μιας πιο ανοιχτής παγκόσμιας αγοράς, την ώρα που οι ΗΠΑ επιλέγουν μια πιο επιλεκτική προσέγγιση, προωθώντας την αμερικανική τεχνολογία κυρίως σε χώρες που θεωρούν αξιόπιστους συμμάχους.
Η αμερικανική απάντηση και το ζήτημα της εμπιστοσύνης
Η Ουάσινγκτον υποστηρίζει ότι η κινεζική προσέγγιση μπορεί να δημιουργήσει νέες εξαρτήσεις. Εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ υποστήριξε ότι η αρχική υπόσχεση συνεργασίας ενδέχεται τελικά να οδηγήσει σε εξάρτηση από κινεζικές υποδομές και τεχνικά πρότυπα.
Την ίδια στιγμή, η αμερικανική κυβέρνηση επιχειρεί να προστατεύσει τα μοντέλα της από αυτό που χαρακτηρίζει κλοπή πνευματικής ιδιοκτησίας μέσω της τεχνικής «απόσταξης». Ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ έχει προειδοποιήσει ότι «ο ανοιχτός κώδικας δεν σημαίνει ελεύθερη πρόσβαση στην αμερικανική πνευματική ιδιοκτησία».
Ωστόσο, αρκετές χώρες παραμένουν επιφυλακτικές απέναντι στην πλήρη υιοθέτηση κινεζικών μοντέλων. Η έλλειψη διαφάνειας σχετικά με τα δεδομένα εκπαίδευσης και οι πιθανές πολιτικές προκαταλήψεις δημιουργούν ανησυχίες. Ένα μοντέλο που χρησιμοποιείται, για παράδειγμα, για την ανάλυση της πολιτικής ημιαγωγών θα μπορούσε να ενσωματώνει στις απαντήσεις του τις θέσεις του Πεκίνου για την Ταϊβάν.
Παρά τις κινεζικές φιλοδοξίες, οι ΗΠΑ εξακολουθούν να διαθέτουν ισχυρό τεχνολογικό πλεονέκτημα. Microsoft, Google και Meta διατηρούν διεθνή παρουσία, ενώ η αμερικανική πρωτοβουλία Pax Silica έχει προσελκύσει συμμάχους που επιδιώκουν να μειώσουν την εξάρτησή τους από την Κίνα.
Παράλληλα, όμως, χώρες όπως η Σιγκαπούρη και η Saudi Aramco εμφανίζονται πιο πρόθυμες να αξιοποιήσουν κινεζική τεχνολογία για εξειδικευμένα μοντέλα. Άλλες χώρες επιχειρούν να δημιουργήσουν τα δικά τους «κυρίαρχα» συστήματα, χρησιμοποιώντας τόσο αμερικανικά όσο και κινεζικά μοντέλα ως βάση.
Το μεγάλο στοίχημα για το Πεκίνο είναι επομένως αν η προσφορά φθηνής τεχνητής νοημοσύνης θα μετατραπεί σε μακροπρόθεσμη επιρροή. Η Κίνα μπορεί να προσφέρει στον κόσμο μια εναλλακτική απέναντι στην αμερικανική τεχνολογία, αλλά για να κερδίσει την παγκόσμια μάχη της AI θα πρέπει να πείσει ότι τα μοντέλα της είναι όχι μόνο φθηνά και προσβάσιμα, αλλά και αξιόπιστα, διαφανή και προσαρμόσιμα στις ανάγκες κάθε χώρας. 
Η κινεζική AI δοκιμάζει τις αποτιμήσεις των Big Tech στη Wall Street
Η εμφάνιση του κινεζικού μοντέλου Kimi-K3 αναζωπύρωσε τις ανησυχίες των επενδυτών για το κατά πόσο οι τεράστιες επενδύσεις των αμερικανικών τεχνολογικών κολοσσών στην τεχνητή νοημοσύνη μπορούν να δικαιολογήσουν τις υψηλές αποτιμήσεις τους.
Το μοντέλο αποτέλεσε έναν ακόμα καταλύτη για την υποχώρηση των τεχνολογικών μετοχών, σε μια αγορά που ήδη αντιμετώπιζε πιέσεις και αυξημένη μόχλευση μέσω δανεισμού για ETF και βραχυπρόθεσμων options.
Το Kimi-K3 ήρθε να πλήξει την πεποίθηση ότι οι αμερικανικές εταιρείες θα διατηρήσουν για μεγάλο διάστημα την τεχνολογική τους κυριαρχία. Η ανταγωνιστική του απόδοση, σε συνδυασμό με το σημαντικά χαμηλότερο κόστος, ενισχύει το ενδεχόμενο οι επιχειρήσεις να επιλέξουν φθηνότερες κινεζικές λύσεις για καθημερινές εφαρμογές, διατηρώντας τα ακριβότερα αμερικανικά συστήματα για πιο εξειδικευμένες ανάγκες.
Η Goldman Sachs επισημαίνει ότι τα hedge funds μείωσαν κατά περίπου 10% τις τοποθετήσεις τους στις αμερικανικές τεχνολογικές μετοχές τους τελευταίους δύο μήνες, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη αποεπένδυση της τελευταίας δεκαετίας. Η πίεση ήταν εντονότερη σε ημιαγωγούς, υποδομές AI και τεχνολογικό εξοπλισμό.
