Η Meta υπήρξε πρωτοπόρος της νέας εποχής σκληρής διοίκησης στη Silicon Valley, με μαζικές απολύσεις και διαρκείς αναδιαρθρώσεις. Σήμερα, όμως, η ηγεσία της εταιρείας παραδέχεται ότι το τίμημα για την εμπιστοσύνη και το ηθικό των εργαζομένων ίσως αποδειχθεί βαρύτερο από τα οφέλη της «αποτελεσματικότητας».
Σύμφωνα με το Business Insider η Meta φαίνεται να επανεξετάζει μία από τις πιο χαρακτηριστικές στρατηγικές που υιοθέτησε τα τελευταία χρόνια: τη φιλοσοφία της αμείλικτης αποτελεσματικότητας, η οποία αναδιαμόρφωσε τόσο την ίδια την εταιρεία όσο και συνολικά την κουλτούρα της Silicon Valley μετά το 2022.
Στις αρχές του 2024, ο επικεφαλής τεχνολογίας της Meta, Άντριου Μπόσγουορθ, έστελνε ένα ξεκάθαρο μήνυμα προς τους εργαζομένους. Σε όσους εξέφραζαν παράπονα για τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονταν οι υπάλληλοι ή αμφισβητούσαν αμφιλεγόμενες αποφάσεις της διοίκησης, η απάντηση ήταν απλή: αν δεν τους άρεσε η κατάσταση, μπορούσαν να αποχωρήσουν.
Η στάση αυτή αποτύπωνε τη νέα εταιρική ταυτότητα που προσπαθούσε να οικοδομήσει η Meta: έναν οργανισμό πιο λιτό, ταχύτερο και απαιτητικό, με περιορισμένη ανοχή στις εσωτερικές αντιρρήσεις και τις μακροχρόνιες συζητήσεις. Το μήνυμα ήταν ξεκάθαρο: «Διαφωνείς και δεσμεύεσαι ή φεύγεις».
Ωστόσο, λίγους μήνες αργότερα, ο ίδιος ο Μπόσγουορθ εμφανίστηκε με εντελώς διαφορετικό τόνο. Σε εσωτερική ενημέρωση προς το προσωπικό παραδέχθηκε ότι το ηθικό των εργαζομένων βρίσκεται πιθανότατα στο χαμηλότερο επίπεδο στην ιστορία της εταιρείας και αναγνώρισε ότι η Meta διαχειρίστηκε με «τραγικό τρόπο» τις πρόσφατες αναδιαρθρώσεις.
Όπως δήλωσε, η εταιρεία υπονόμευσε την εμπιστοσύνη των εργαζομένων ότι οι γνώσεις, η εξειδίκευση και η συνεισφορά τους εκτιμώνται πραγματικά από τη διοίκηση.
Meta: Η στρατηγική της «αποτελεσματικότητας» και οι συνέπειές της
Από το 2022, η Meta ακολούθησε ένα επιθετικό μοντέλο διοίκησης που έμελλε να επηρεάσει ολόκληρο τον τεχνολογικό κλάδο. Μετά την επιβράδυνση της ανάπτυξης και τις πιέσεις των επενδυτών, ο διευθύνων σύμβουλος Μαρκ Ζούκερμπεργκ ξεκίνησε ένα εκτεταμένο πρόγραμμα αναδιάρθρωσης.
Η πρώτη μεγάλη κίνηση ήρθε στα τέλη του 2022, όταν η εταιρεία απέλυσε περίπου 11.000 εργαζομένους. Παρότι ο Ζούκερμπεργκ τότε ζήτησε συγγνώμη για την απόφαση, ακολούθησε ακόμη πιο επιθετική πολιτική.
Την επόμενη χρονιά η Meta προχώρησε σε νέα μείωση προσωπικού κατά 10.000 θέσεις εργασίας, στο πλαίσιο αυτού που ο ίδιος χαρακτήρισε «χρονιά της αποδοτικότητας». Αργότερα ακολούθησαν ακόμη 3.600 απολύσεις, οι οποίες παρουσιάστηκαν ως προσπάθεια απομάκρυνσης εργαζομένων με χαμηλές επιδόσεις.
Ωστόσο, σύμφωνα με πληροφορίες που κυκλοφόρησαν στο εσωτερικό της εταιρείας, αρκετοί από τους εργαζομένους που επηρεάστηκαν είχαν λάβει θετικές αξιολογήσεις απόδοσης. Αυτό ενίσχυσε την αίσθηση ανασφάλειας και αδικίας μεταξύ του προσωπικού, αναφέρει το το Business Insider.
