Η Meta βρίσκεται ενώπιον μίας από τις σοβαρότερες δικαστικές δοκιμασίες της ιστορίας της σε ένα σερί δικαστικών μαχών που είχαν δυσάρεστα αποτελέσματα για την ίδια.
Η δίκη που ξεκίνησε στην Καλιφόρνια το 2023 αφορά κατηγορίες ότι η εταιρεία σχεδίασε το Instagram και το Facebook με χαρακτηριστικά που μπορούν να προκαλούν εθισμό στους ανήλικους, ενώ παράλληλα δεν προστάτευσε επαρκώς τα προσωπικά δεδομένα παιδιών.
Η υπόθεση έχει τεράστιες οικονομικές και επιχειρηματικές διαστάσεις. Οι 30 αμερικανικές πολιτείες που συμμετέχουν στη διαδικασία διεκδικούν δυνητικά έως και 1,4 τρισ. δολάρια σε αποζημιώσεις και πρόστιμα, ποσό που αντιστοιχεί περίπου στη χρηματιστηριακή αξία της Meta.
Νομικοί αναλυτές, πάντως, θεωρούν ένα τόσο μεγάλο πρόστιμο εξαιρετικά δύσκολο να επιβληθεί στην πράξη.
Ζητούν να αλλάξουν τρόπο λειτουργίας οι πλατφόρμες
Το σημαντικότερο, ωστόσο, δεν είναι μόνο το ποσό. Οι πολιτείες ζητούν να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο λειτουργούν οι δύο πλατφόρμες για τους ανήλικους, με μέτρα που θα μπορούσαν να επηρεάσουν χαρακτηριστικά τα οποία αποτελούν εδώ και χρόνια βασικό κομμάτι της εμπειρίας των χρηστών.
Μεταξύ άλλων, ζητείται αυστηρότερη επαλήθευση ηλικίας και γονικής συναίνεσης, περιορισμός των αλγορίθμων που προτείνουν περιεχόμενο με στόχο να κρατούν τους χρήστες στην πλατφόρμα, περιορισμοί στις ειδοποιήσεις και στις αυτόματες αναπαραγωγές βίντεο, καθώς και αλλαγές στον τρόπο εμφάνισης των «likes».
Οι πολιτείες θέλουν επίσης να περιοριστεί η δημιουργία πολλαπλών λογαριασμών από ανήλικους, να περιοριστούν ορισμένα φίλτρα που μεταβάλλουν την εμφάνιση των χρηστών και να μπουν περιορισμοί σε περιεχόμενο που εξαφανίζεται, όπως τα Instagram Stories.
Αν οι απαιτήσεις αυτές υιοθετηθούν σε ομοσπονδιακό επίπεδο, δεν θα πρόκειται για μια μικρή προσαρμογή της εφαρμογής. Θα μπορούσαν να αλλάξουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο εκατομμύρια νέοι χρησιμοποιούν Instagram και Facebook στις ΗΠΑ.
Το προηγούμενο του Νέου Μεξικού
Η Meta μπαίνει στη συγκεκριμένη μάχη έχοντας ήδη δεχθεί ένα σημαντικό δικαστικό πλήγμα στο Νέο Μεξικό.
Τον Μάρτιο, δικαστήριο έκρινε την εταιρεία υπεύθυνη για παραπλάνηση των καταναλωτών και έκθεση παιδιών σε κινδύνους μέσω των πλατφορμών της και επέβαλε 375 εκατ. δολάρια σε αστικές κυρώσεις.
Η υπόθεση δεν σταμάτησε εκεί. Σε επόμενη απόφαση, η Meta διατάχθηκε να καταβάλει επιπλέον 567 εκατ. δολάρια, ανεβάζοντας το συνολικό ποσό σε περίπου 942 εκατ. δολάρια, ενώ επιβλήθηκαν και συγκεκριμένες αλλαγές στη λειτουργία των πλατφορμών.
Μεταξύ των μέτρων περιλαμβάνονται αυστηρότερη επαλήθευση ηλικίας, περιορισμοί στον χρόνο χρήσης για άτομα κάτω των 18 ετών, περιορισμός των push notifications σε συγκεκριμένες ώρες και απόκρυψη των αριθμών των «likes» ως προεπιλογή για ανήλικους.
Το δικαστήριο χαρακτήρισε μάλιστα τη συμπεριφορά της Meta «public nuisance», δηλαδή δημόσια όχληση, μια ιδιαίτερα ασυνήθιστη νομική εξέλιξη για μια εταιρεία τεχνολογίας. Η Meta έχει δηλώσει ότι θα ασκήσει έφεση.
Στο επίκεντρο ο τρόπος λειτουργίας των αλγορίθμων
Η νέα ομοσπονδιακή υπόθεση είναι ακόμη πιο κρίσιμη επειδή αμφισβητεί τον ίδιο τον σχεδιασμό των πλατφορμών.
Οι πολιτείες υποστηρίζουν ότι λειτουργίες όπως η ατελείωτη κύλιση, οι προσωποποιημένες προτάσεις περιεχομένου, οι ειδοποιήσεις και οι μετρήσεις δημοφιλίας δεν είναι ουδέτερα εργαλεία. Κατά την άποψή τους, έχουν σχεδιαστεί ώστε να αυξάνουν τον χρόνο που περνούν οι χρήστες στις εφαρμογές, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών.
Η δικαστής Yvonne Gonzalez Rogers έχει ήδη απορρίψει την προσπάθεια της Meta να σταματήσει την υπόθεση πριν από τη δίκη. Σε απόφαση του Ιουνίου έκρινε, μεταξύ άλλων, ότι η Meta δεν είχε συμμορφωθεί με απαιτήσεις του αμερικανικού νόμου για την προστασία της ιδιωτικότητας παιδιών κάτω των 13 ετών, συμπεριλαμβανομένων της γονικής ενημέρωσης και συναίνεσης.
Η αντίδραση της Meta
Η Meta αρνείται ότι παραβίασε τον νόμο ή ότι σχεδίασε τις υπηρεσίες της για να βλάπτει παιδιά. Υποστηρίζει ότι έχει επενδύσει σημαντικά στην ασφάλεια των νέων και ότι η υπόθεση παραβλέπει τις προσπάθειες που έχει κάνει τα τελευταία χρόνια.
Η έκβαση της υπόθεσης θα μπορούσε να έχει συνέπειες πολύ πέρα από τη Meta. Αν οι πολιτείες πετύχουν να επιβάλουν περιορισμούς στον σχεδιασμό των κοινωνικών δικτύων, θα δημιουργηθεί ένα νέο νομικό προηγούμενο για ολόκληρη τη βιομηχανία, από το Instagram και το Facebook μέχρι το TikTok, το YouTube και άλλες πλατφόρμες.
Για τη Meta, επομένως, το πραγματικό διακύβευμα δεν είναι μόνο το ενδεχόμενο ενός τεράστιου προστίμου. Είναι το αν θα μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί τα δημοφιλέστερα προϊόντα της με τον ίδιο τρόπο που λειτουργούν σήμερα.
Και αν το δικαστήριο επιβάλει τις αλλαγές που ζητούν οι πολιτείες, το Instagram και το Facebook που γνωρίζουν σήμερα οι χρήστες μπορεί πράγματι να μην υπάρχουν με την ίδια μορφή στο μέλλον.
