Όταν η CXMT εισήχθη στο χρηματιστήριο στις 27 Ιουλίου, η κινεζική κυβέρνηση βίωσε αυτό που οι άνθρωποι της Σίλικον Βάλεϊ αποκαλούν «ξαφνικό γεγονός πλούτου». Σε μια εντυπωσιακή αρχική δημόσια προσφορά, η κατασκευάστρια τσιπ μνήμης υπολογιστών συγκέντρωσε 57,9 δισ. γιουάν (8,6 δισ. δολάρια) με τιμή 8,66 γιουάν ανά μετοχή. Οι μετοχές της CXMT έκλεισαν μετά την πρώτη ημέρα διαπραγμάτευσής τους στην αγορά STAR της Σαγκάης στα 49 γιουάν, σημειώνοντας άνοδο 470%, αποτιμώντας την εταιρεία στο τεράστιο ποσό των 3,3 τρισεκατομμυρίων γιουάν. Έτσι, η CXMT μετατρέπεται αυτόματα στην πολυτιμότερη, εισηγμένη στην ηπειρωτική χώρα, εταιρεία της Κίνας, ενώ η δημόσια προσφορά της είναι η μεγαλύτερη στην Ασία φέτος. Τα νέα είναι καλά για τη μεγαλύτερη μέτοχο της CXMT και πρώιμη επενδύτριά της: την κινεζική κυβέρνηση.
Ο Xi Jinping, ο πρόεδρος της Κίνας, έχει αναδειχθεί τα τελευταία χρόνια ως ο σημαντικότερος επενδυτής επιχειρηματικών κεφαλαίων της χώρας. Έχει ποντάρει δυναμικά στο να μετατραπεί η κινεζική οικονομία σε υπερδύναμη υψηλής τεχνολογίας, διοχετεύοντας κρατικά κεφάλαια στην πράσινη ενέργεια, τα ηλεκτρικά οχήματα και την κατασκευή ημιαγωγών. Η κυβέρνησή του υποστηρίζει εταιρείες που κατασκευάζουν μπαταρίες, drones και ακόμη και ιπτάμενα αυτοκίνητα. Μέχρι τα τέλη του 2024, η κυβέρνησή του είχε δεσμεύσει περίπου 12 τρισεκατομμύρια γιουάν σε περισσότερα από 2.000 κρατικά υποστηριζόμενα επενδυτικά οχήματα, γνωστά ως «ταμεία προσανατολισμού» (guidance funds). Του αποδίδεται ατσάλινη υπομονή και εντυπωσιακή προνοητικότητα: οι πρώτες μεγάλες εισροές κεφαλαίων στον μηχανισμό καινοτομίας της Κίνας πραγματοποιήθηκαν πριν από μια δεκαετία, διάστημα που αντιστοιχεί περίπου στον κύκλο ζωής ενός τυπικού ταμείου επιχειρηματικών κεφαλαίων.
Μέχρι στιγμής, η CXMT είναι η πιο επιτυχημένη επένδυσή του. Η εταιρεία συστάθηκε με τη συμμετοχή της κυβέρνησης το 2016. Αποτελεί προϊόν του λεγόμενου «μοντέλου Χεφέι», που πήρε το όνομά του από την πόλη της ανατολικής Κίνας όπου αναπτύχθηκε. Σύμφωνα με το μοντέλο, το κράτος, αντί να επιλέγει «νικητές» μεταξύ των υφιστάμενων εταιρειών, γίνεται εταίρος με συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο σε στρατηγικές επιχειρήσεις τεχνολογίας από τα πρώτα στάδια. Τέτοιες επενδύσεις αναδιαμορφώνουν την οικονομία της Κίνας: πριν από αυτή την εβδομάδα, η εταιρεία με τη μεγαλύτερη αξία που ήταν εισηγμένη στην ηπειρωτική Κίνα ήταν μια συντηρητική τράπεζα. Αποτελούν, παράλληλα, μέρος μιας κρατικής προσπάθειας να υπονομευθεί η ξένη κυριαρχία σε τομείς υψηλής τεχνολογίας, καθιστώντας έτσι την Κίνα πιο αυτοδύναμη.
Η αλήθεια είναι ότι η CXMT αμφισβητεί την κυριαρχία μιας μικρής ομάδας κορυφαίων ξένων εταιρειών. Μαζί, οι Micron, SK Hynix και Samsung κατέχουν πάνω από το 90% της παγκόσμιας αγοράς DRAM, της μνήμης που χρησιμοποιείται σε smartphone και φορητούς υπολογιστές. Φέτος, καθεμία από αυτές έχει ξεπεράσει το 1 τρισεκατομμύριο δολάρια σε κεφαλαιοποίηση, λόγω της ακόρεστης ζήτησης από εταιρείες τεχνητής νοημοσύνης. Η CXMT εισήλθε στον κλάδο το 2019, όταν απέκτησε άδεια χρήσης πατεντών τεχνολογίας μνήμης από μια γερμανική εταιρεία. Προς το παρόν, η εταιρεία καλύπτει μόνο το 8% της αγοράς DRAM, αλλά το μερίδιό της αναμένεται να αυξηθεί, καθώς αμερικανικοί τεχνολογικοί γίγαντες, συμπεριλαμβανομένης της Apple, εξετάζουν το ενδεχόμενο αγοράς κινεζικών τσιπ προκειμένου να συγκρατήσουν το κόστος των καταναλωτικών συσκευών τους.
