Ο Έλον Μασκ βάζει μπρος τη συγχώνευση της Tesla με τη SpaceX, δημιουργώντας έναν τεχνολογικό όμιλο αξίας περίπου 3,5 τρισ. δολαρίων.
Το σχέδιο συνδέει τεχνητή νοημοσύνη, ρομποτική, διαστημικές υποδομές και τηλεπικοινωνίες, προκαλώντας παράλληλα ανησυχία στην Ευρώπη για την τεχνολογική εξάρτηση και τον έλεγχο κρίσιμων δικτύων.
Ποιες είναι, όμως, οι επιδιώξεις του πλουσιότερου ανθρώπου στον κόσμο, για την ενίσχυση του ελέγχου στις τεχνολογικές δραστηριότητες και γιατί αυξάνονται τα καμπανάκια για την κυριαρχία της Starlink στις ευρωπαϊκές τηλεπικοινωνίες βάζοντας φωτιά στην παγκόσμια σκιακιέρα του ανταγωνισμού, που ξεπερνά τις επί της Γης φιλοδοξίες και απλώνεται στο διάστημα.
Ο μέγας-γάμος Μασκ: Από τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα στους δορυφόρους και την AI
Ο Έλον Μασκ επιβεβαίωσε ότι εξετάζει ενεργά τη συγχώνευση των δύο μεγαλύτερων επιχειρηματικών του δραστηριοτήτων, της Tesla και της SpaceX, σε μια συμφωνία που μπορεί να αποτελέσει μία από τις μεγαλύτερες εταιρικές συνενώσεις στην ιστορία.
Μιλώντας την Τρίτη σε τηλεδιάσκεψη με χρηματοοικονομικούς αναλυτές για τα τελευταία αποτελέσματα της SpaceX, δήλωσε ότι θεωρεί τη συγχώνευση καλή ιδέα και ότι υπάρχουν σημαντικά οφέλη από την ενοποίηση των εταιρειών.
Η Tesla αποτιμάται σε περίπου 1,5 τρισ. δολάρια, ενώ η SpaceX σε 2 τρισ. δολάρια. Ωστόσο, ο Μασκ διευκρίνισε ότι δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία για τους όρους της συναλλαγής ούτε διασφάλιση ότι αυτή θα προχωρήσει.
Ειδικές επιτροπές και στις δύο εταιρείες εξετάζουν το ενδεχόμενο, χωρίς ο ίδιος να συμμετέχει στις σχετικές διαδικασίες, καθώς είναι διευθύνων σύμβουλος και των δύο και θεωρεί τον εαυτό του ενδιαφερόμενο μέρος με αντικρουόμενα συμφέροντα.
Η τελική απόφαση θα ανήκει στους μετόχους. Για να εγκριθεί η συγχώνευση, θα πρέπει να την υποστηρίξει τουλάχιστον το 50% των μετόχων της Tesla, ένα όριο που ο ίδιος ο Μασκ χαρακτήρισε υψηλό εμπόδιο.
Δεν είναι, πάντως, η πρώτη φορά που οι επενδυτές της εταιρείας στηρίζουν τις επιδιώξεις του: πέρυσι ενέκριναν πακέτο αμοιβών για τον ίδιο, αξίας περίπου 1 τρισ. δολαρίων.
Το επιχειρηματικό σκεπτικό βασίζεται στη συμπληρωματικότητα των δραστηριοτήτων. Η Tesla διαθέτει τεχνολογία ηλεκτρικών αυτοκινήτων, συστήματα αυτόνομης οδήγησης και ρομποτική, ενώ η SpaceX αναπτύσσει πυραύλους, δορυφόρους, τηλεπικοινωνιακά δίκτυα και υποδομές υπολογιστικής ισχύος.
Η συνένωση μπορεί να δημιουργήσει έναν όμιλο που θα καλύπτει μεγαλύτερο μέρος της αλυσίδας ανάπτυξης τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης, από τα τσιπ και το λογισμικό έως τα κέντρα δεδομένων και τη συνδεσιμότητα.