Η υποχώρηση του τεχνολογικού δείκτη του S&P 500 ενισχύει τη στροφή προς αμυντικούς κλάδους, ενώ οι γεωπολιτικές εντάσεις προσθέτουν νέο παράγοντα αβεβαιότητας. Ο δείκτης Nasdaq 100 εισήλθε σε περιοχή «αρκούδων» (πτωτικής διόρθωσης), καθώς οι μετοχές των τεχνολογικών κολοσσών που στήριξαν το πολυετές ράλι της αγοράς συνεχίζουν να υποχωρούν. Καταγράφει απώλειες άνω του 11% από το υψηλό του Οκτωβρίου.
Πρόκειται για την πρώτη φορά από τον Απρίλιο του 2025, όταν οι δασμοί του προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχαν προκαλέσει ισχυρές πιέσεις στις μετοχές, που ο Nasdaq 100 περνά σε περιοχή «τεχνικής διόρθωσης», σημειώνουν αχρηματιστηριακοί αναλυτές στο Bloomberg.
Η πτώση εντείνεται καθώς ο πόλεμος στο Ιράν πλήττει την επενδυτική εμπιστοσύνη, ενώ αυξάνονται οι αμφιβολίες για τις τεράστιες δαπάνες των Big Tech στην τεχνητή νοημοσύνη και το πότε αυτές θα αρχίσουν να αποδίδουν υψηλότερες αποδόσεις.
Wall Street και ΑΙ © Pexels
Οι μεγάλες τράπεζες της Wall Street ζητούν ήδη από hedge funds πρόσθετες εγγυήσεις, καθώς η απότομη πτώση των μετοχών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη προκαλεί σημαντικές απώλειες.
Σύμφωνα με τους Financial Times, οι απαιτήσεις αφορούν κυρίως funds με συγκεντρωμένες θέσεις σε συγκεκριμένους κλάδους, προκειμένου να διατηρήσουν τη μόχλευση χωρίς να αυξηθεί ο κίνδυνος για τις τράπεζες.
Η κίνηση αντανακλά την αυξανόμενη ανησυχία στη Wall Street για την ένταση της διόρθωσης στις μετοχές AI, η οποία ανέκοψε το ισχυρό ράλι ενός κλάδου που αποτελούσε βασική επενδυτική επιλογή των hedge funds.
Στην Kίνα τα κέρδη των μεγαλύτερων κατασκευαστών μικροτσίπ εκτινάχθηκαν κατά 2.579,5% το πρώτο εξάμηνο του 2026, καθώς η πρωτοφανής ζήτηση για τεχνητή νοημοσύνη και υπολογιστική ισχύ ενίσχυσε δραστικά τον κλάδο, σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Στατιστικής Υπηρεσίας.
Η επιτάχυνση της ενσωμάτωσης της AI σε πολλούς τομείς της οικονομίας δημιούργησε τεράστιες ανάγκες για υπολογιστική ισχύ, δήλωσε ο επικεφαλής στατιστικολόγος Γιου Γουέινινγκ. Συνολικά, τα κέρδη της ευρύτερης βιομηχανίας ηλεκτρονικών αυξήθηκαν 97% σε ετήσια βάση. Παράλληλα, τα κέρδη των μεγάλων βιομηχανικών επιχειρήσεων αυξήθηκαν 18,7%, στα 4 τρισ. γιουάν.
Η μετοχή της CXMT εκτινάχθηκε 466% στην πρώτη συνεδρίαση στο Χρηματιστήριο της Σαγκάης, καθιστώντας την εταιρεία τη μεγαλύτερη εισηγμένη στην Κίνα, καθώς οι επενδυτές στοιχηματίζουν σε έναν από τους βασικούς πρωταγωνιστές της τεχνητής νοημοσύνης.
Με τιμή κλεισίματος 49 γιουάν, η κεφαλαιοποίησή της έφτασε τα 3,3 τρισ. γιουάν (488 δισ. δολάρια), ξεπερνώντας κάθε άλλη εισηγμένη εταιρεία. Η δεύτερη μεγαλύτερη IPO στην ιστορία της Κίνας άντλησε έως 66,6 δισ. γιουάν, ενισχύοντας τις φιλοδοξίες του Πεκίνου για αυτάρκεια στους ημιαγωγούς και ανταγωνισμό στην αγορά DRAM.
Παρά τα ισχυρά θεμελιώδη μεγέθη των εταιρειών AI, οι υψηλές αποτιμήσεις παραμένουν ευάλωτες, καθώς η αγορά αναζητά νέους καταλύτες. Ο παγκόσμιος πόλεμος για την τεχνητή νοημοσύνη και η σκληρή κόντρα ΗΠA-Κίνας για την πρωτιά, δείχνει πλέον ότι η επικράτηση μπορεί να κριθεί όχι μόνο από την τεχνολογική υπεροχή, αλλά και από το κόστος, την ταχύτητα διάδοσης και την παγκόσμια αξιοποίηση των νέων εργαλείων ΑΙ.