Η επένδυση του κράτους στην CXMT αποφέρει, παράλληλα, τεράστια απρόσμενα οικονομικά οφέλη. Σύμφωνα με την ανάλυσή μας, με τη βοήθεια εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, των εγγράφων της αρχικής δημόσιας προσφοράς που κατατέθηκαν στο STAR Market, περίπου 15 επενδυτές συνδεδεμένοι με το κράτος κατέχουν άμεσα το 36% της εταιρείας. Η έκθεση της κυβέρνησης είναι πολύ υψηλότερη όταν συμπεριλαμβάνονται οι κρατικές συμμετοχές σε ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια. Σε θεωρητικό επίπεδο, μετά τη διάλυση, οι άμεσες συμμετοχές ανέρχονται σε θέση αξίας 1,1 τρισεκατομμυρίων γιουάν, ενώ λαμβάνοντας υπόψη βασικές παραδοχές, αντιπροσωπεύουν πιθανώς απόδοση περισσότερη από 40 φορές επί του επενδυμένου κεφαλαίου. Ένας από τους πρώτους κρατικούς χρηματοδότες της CXMT, η ChangXin Integrated, κατέχει πλέον μετοχές αξίας 345 δισεκατομμυρίων. Οποιοσδήποτε επενδυτής επιχειρηματικών κεφαλαίων (VC) της Σίλικον Βάλεϊ θα ήταν ενθουσιασμένος με τέτοιες αποδόσεις.
Ωστόσο, η CXMT είναι μόνο μία από τις επενδύσεις της κυβέρνησης. Κάποιες άλλες δεν εξελίσσονται το ίδιο καλά. Σε άλλα σημεία του χαρτοφυλακίου του, το κράτος βρίσκεται σε μια θέση στην οποία κανένας επενδυτής επιχειρηματικών κεφαλαίων δεν θα ήθελε να βρεθεί — χωρίς στρατηγική εξόδου. Τα τελευταία χρόνια, το κράτος κατέστη επενδυτής επιχειρηματικών κεφαλαίων «τελευταίας λύσης», καθώς τα ιδιωτικά επενδυτικά κεφάλαια, συμπεριλαμβανομένων εκείνων των ΗΠΑ, αποσύρθηκαν από τη χρηματοδότηση νεοφυών επιχειρήσεων μετά τη σκληρή κυβερνητική καταστολή στον τομέα της τεχνολογίας που ξεκίνησε το 2020. Σύμφωνα με την εφημερίδα South China Morning Post και την Zerone, έναν κινεζικό πάροχο δεδομένων, οι επενδυτές που συνδέονται με το κράτος παρείχαν τα εννέα δέκατα του κεφαλαίου που δεσμεύτηκε στις αγορές ιδιωτικών κεφαλαίων πέρυσι. Η κλίμακα των κρατικών ταμείων προσανατολισμού υποδηλώνει ότι το κράτος θα χρειαστεί περισσότερες CXMT για να καλύψει αποτυχημένες επενδύσεις αλλού.
Τα εν λόγω ταμεία είναι επίσης επιρρεπή στη διαφθορά. Το 2022, η αστυνομία κατηγόρησε αξιωματούχους που ήταν υπεύθυνοι για το κύριο ταμείο ημιαγωγών της Κίνας, αξίας 343 δισ. γιουάν, για υπεξαίρεση κρατικών περιουσιακών στοιχείων. Οι εκταμιεύσεις του ταμείου χρειάστηκε να ανασταλούν. Η διαφθορά καθιστά ακόμη και τους απολύτως άψογους κυβερνητικούς αξιωματούχους δύσκολους ιδιοκτήτες. Η απώλεια χρημάτων από μια λογική επένδυση τους καθιστά ευάλωτους σε κατηγορίες για ατασθαλίες — γεγονός που τους οδηγεί να αντιμετωπίζουν τις επενδύσεις μετοχικού κεφαλαίου περισσότερο ως δάνεια, επιβάλλοντας, μεταξύ άλλων, επαχθείς όρους στους ιδρυτές των νεοφυών επιχειρήσεων.
Ακόμη και αν τα κινεζικά κεφάλαια επιχειρηματικών συμμετοχών (VC) είχαν περισσότερες εταιρείες-αστέρια και λιγότερη διαφθορά, στερούνται αγοραστών με βαθιές τσέπες. Οι ιδιώτες επενδυτές στην Κίνα φαίνεται να μην διαθέτουν τα κεφάλαια για να αγοράσουν επιτυχημένες εταιρείες από το κράτος. Από την αρχή του μήνα, ο δείκτης STAR 50 έχει υποχωρήσει κατά 16%, προκαλώντας ανησυχίες ότι οι επενδυτές αποσύρουν μετρητά για να αγοράσουν μετοχές της CXMT. Κρατικά υποστηριζόμενα κεφάλαια διοχέτευσαν 9 δισ. δολάρια στις δημόσιες αγορές για να ανακόψουν την πτώση. Πολλοί από τους μεγαλύτερους επενδυτές της CXMT θα πρέπει να περιμένουν τρία χρόνια προτού μπορέσουν να εκποιήσουν τις μετοχές τους. Ευτυχώς ο κ. Xi, όπως και πολλοί επενδυτές επιχειρηματικών κεφαλαίων, έχει τη δυνατότητα να καθορίζει ο ίδιος την αξία των περιουσιακών στοιχείων του χαρτοφυλακίου του. Και η αξιολόγησή τους θα γίνεται πιθανότατα με βάση πολιτικά, όχι οικονομικά κριτήρια.
© 2026 The Economist Newspaper Limited. All rights reserved. Άρθρο από τον Economist, το οποίο μεταφράστηκε και δημοσιεύθηκε με επίσημη άδεια από το www.powergame.gr. Το πρωτότυπο άρθρο, στα αγγλικά, βρίσκεται στο www.economist.com