Η κατεύθυνση αυτή διαφαίνεται ήδη από την προσπάθεια ενοποίησης των εταιρειών του Μασκ. Πριν από την εισαγωγή της SpaceX στο χρηματιστήριο, η εταιρεία απέκτησε την xAI και την X, την πλατφόρμα που ήταν προηγουμένως γνωστή ως Twitter και ανήκε επίσης στον επιχειρηματία. Παράλληλα, η Tesla και η SpaceX ανακοίνωσαν το Terafab, μια κοινή προσπάθεια κατασκευής τσιπ, ενισχύοντας την εικόνα μιας ευρύτερης τεχνολογικής συμμαχίας.
O Έλον Μασκ με φόντο τα κεντρικά γραφεία της Tesla στην Κίνα © EPA/MICHAEL REYNOLDS / ROMAN PILIPEY / PowerGame.gr
Γιατί ο Μασκ θέλει να ενώσει τις δύο αυτοκρατορίες
Η συγχώνευση δεν αφορά μόνο την εταιρική δομή, αλλά και τη φιλοδοξία του Μασκ να συνδέσει τις επενδύσεις του στην τεχνητή νοημοσύνη με τις υπόλοιπες δραστηριότητές του. Η SpaceX ενισχύει την παρουσία της στις υποδομές AI, ενώ η Tesla μετατοπίζει σταδιακά πόρους προς τη ρομποτική και την αυτόνομη οδήγηση.
Ένας ενιαίος όμιλος μπορεί να συντονίζει τις επενδύσεις σε υπολογιστική ισχύ, λογισμικό, δίκτυα και βιομηχανική παραγωγή, αντί να τις αναπτύσσει μέσα από διαφορετικές εταιρικές δομές.
Ο Ντέιβιντ Νίκολσον, επικεφαλής τεχνολογικός σύμβουλος της εταιρείας ερευνών αγοράς The Futurum Group, εκτιμά μιλώντας στο BBC ότι η συγχώνευση είναι ουσιαστικά θέμα χρόνου. Ως συμβολική ένδειξη της σύγκλισης των δύο επιχειρήσεων ανέφερε την παρουσίαση του νέου Tesla Roadster, ενός ηλεκτρικού αυτοκινήτου που ενσωματώνει τεχνολογία προωθητήρων πυραύλων της SpaceX.
Η προοπτική αυτή συνδέεται και με το μακροπρόθεσμο σχέδιο του Μασκ για τη δημιουργία μιας αυτάρκους πόλης στον Άρη. Αν και το όραμα αντιμετωπίζεται με σκεπτικισμό από ορισμένους, η ενοποίηση τεχνολογιών μεταφορών, ενέργειας, επικοινωνιών και υπολογιστικής ισχύος θα μπορούσε να εξυπηρετήσει τη συγκεκριμένη επιδίωξη.
Ο Νταν Σίχαν, αναλυτής επενδύσεων της Telos Wealth Advisors, θεωρεί ότι οι μέτοχοι ενδέχεται να στηρίξουν τη συμφωνία, καθώς οι τεχνολογίες των δύο εταιρειών αλληλοσυμπληρώνονται. Επισημαίνει, ωστόσο, ότι οι μέτοχοι της Tesla θα κατέχουν πιθανότατα μικρότερο ποσοστό σε μια πολύ μεγαλύτερη και πιο σύνθετη επιχείρηση. Όπως σημειώνει, δεν υπάρχει πραγματικό προηγούμενο που να δείχνει πώς θα αποτιμηθεί μια εισηγμένη εταιρεία όπως η Tesla μετά από μια τέτοια συνένωση.
