Η φιλόδοξη προσπάθεια του Μαρκ Ζούκερμπεργκ να μετατρέψει τη Meta σε μια εταιρεία στην οποία θα κυριαρχεί η Τεχνητή Νοημοσύνη εξελίχθηκε σε σοβαρή εσωτερική αναταραχή, αποκαλύπτοντας τα όρια της ΑΙ όταν επιχειρείται να αντικαταστήσει μαζικά την ανθρώπινη εργασία.
Σύμφωνα με εσωτερικά έγγραφα που εξέτασε το Reuters και μαρτυρίες περισσότερων από 20 ανθρώπων με γνώση των εξελίξεων, το σχέδιο, με την κωδική ονομασία Project OT (Organization Transformation), καταρτίστηκε τον Ιανουάριο σε συνάντηση της ηγεσίας της Meta στη Χαβάη.
Στόχος ήταν η δημιουργία μικρότερων και περισσότερο ταλεντο-κεντρικών ομάδων ανθρώπων, οι οποίες θα επέβλεπαν AI agents που θα αναλάμβαναν μεγάλο μέρος της καθημερινής εργασίας.
Μείωση προσωπικού έως 60%
Σε σενάρια που εξετάστηκαν, ορισμένες ομάδες θα μπορούσαν να μειωθούν έως και κατά 60%. Η αναδιάρθρωση θα γινόταν σε δύο κύματα, τον Μάιο και τον Νοέμβριο, με μαζικές απολύσεις, κατάργηση κενών θέσεων και απομάκρυνση εργαζομένων που κρίνονταν χαμηλής απόδοσης.
Η Meta επιβεβαίωσε την ύπαρξη του Project OT, διευκρινίζοντας ότι επρόκειτο για πρόγραμμα περικοπής κόστους, ανασχεδιασμού ομάδων και μετακίνησης προσωπικού σε νέες προτεραιότητες, μεταξύ άλλων στην παραγωγή δεδομένων για την εκπαίδευση μοντέλων AI. Τόνισε επίσης ότι το 60% αφορούσε ακραία σενάρια για συγκεκριμένες ομάδες και όχι το σύνολο του προσωπικού.
Το πρώτο κύμα υλοποιήθηκε στις 20 Μαΐου, όταν η Meta προχώρησε σε περικοπή περίπου 10% του εργατικού δυναμικού της. Ωστόσο, λίγες ώρες πριν από τις απολύσεις, ο Ζούκερμπεργκ αποφάσισε να ακυρώσει τον σχεδιασμό για το δεύτερο κύμα του Νοεμβρίου.
Η αναδίπλωση ήρθε καθώς η εσωτερική αντίδραση είχε πάρει μεγάλες διαστάσεις. Το ποσοστό θετικής αξιολόγησης του εργασιακού κλίματος υποχώρησε από 74% σε 55%, ενώ ενισχύθηκαν οι προσπάθειες οργάνωσης των εργαζομένων. Παράλληλα, αρκετοί εργαζόμενοι θεωρούσαν ότι εκπαιδεύουν συστήματα AI που θα μπορούσαν τελικά να αντικαταστήσουν τις δικές τους θέσεις.
Μικρές και πιο ευέλικτες ομάδες εργασίας
Στο πλαίσιο της μετάβασης, η Meta δημιούργησε μικρά «tech pods», σφικτές ομάδες με τρεις έως πέντε ανθρώπους, αντί για μεγαλύτερες με ξεχωριστούς μηχανικούς, σχεδιαστές, product managers και αναλυτές. Οι ρόλοι έγιναν πιο ευέλικτοι, ενώ περιορίστηκαν τα επίπεδα μεσαίας διοίκησης. Μέχρι τον Ιούνιο, τουλάχιστον 11 μονάδες είχαν εφαρμόσει τέτοιες δομές.