Η κατάσταση επιδεινώθηκε περαιτέρω το 2025, όταν διέρρευσαν πληροφορίες για νέες περικοπές θέσεων εργασίας. Η εταιρεία καθυστέρησε επί εβδομάδες να επιβεβαιώσει τα σχέδιά της, αφήνοντας χιλιάδες εργαζομένους σε καθεστώς αβεβαιότητας μέχρι την επίσημη ανακοίνωση των απολύσεων.
Παράλληλα, η Meta ανακοίνωσε την παρακολούθηση των πληκτρολογήσεων των εργαζομένων στο πλαίσιο προγραμμάτων βελτίωσης των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης, ενισχύοντας τους φόβους ότι η αυτοματοποίηση θα μπορούσε να υποκαταστήσει ανθρώπινες θέσεις εργασίας.
O CEO της Meta Μαρκ Ζούκερμπεργκ © EPA/WILL OLIVE
Η Meta αντιμέτωπη με κρίση εμπιστοσύνης
Σήμερα, οι ενδείξεις εσωτερικής δυσαρέσκειας είναι πλέον δύσκολο να αγνοηθούν.
Στο Ηνωμένο Βασίλειο, εργαζόμενοι προσπαθούν να δημιουργήσουν συνδικαλιστική οργάνωση, καταγγέλλοντας συμπεριφορές που χαρακτηρίζουν κοντόφθαλμες και σκληρές. Ταυτόχρονα, περισσότεροι από 1.600 εργαζόμενοι υπέγραψαν αίτημα με το οποίο ζητούν από τη διοίκηση να σταματήσει την παρακολούθηση των πληκτρολογήσεών τους.
Σύμφωνα με δημοσιεύματα αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, η κατάσταση έχει φτάσει σε τέτοιο σημείο ώστε εργαζόμενος διέκοψε ζωντανή εταιρική εκδήλωση εξαπολύοντας ύβρεις κατά ανώτερου στελέχους. Άλλοι εργαζόμενοι συνέκριναν τη νέα μονάδα εκπαίδευσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης με καταναγκαστική εργασία, ενώ ορισμένοι δηλώνουν ότι εύχονται να απολυθούν ώστε να αποχωρήσουν λαμβάνοντας αποζημίωση.
Μπροστά σε αυτό το κλίμα, αρκετά κορυφαία στελέχη επιχείρησαν τις τελευταίες εβδομάδες να περιορίσουν τη ζημιά.
Ο επικεφαλής προϊόντων της εταιρείας, Κρις Κοξ, αναγνώρισε δημοσίως ότι η Meta έχει εξελιχθεί σε ένα ιδιαίτερα δύσκολο και εξαντλητικό εργασιακό περιβάλλον. Ο ίδιος ο Ζούκερμπεργκ παραδέχθηκε ότι η διοίκηση έχει διαπράξει λάθη.
Η Σάντρα Σάτσερ, καθηγήτρια Διοίκησης Επιχειρήσεων στη Σχολή Επιχειρήσεων του Χάρβαρντ και ειδική σε θέματα οργανωσιακής εμπιστοσύνης, θεωρεί ότι η εταιρεία βρίσκεται αντιμέτωπη με τις συνέπειες των επιλογών της.
Όπως σημειώνει, η Meta υπονόμευσε συστηματικά την εμπιστοσύνη στο εσωτερικό της και τώρα προσπαθεί να βρει τρόπο να ανακτήσει όσα έχασε.
Η μάχη για την τεχνητή νοημοσύνη και τα όρια της σκληρής διοίκησης
Το ερώτημα που τίθεται πλέον είναι γιατί η διοίκηση της Meta αλλάζει στάση τώρα. Μία πιθανή εξήγηση είναι ότι η αυξανόμενη δυσαρέσκεια άρχισε να επηρεάζει την παραγωγικότητα και την αποτελεσματικότητα των ομάδων. Μια άλλη είναι ότι η δημόσια εικόνα της εταιρείας δέχθηκε σημαντικό πλήγμα από τα συνεχή δημοσιεύματα που περιέγραφαν το κλίμα στο εσωτερικό της.
Υπάρχει όμως και μία τρίτη, ίσως σημαντικότερη εξήγηση: η στρατηγική μπορεί να μην απέδωσε τα αναμενόμενα αποτελέσματα.
Ο βασικός στόχος των δραστικών αναδιαρθρώσεων ήταν να επιταχυνθεί η καινοτομία και να ενισχυθεί η ανταγωνιστικότητα της Meta στη μάχη για την τεχνητή νοημοσύνη απέναντι σε εταιρείες όπως η OpenAI, η Anthropic και η Google.