Το ερώτημα είναι επίσης ποια θέση θα διατηρήσουν τα αυτοκίνητα μέσα στον νέο όμιλο. Η Tesla έχει ήδη ανακοινώσει ότι θα δώσει προτεραιότητα στα δημοφιλέστερα μοντέλα της, Model Y και Model 3, περιορίζοντας την έμφαση σε λιγότερο επιτυχημένες σειρές. Παράλληλα, χρησιμοποιεί εργοστάσιο στην Καλιφόρνια για την παραγωγή ανθρωποειδών ρομπότ Optimus.
Οι ειδικοί που μίλησαν στο BBC δεν αναμένουν δραστικές αλλαγές για τους οδηγούς της Tesla βραχυπρόθεσμα. Μακροπρόθεσμα, όμως, ο συνδυασμός της αυτόνομης οδήγησης και της ρομποτικής με την τεχνητή νοημοσύνη και τα δορυφορικά δίκτυα της SpaceX θα μπορούσε να οδηγήσει σε πιο εξελιγμένα οχήματα.
Ο Του Λε, ιδρυτής της συμβουλευτικής εταιρείας Sino Auto Insights, εκτιμά ότι η αξιοποίηση της τεχνολογίας της SpaceX σε μελλοντικά μοντέλα θα μπορούσε να προσελκύσει νέους πελάτες.
Η πρόκληση είναι έντονη, καθώς η Tesla αντιμετωπίζει αυξανόμενο ανταγωνισμό από κινεζικές αυτοκινητοβιομηχανίες, όπως η BYD, η οποία την ξεπέρασε τον Ιανουάριο ως ο μεγαλύτερος κατασκευαστής ηλεκτρικών οχημάτων παγκοσμίως.
Για τον ίδιο τον Μασκ, η ενοποίηση θα μπορούσε να ενισχύσει τον έλεγχο των δικαιωμάτων ψήφου που θα διαθέτει στον ενιαίο όμιλο σε σύγκριση με τη σημερινή θέση του στην Tesla. Σύμφωνα με τον Σίχαν, η συμφωνία δεν αυξάνει αυτομάτως την περιουσία του, αλλά συγκεντρώνει μεγαλύτερο μέρος της σε μία μετοχή.
Ο Νίκολσον προειδοποιεί ότι μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει εντονότερο ρυθμιστικό έλεγχο, ιδίως εάν οι Δημοκρατικοί ενισχύσουν την παρουσία τους στις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ, δεδομένης της κριτικής που έχουν ασκήσει στον επιχειρηματία.
Ο ιδιοκτήτης της SpaceX και διευθύνων σύμβουλος της Tesla, Έλον Μασκ © EPA/HANNIBAL HANSCHKE
SpaceX και Starlink: Γιατί η Ευρώπη φοβάται την κυριαρχία του Μασκ
Πέρα από την εταιρική αναδιάρθρωση, η επέκταση της SpaceX στις τηλεπικοινωνίες ανοίγει ένα διαφορετικό μέτωπο με άμεση ευρωπαϊκή διάσταση.
Ο Μίχαλ Κομπόσκο, ο Πολωνός ευρωβουλευτής που είναι εισηγητής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αναθεώρηση των τηλεπικοινωνιακών κανόνων μέσω της Πράξης για τα Ψηφιακά Δίκτυα (Digital Networks Act), προειδοποιεί ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν πρέπει να επιτρέψει στη SpaceX να αποκτήσει τον πλήρη έλεγχο της ευρωπαϊκής αγοράς κινητής και ευρυζωνικής συνδεσιμότητας.
Μιλώντας στους Financial Times, χαρακτήρισε ένα τέτοιο ενδεχόμενο επικίνδυνο για την Ευρώπη και υπογράμμισε ότι το νέο πλαίσιο πρέπει να περιλαμβάνει αυστηρά κριτήρια ψηφιακής κυριαρχίας και ανθεκτικότητας για τις πανευρωπαϊκές άδειες χρήσης φάσματος κινητής τηλεφωνίας.
