Δεν είναι μόνο η τεχνητή νοημοσύνη που πυροδοτεί ελπίδες για ένα επικείμενο θαύμα παραγωγικότητας. Η κβαντική πληροφορική, μια άλλη τεχνολογία που εδώ και καιρό υπόσχεται πολλά, σημειώνει επίσης πρόοδο και προσελκύει σοβαρό ενδιαφέρον. Σύμφωνα με τη συμβουλευτική εταιρεία McKinsey, το 2025, οι επενδύσεις σε νεοφυείς επιχειρήσεις του κλάδου εξαπλασιάστηκαν, φτάνοντας τα 13 δισ. δολάρια. Τόσο οι νεοφυείς επιχειρήσεις όσο και οι τεχνολογικοί γίγαντες συναγωνίζονται να αξιοποιήσουν την τεχνολογία. Τον Μάιο, η κυβέρνηση Trump δεσμεύτηκε να διαθέσει 2 δισ. δολάρια για να αποκτήσει συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο εννέα εταιρειών κβαντικής πληροφορικής.
Οι κβαντικοί υπολογιστές αξιοποιούν τις παράξενες αρχές της κβαντικής μηχανικής για να εκτελούν ορισμένους τύπους υπολογισμών με εκπληκτική ταχύτητα. Εργασίες που θα απαιτούσαν από τους συνηθισμένους, «κλασικούς» υπολογιστές δισεκατομμύρια χρόνια, θα μπορούν να ολοκληρωθούν σε λίγες μόνο ώρες. Ωστόσο, ενώ η τεχνητή νοημοσύνη είναι μια τεχνολογία γενικής χρήσης που υπόσχεται να μεταμορφώσει πολλούς τομείς δραστηριότητας, οι μαθηματικές υπερδυνάμεις των κβαντικών υπολογιστών είναι πιθανό να βοηθήσουν λίγους μόνο τομείς, όπως η διεξαγωγή αυστηρών ψηφιακών προσομοιώσεων σύνθετων φαινομένων της φυσικής και της χημείας. Για πολλές εργασίες, οι κβαντικοί υπολογιστές δεν θα προσφέρουν καμία βελτίωση σε σχέση με τους φθηνότερους συμβατικούς υπολογιστές.
Σε έναν τομέα, όμως, είναι βέβαιο ότι θα κάνουν τεράστια διαφορά — και ίσως αποδειχθούν καταστροφικοί. Η ασφάλεια και η ιδιωτικότητα του παγκόσμιου εμπορίου και των επικοινωνιών εξαρτώνται από μορφές κρυπτογράφησης που οι κλασικοί υπολογιστές θα χρειάζονταν δισεκατομμύρια χρόνια για να «σπάσουν». Ένας ισχυρός κβαντικός υπολογιστής θα μπορούσε να σπάσει τέτοιους κώδικες σε λίγα μόλις λεπτά, χρησιμοποιώντας έναν αλγόριθμο που έχει ήδη σχεδιαστεί. Την «Ημέρα Q» (Q-day), όπως την αποκαλούν οι ειδικοί, οι μέθοδοι κρυπτογράφησης που επιτρέπουν την ασφαλή και ιδιωτική μετάδοση όλων των δεδομένων —από στοιχεία πιστωτικών καρτών έως σεξουαλικού περιεχομένου φωτογραφίες— δεν θα είναι πλέον ασφαλείς στη χρήση.
Το ανησυχητικό είναι ότι τα κρυπτογραφημένα δεδομένα που μεταδίδονται σήμερα βρίσκονται ήδη σε κίνδυνο, καθώς, στην πραγματικότητα, η «Ημέρα Q» θα είναι μια σταδιακή διαδικασία και όχι ένα μεμονωμένο γεγονός. Οι υπηρεσίες πληροφοριών συλλέγουν ήδη κρυπτογραφημένα δεδομένα, πιστεύοντας ότι θα μπορούν να τα αναλύσουν αργότερα για να ανακαλύψουν μυστικά. Οι κυβερνοεγκληματίες ενδέχεται να κάνουν το ίδιο.
