Οι οικονομολόγοι εκτιμούν ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) θα αυξήσει τα επιτόκια την επόμενη εβδομάδα, αλλά δεν θα προχωρήσει σε περαιτέρω αυξήσεις, μια εξέλιξη πολύ πιο «ήπια» από αυτή που προεξοφλούν σήμερα οι αγορές.
Η συντριπτική πλειονότητα των συμμετεχόντων σε έρευνα του Bloomberg αναμένει ότι το επιτόκιο καταθέσεων θα αυξηθεί κατά 25 μονάδες βάσης, στο 2,5%, την Πέμπτη και θα παραμείνει σε αυτό το επίπεδο έως το 2027. Οι traders, από την άλλη πλευρά, προεξοφλούν περίπου τρεις ακόμη αυξήσεις έως τα μέσα της επόμενης χρονιάς.
Η απόκλιση αυτή αναδεικνύει τη δυσκολία που αντιμετωπίζει η ΕΚΤ στην προσαρμογή της νομισματικής πολιτικής, καθώς οι νέες συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή προκαλούν εκ νέου αναταράξεις στις ενεργειακές αγορές. Οι τιμές του πετρελαίου κατευθύνονται και πάλι προς τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ το φυσικό αέριο εκτοξεύεται σε επίπεδα που είχαν να παρατηρηθούν από το 2023. Παρά το γεγονός ότι ο αυξημένος πληθωρισμός δεν φαίνεται να παρουσιάζει ενδείξεις ότι θα παγιωθεί, οι κίνδυνοι είναι πολλοί.
«Η ΕΚΤ πιθανότατα θα παρουσιάσει μια αύξηση κατά 25 μονάδες βάσης ως ένα αναγκαίο βήμα», δήλωσε ο Ken Egan, διευθυντής του Kroll Bond Rating Agency Europe. «Ωστόσο, πιθανότατα θα αποφύγει να καθοδηγήσει τις αγορές προς μια ακόμη αύξηση, διατηρώντας την έμφαση στην εξάρτηση από τα οικονομικά δεδομένα, στις σταθερά αγκυρωμένες προσδοκίες για τον πληθωρισμό, στη μέχρι στιγμής ελεγχόμενη αύξηση των μισθών και στην ανάγκη να αξιολογηθεί σε ποιο βαθμό η προηγούμενη σύσφιξη της νομισματικής πολιτικής μεταδίδεται στην οικονομία» πρόσθεσε.
Σχεδόν κανένας από τους συμμετέχοντες στην έρευνα δεν μπορεί να εντοπίσει ενδείξεις ότι οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές προετοιμάζονται για ισχυρότερες πληθωριστικές πιέσεις στο μέλλον, ενώ η πλειονότητα εκφράζει μόνο ήπια ανησυχία για τις δευτερογενείς επιπτώσεις σε τομείς όπως οι μισθοί, αναφέρει το Bloomberg.
Παρότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής συμφωνούν σε μεγάλο βαθμό ότι ο πληθωρισμός, ο οποίος βρίσκεται σε υψηλό τριών ετών, δεν έχει μεταβάλει τις μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προσδοκίες ούτε έχει επηρεάσει τις αποδοχές των εργαζομένων, αυτό θα μπορούσε ακόμη να αλλάξει.
Το μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της ΕΚΤ, Ιζαμπέλ Σνάμπελ, δήλωσε στο πρακτορείο ότι είναι «κρίσιμο» να αποτραπούν εγκαίρως οι δευτερογενείς επιπτώσεις, προτού καταστεί αναγκαία μια πιο δυναμική αντίδραση. Θα γίνει «πολύ πιο ξεκάθαρο» τους επόμενους μήνες αν έχουν πράγματι εμφανιστεί τέτοιες επιπτώσεις, δήλωσε σε ξεχωριστή συνέντευξη ο Αυστριακός κεντρικός τραπεζίτης και μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ, Μάρτιν Κότσερ.
Ορισμένοι από τους συναδέλφους τους, πάντως, εξετάζουν ήδη τα επόμενα βήματα. Ο Γκεντιμίνας Σίμκους της Λιθουανίας δήλωσε ότι μια αύξηση την επόμενη εβδομάδα «δεν πρόκειται να είναι αρκετή». Ο Ντίμιταρ Ράντεφ της Βουλγαρίας χαρακτήρισε τόσο τη συνεδρίαση του Σεπτεμβρίου όσο και εκείνη του Δεκεμβρίου ως «ενεργές» συνεδριάσεις, στις οποίες θα μπορούσε να αυξηθεί το κόστος δανεισμού.
«Η ΕΚΤ είναι απίθανο να σηματοδοτήσει περαιτέρω αυξήσεις επιτοκίων τους επόμενους μήνες», δήλωσε η Ulrike Kastens, επικεφαλής οικονομολόγος στη DWS International. «Ωστόσο, πιστεύουμε ότι οι κίνδυνοι γύρω από την επόμενη κίνηση της νομισματικής πολιτικής παραμένουν στραμμένοι προς την πλευρά της αύξησης, με μια αύξηση επιτοκίων να φαίνεται πιθανότερη από μια μείωση» σημείωσε.
Μια ακόμη αύξηση θα οδηγούσε το επιτόκιο καταθέσεων σε επίπεδα που είναι πιθανότερο να περιορίσουν την οικονομική δραστηριότητα. Ακόμη και στο 2,5%, όπου αναμένεται να παραμείνει τουλάχιστον έως το 2027, το επιτόκιο θα βρισκόταν κάπως πάνω από το ουδέτερο επίπεδο, σύμφωνα με περισσότερα από τα τρία τέταρτα των συμμετεχόντων στην έρευνα.
Η οικονομία έχει μέχρι στιγμής αποδειχθεί αρκετά ισχυρή ώστε να αντέξει τις αυστηρότερες νομισματικές συνθήκες. Η παραγωγή αυξήθηκε περισσότερο από ό,τι αναμενόταν κατά το δεύτερο τρίμηνο, ενώ οι επιχειρηματικές έρευνες δείχνουν ότι η δυναμική της οικονομίας αναμένεται να παραμείνει ισχυρή.
Οι οικονομολόγοι προβλέπουν ανοδική αναθεώρηση των προβλέψεων της ΕΚΤ για την ανάπτυξη το 2026, ενώ οι μεσοπρόθεσμες προβλέψεις αναμένεται να επιβεβαιωθούν, όπως και εκείνες για τον πληθωρισμό.
Η επίτευξη ενός τέτοιου αποτελέσματος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση στη Μέση Ανατολή. Οι ΗΠΑ και το Ιράν έχουν επιστρέψει στις εχθροπραξίες για τον έλεγχο των Στενών του Ορμούζ, απειλώντας να παρατείνουν έναν πόλεμο που διαρκεί ήδη μισό χρόνο.
Η θαλάσσια αυτή δίοδος «έχει εξελιχθεί στον καθοριστικό παράγοντα για τις μελλοντικές αποφάσεις της ΕΚΤ, επειδή μια παρατεταμένη διακοπή της λειτουργίας της θα μετέτρεπε ένα σοκ στις τιμές της ενέργειας σε ένα ευρύτερο πρόβλημα πληθωρισμού», δήλωσε ο Dennis Shen, λέκτορας στο International School of Management του TU Berlin. «Η ΕΚΤ μπορεί να αντιμετωπίσει έναν προσωρινό ενεργειακό κλυδωνισμό χωρίς να αντιδράσει υπερβολικά· δεν έχει όμως την πολυτέλεια να αγνοήσει έναν επίμονο ενεργειακό κλυδωνισμό» τόνισε.