Η ανησυχία συνδέεται με τα σχέδια της SpaceX να επεκτείνει τη δορυφορική υπηρεσία Starlink στις απευθείας υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας προς τους καταναλωτές. Νωρίτερα τον ίδιο μήνα, η εταιρεία απέκτησε άδειες στις ΗΠΑ που θα μπορούσαν να της επιτρέψουν να προσφέρει πιο άμεσα τέτοιες υπηρεσίες, διευρύνοντας την αγορά στην οποία απευθύνεται και φέρνοντάς την σε άμεσο ανταγωνισμό με τους αμερικανικούς τηλεπικοινωνιακούς ομίλους.
Οι ευρωπαϊκές εταιρείες τηλεπικοινωνιών φοβούνται ότι η SpaceX θα επιδιώξει αντίστοιχη επέκταση στην ΕΕ, την ώρα που οι Βρυξέλλες επανεξετάζουν το θεσμικό πλαίσιο για την ενίσχυση των επενδύσεων στις ψηφιακές υποδομές.
Η Starlink παρέχει ήδη ευρυζωνικές υπηρεσίες στην Ευρώπη, ενώ προσφέρει υπηρεσίες κινητής τηλεφωνίας έμμεσα, μέσω άλλων παρόχων. Η SpaceX δεν έχει ανακοινώσει δημόσια συγκεκριμένο σχέδιο επέκτασης στην ευρωπαϊκή αγορά και δεν απάντησε σε αίτημα για σχόλιο.
Starlink © Freepik
Ο Κομπόσκο εκτιμά ότι δεν μπορεί να αποκλειστεί το ενδεχόμενο ο Μασκ να εξετάζει στενά τις ευκαιρίες στην Ευρώπη. Η παρέμβασή του εντάσσεται σε μια ευρύτερη γεωπολιτική αντιπαράθεση για τις δορυφορικές επικοινωνίες, καθώς οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις αναζητούν τρόπους να περιορίσουν την εξάρτησή τους από αμερικανικές τεχνολογίες και υποδομές.
Η συζήτηση απέκτησε νέα διάσταση μετά τις αναφορές ότι περιορισμοί στα συστήματα Starlink στην Ουκρανία προκάλεσαν διακοπές στις επικοινωνίες στην πρώτη γραμμή, δυσχεραίνοντας στρατιωτικές επιχειρήσεις ενώ εντείνονταν οι ρωσικές επιθέσεις.
Ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, χαρακτήρισε «απερίσκεπτο» τον ισχυρισμό του Ουκρανού προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι ότι η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ περιόρισε σκόπιμα τη λειτουργία της υπηρεσίας. Το περιστατικό, ωστόσο, ενίσχυσε τις ευρωπαϊκές ανησυχίες για τις συνέπειες που μπορεί να έχει η εξάρτηση από υποδομές οι οποίες βρίσκονται υπό τον έλεγχο ιδιωτικών εταιρειών και επηρεάζονται από τις πολιτικές αποφάσεις της Ουάσιγκτον.
Τον Μάιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε να δεσμευτεί μέρος του φάσματος συχνοτήτων που επιτρέπει στα κινητά τηλέφωνα να συνδέονται απευθείας με δορυφόρους για ευρωπαϊκούς παρόχους, περιορίζοντας έτσι την πρόσβαση εταιρειών όπως η Starlink. Η πρόταση προκάλεσε αντιδράσεις από την αμερικανική πλευρά, με τον πρέσβη των ΗΠΑ στην ΕΕ να προειδοποιεί για πιθανά αντίποινα εάν οι Βρυξέλλες προχωρήσουν.
Ο Κομπόσκο υποστήριξε ότι οι εξελίξεις στην Ουκρανία ανέδειξαν την άμεση σύνδεση των αμερικανικών πολιτικών και οικονομικών αποφάσεων, επισημαίνοντας ότι πολλοί Ευρωπαίοι αντιλαμβάνονται πλέον πόσο εξαρτημένη είναι η ήπειρος από τις ΗΠΑ. Αναφέρθηκε, μάλιστα, στις σχέσεις του Ντόναλντ Τραμπ με τον Ρώσο πρόεδρο Βλαντίμιρ Πούτιν ως πρόσθετο παράγοντα αβεβαιότητας.