Τα καλά νέα είναι ότι υπάρχει ήδη λύση. Η μετακβαντική κρυπτογραφία (PQC) βασίζεται σε μαθηματικά μοντέλα που δεν φαίνεται να είναι ευάλωτα στους κβαντικούς υπολογιστές και μπορεί να εφαρμοστεί ήδη από τους κλασικούς υπολογιστές. Δεν έχει δοκιμαστεί σε πραγματικές συνθήκες όσο τα υπάρχοντα πρότυπα κρυπτογράφησης, τα οποία παραμένουν ευάλωτα εδώ και δεκαετίες, αλλά τα δύο μπορούν να συνδυαστούν για να παρέχουν και τους δύο τύπους προστασίας ταυτόχρονα. Πρόγραμμα περιήγησης όπως το Firefox και το Chrome έχουν ήδη ενεργοποιήσει την PQC, όπως και η υπηρεσία iMessage της Apple και πολλές μεγάλες εταιρείες υπολογιστικού νέφους. Η Cloudflare, μία από αυτές τις εταιρείες, αναφέρει ότι το 59% της διαδικτυακής κίνησης front-end που διαχειρίζεται έχει πραγματοποιήσει τη μετάβαση, σε σύγκριση με 38% ένα χρόνο πριν.
Δυστυχώς, αυτό αφήνει ακόμα πολλά δεδομένα εκτεθειμένα. Μόνο το 11% των διακομιστών με τους οποίους συνεργάζεται η Cloudflare στο back-end υποστηρίζουν την PQC. Επίσης, πολλοί οργανισμοί διαθέτουν πλήθος εξοπλισμού συνδεδεμένου στο διαδίκτυο, ο οποίος ενδέχεται να μην είναι εύκολο να αναβαθμιστεί. Τα «ταπεινά» τσιπ σε συσκευές όπως αισθητήρες ή ιατρικές συσκευές μπορεί να είναι πολύ αδύναμα για να χειριστούν τη PQC, η οποία συνήθως απαιτεί περισσότερους υπολογιστικούς πόρους από την τυπική κρυπτογραφία. Εάν ο κατασκευαστής μιας συσκευής έχει χρεοκοπήσει ή έχει σταματήσει να υποστηρίζει ένα παλιό προϊόν, ενδέχεται να μην υπάρχει κανείς να παρέχει ενημερώσεις — κι ακόμα κι αν υπάρχουν ενημερώσεις ασφαλείας, ενδέχεται να μην εφαρμόζονται. Ένας από τους λόγους για τους οποίους το βρετανικό σύστημα υγείας υπέστη τόσο σοβαρές ζημιές από επίθεση κακόβουλου λογισμικού το 2017 ήταν επειδή χρησιμοποιούσε χιλιάδες υπολογιστές που λειτουργούσαν με μια έκδοση των Microsoft Windows χωρίς ενημερώσεις ασφαλείας.
Οι εταιρείες και οι κυβερνήσεις πρέπει να επενδύσουν επειγόντως στην αναβάθμιση των συστημάτων τους. Η αλλαγή δεν εγγυάται την ασφάλεια. Η PQC είναι νέα, οπότε ενδέχεται να έχει ανεξερεύνητα τρωτά σημεία. Αν ισχύει κάτι τέτοιο, η προστατευόμενη από την PQC κίνηση που συλλέγεται σήμερα θα μπορούσε κάλλιστα να αποκρυπτογραφηθεί και να χρησιμοποιηθεί καταχρηστικά. Ωστόσο, η άμεση αναβάθμιση τώρα —και η υποβολή των νέων μεθόδων σε δοκιμές αντοχής από ερευνητές— προσφέρει την καλύτερη ελπίδα για την ασφάλεια των δεδομένων, σήμερα και στο μέλλον.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