Παρά τις τεράστιες επενδύσεις, όμως, η Meta δεν κατάφερε να αποκτήσει το προβάδισμα που επιδίωκε. Πέρυσι καθυστέρησε σημαντικά η κυκλοφορία ενός κορυφαίου μοντέλου τεχνητής νοημοσύνης, το οποίο τελικά δεν παρουσιάστηκε ποτέ στην αγορά. Παράλληλα, η διάθεση νεότερων μοντέλων σε προγραμματιστές αναβλήθηκε επανειλημμένα.
Για πολλούς αναλυτές, το γεγονός αυτό επαναφέρει στο προσκήνιο ένα κρίσιμο ερώτημα: μπορεί μια κουλτούρα φόβου και συνεχούς ανασφάλειας να αποτελέσει πραγματικά κινητήριο δύναμη καινοτομίας;
Δεκαετίες ερευνών στη διοίκηση επιχειρήσεων υποδεικνύουν το αντίθετο. Περιβάλλοντα όπου κυριαρχούν ο φόβος, η αβεβαιότητα και η έλλειψη εμπιστοσύνης δυσκολεύονται να προσελκύσουν ταλαντούχους εργαζομένους, εμφανίζουν αυξημένη κινητικότητα προσωπικού και αποθαρρύνουν τη δημιουργική ανάληψη κινδύνων που συχνά οδηγεί στις σημαντικότερες καινοτομίες.
Meta Μαρκ Ζούκερμπεργκ
©Unsplash
Μπορεί η Meta να αλλάξει πορεία;
Η διοίκηση έχει ήδη προχωρήσει σε ορισμένες κινήσεις αποκλιμάκωσης. Μεταξύ άλλων, δεσμεύθηκε να μειώσει το μέγεθος των ομάδων που επιβλέπουν οι μάνατζερ, να περιορίσει το πρόγραμμα παρακολούθησης πληκτρολογήσεων και να αυξήσει τους προϋπολογισμούς για κοινωνικές δραστηριότητες και εκδηλώσεις προσωπικού.
Παράλληλα, εργαζόμενοι που είχαν μετακινηθεί υποχρεωτικά σε καθήκοντα εκπαίδευσης συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης έχουν πλέον τη δυνατότητα να διεκδικήσουν διαφορετικές θέσεις εργασίας εντός της εταιρείας.
Η Σάτσερ θεωρεί ότι πρόκειται για βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση. Υποστηρίζει, ωστόσο, ότι η πραγματική αποκατάσταση της εμπιστοσύνης προϋποθέτει κάτι βαθύτερο: μια ξεκάθαρη και ειλικρινή συγγνώμη από τον ίδιο τον Μαρκ Ζούκερμπεργκ.
Πέρα από τις λέξεις, η Meta θα πρέπει να αποδείξει έμπρακτα ότι δεν θα επαναλάβει το βασικό λάθος των τελευταίων ετών: να αντιμετωπίζει τους εργαζομένους ως αναλώσιμους πόρους και όχι ως ανθρώπους που αξίζουν σεβασμό, αναγνώριση και σταθερότητα.
Το εάν η εταιρεία θα καταφέρει πράγματι να αλλάξει πορεία παραμένει αβέβαιο. Το ερώτημα αφορά όχι μόνο τους περίπου 70.000 εργαζομένους που εξακολουθούν να απασχολούνται στη Meta, αλλά και ολόκληρη τη βιομηχανία της τεχνολογίας.
Άλλωστε, πολλοί θεωρούν ότι η μαζική αναδιάρθρωση της Meta το 2022 εγκαινίασε μια νέα εποχή σκληρής διοίκησης στη Silicon Valley. Το αν οι πρόσφατες δηλώσεις των στελεχών της σηματοδοτούν μια πραγματική αλλαγή φιλοσοφίας ή απλώς μια προσωρινή παύση πριν από την επιστροφή στις παλιές πρακτικές θα αποτελέσει ένα από τα σημαντικότερα τεστ για το μέλλον της εταιρικής κουλτούρας στον τεχνολογικό κλάδο.
Υπάρχουν πάντως ορισμένες ενδείξεις αισιοδοξίας. Τους τελευταίους μήνες τόσο η Google όσο και η Microsoft έχουν επιλέξει, σε αρκετές περιπτώσεις, προγράμματα εθελούσιας αποχώρησης αντί μαζικών απολύσεων, μια προσέγγιση που θεωρείται πιο ανθρώπινη και λιγότερο επιβαρυντική για το ηθικό των εργαζομένων.
Ο ίδιος ο Ζούκερμπεργκ έχει δεσμευθεί ότι δεν θα υπάρξουν νέες μεγάλες περικοπές προσωπικού τουλάχιστον έως το τέλος του έτους. Το αν αυτή η υπόσχεση θα αποτελέσει την αρχή μιας ουσιαστικής μεταστροφής για τη Meta ή απλώς μια προσωρινή ανάπαυλα μένει να αποδειχθεί.