Η ευρωπαϊκή ψηφιακή κυριαρχία στο επίκεντρο της νέας μάχης
Η αναθεώρηση των τηλεπικοινωνιακών κανόνων δεν αφορά μόνο την πρόσβαση στο φάσμα, αλλά και την ισορροπία δυνάμεων ανάμεσα στους ευρωπαϊκούς τηλεπικοινωνιακούς ομίλους και τις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες, οι περισσότερες από τις οποίες είναι αμερικανικές.
Ο Κομπόσκο θεωρεί ότι η αρχική πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής δεν ήταν αρκετά φιλόδοξη ως προς την τεχνολογική κυριαρχία, την εναρμόνιση των κανόνων για τη δημιουργία ενιαίας αγοράς τηλεπικοινωνιών και τη διασφάλιση δικαιότερων όρων ανταγωνισμού. Οι ευρωπαϊκοί πάροχοι ζητούν εδώ και χρόνια να υποχρεωθούν εταιρείες που παράγουν μεγάλο όγκο διαδικτυακής κίνησης, όπως το Netflix και το YouTube της Google, να συνεισφέρουν στο κόστος των δικτύων που χρησιμοποιούν.
Starlink © starlink.com/gr
Η Κομισιόν δεν πρότεινε υποχρεωτικά τέλη δικτύου, επιλέγοντας αντ’ αυτού έναν εθελοντικό μηχανισμό συνεργασίας μεταξύ τηλεπικοινωνιακών εταιρειών και μεγάλων τεχνολογικών ομίλων. Ο Πολωνός ευρωβουλευτής επιδιώκει αυστηρότερη προσέγγιση.
Στο σχέδιο έκθεσής του, σύμφωνα με τους Financial Times, προτείνεται να υποχρεώνονται οι μεγαλύτεροι παραγωγοί διαδικτυακής κίνησης να διαπραγματεύονται συμφωνίες με τους τηλεπικοινωνιακούς παρόχους για τη διασύνδεση των δικτύων τους και την ανταλλαγή δεδομένων. Εάν δεν επιτυγχάνεται συμφωνία, οι εθνικές ρυθμιστικές αρχές θα μπορούν να παρεμβαίνουν.
Ο ίδιος αναγνωρίζει ότι το ζήτημα είναι ιδιαίτερα ευαίσθητο στις διατλαντικές σχέσεις, επιμένοντας ωστόσο ότι η διαλειτουργικότητα των δικτύων αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την ανθεκτικότητα της Ευρώπης. Οι χώρες της ΕΕ εξακολουθούν να διαπραγματεύονται την κοινή τους θέση για την Πράξη για τα Ψηφιακά Δίκτυα. Η Ιρλανδία, η οποία ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του Συμβουλίου της ΕΕ και συντονίζει τις συνομιλίες, έχει παρουσιάσει συμβιβαστικό κείμενο, στο οποίο δεν έχουν ακόμη αντιμετωπιστεί τα πιο ευαίσθητα ζητήματα.
Η πιθανή συγχώνευση Tesla και SpaceX προσθέτει, επομένως, μια ακόμη διάσταση στη συζήτηση. Δεν πρόκειται μόνο για τη δημιουργία ενός επιχειρηματικού ομίλου τεράστιας αποτίμησης, αλλά και για τη συγκέντρωση τεχνολογιών που εκτείνονται από την τεχνητή νοημοσύνη και τη ρομποτική έως τις δορυφορικές επικοινωνίες και τις κρίσιμες ψηφιακές υποδομές. Για την Ευρώπη, η πρόκληση είναι να προσελκύσει επενδύσεις και να διατηρήσει την πρόσβαση σε προηγμένες τεχνολογίες, χωρίς να παραχωρήσει τον έλεγχο στρατηγικών δικτύων σε λίγους ιδιωτικούς ομίλους.