Παράλληλα, εργαζόμενοι μετακινήθηκαν σε νέες μονάδες, όπως η Applied AI Engineering, όπου δημιουργούσαν δεδομένα και ασκήσεις για την εκπαίδευση μοντέλων. Η εταιρεία είχε επίσης εγκαταστήσει σε συσκευές εργαζομένων στις ΗΠΑ λογισμικό που κατέγραφε πληκτρολογήσεις και κινήσεις του ποντικιού, ώστε να εκπαιδεύονται AI agents στην αναπαραγωγή ανθρώπινων ενεργειών. Το πρόγραμμα τέθηκε αργότερα σε παύση.
Η αυξημένη παραγωγικότητα δεν μεταφέρθηκε ως αξία στους χρήστες
Το κρίσιμο πρόβλημα ήταν ότι η αύξηση της χρήσης AI δεν μεταφράστηκε στον ίδιο βαθμό σε παραγωγικότητα. Η ποσότητα κώδικα που παρήγαγαν οι εργαζόμενοι αυξήθηκε κατά 220% σε ετήσια βάση, όμως οι αλλαγές που οδήγησαν σε νέα ή αναβαθμισμένα χαρακτηριστικά για τους χρήστες αυξήθηκαν μόλις 36%.
Παράλληλα, εσωτερικές αναφορές κατέγραφαν προβλήματα αξιοπιστίας και περιστατικά που συνδέονταν με ανεξέλεγκτες ενέργειες AI agents. Τα σοβαρά τεχνικά και ζητήματα ασφαλείας αυξήθηκαν κατά 40%, ενώ ο χρόνος που αφιέρωναν οι εργαζόμενοι για την αντιμετώπιση προβλημάτων αυξήθηκε κατά 70%.
Στις αρχές Ιουνίου έγινε δημόσια αντιληπτή μία από τις συνέπειες, όταν χάκερ εκμεταλλεύτηκαν νέο AI chatbot υποστήριξης πελατών της Meta για να αποκτήσουν πρόσβαση σε λογαριασμούς υψηλού προφίλ στο Instagram.
Στροφή Ζούκερμπεργκ 180 μοιρών
Μετά τις απολύσεις, η Meta επιχείρησε να σταθεροποιήσει το κλίμα. Πάγωσε την παρακολούθηση πληκτρολογήσεων και κινήσεων του ποντικιού, επέτρεψε σε ορισμένους εργαζομένους να επιστρέψουν στις προηγούμενες ομάδες τους και ενίσχυσε παροχές, ταξίδια και κοινωνικές εκδηλώσεις.
Τον Ιούλιο, ο Ζούκερμπεργκ αναγνώρισε ότι η τεχνολογία των AI agents δεν είχε εξελιχθεί τόσο γρήγορα όσο περίμενε και εκτίμησε ότι θα χρειάζονταν ακόμη τρεις έως έξι μήνες για να αποδώσει περισσότερα οφέλη.
Παρά την υποχώρηση στο πιο επιθετικό σκέλος του σχεδίου, η πίεση παραμένει. Η Meta σχεδιάζει να επενδύσει τουλάχιστον 130 δισ. δολάρια σε chips και υποδομές AI μέσα στο 2026, ποσό που αναμένεται να απορροφήσει τα λειτουργικά διαθέσιμα της εταιρείας.
Ο Ζούκερμπεργκ έχει πλέον μετατοπίσει το δημόσιο μήνυμα προς την ιδέα ότι η AI θα ενδυναμώσει τους ανθρώπους, ενώ παράλληλα υποστηρίζει ότι στο μέλλον μπορεί να υπάρχουν περισσότερες επιχειρήσεις με μικρότερο αριθμό εργαζομένων.
Για τη Meta, ωστόσο, το Project OT έδειξε ότι η μετάβαση σε μια εταιρεία όπου η ΑΙ κυριαρχεί με το ζόρι μπορεί να αποδειχθεί πολύ πιο δύσκολη όταν η τεχνολογία, η παραγωγικότητα και το ανθρώπινο δυναμικό πρέπει να αλλάξουν ταυτόχρονα.
